خليسى
(
xellis
) م . ع . خلس خلسا و خليسى . مر . خلس .
خليش
(
xalic
) ا . پ . گل و لاى در هم آميختهء چسبنده كه پاى بدشوارى از آن جدا شود . و شور و آشوب و مشغله .
خليص
(
xolays
) ا . ع . هر چيز سپيد . و نام قلعهاى .
خليط
(
xalit
) ص . ع . رجل خليط :
مردى كه با مردم آميزش بسيار كند و واحد و جمع در آن يكسان است و گاه بر خلطاء و خلط جمع بسته مىشود .
خليط
(
xalit
) ا . ع . شريك . و شريك در حقوق ملك مانند آب و راه و جز آن . الحديث : الشريك اولى من الخليط و الخليط اولى من الجار . و شوهر . و پسر عمو . و جماعتى كه كارشان يكى بود . و آميزنده . ع : خلط و خلطاء . و گل و لاى آميختهء بكاه و يا باسپست .
و شير شيرين آميختهء بشير ترش . و روغن كه در آن پيه و گوشت باشد . و آميزش كار . و فى الحديث : ما كان من خليطين فانهما يتراجعان بينهما بالسوية يعنى دو شريك كه مواشى را ميان خود قسمت نكرده باشند .
و نيز خليط : نبيذ از خرما و غورهء آن و يا از انگور و زبيب و يا از زبيب و خرما و مانند آن كه بهم آميخته باشند . الحديث : انه نهى عن الخليطين ان ينبذا و انما نهى عنه لان الانواع اذا اختلطت فى الانتباذ كانت مما يسرع اليه التغيير و الاسكار . و نيز خليط :
گروه هر جنس مردم بهم آميخته ( واحد آن نيامده ) .
خليطة
(
xalitat
) ا . ع . دوشيده شدن ناقه بر شير گوسپند و دوشيده شدن ميش بر شير ماده بز و عكس آن .
خليطهء طوفان
(
xalitaye - tuf n
) ا .
پ . اغتشاش كننده و مهيج اغتشاش و شخص شرور . و كسى كه تهمت مىزند .
خليطى
(
xellit
) ا . ع . ما لهم خليطى يعنى نيست مر آنها را آميزش كنندهاى .
خليطى
(
xellit
) م . ع . خلط خلطا و خليطى . مر . خلط .
خليطى
(
xollayt
) ا . ع . انه لقيطى خليطى : او جستجو كنندهء اخبار است كه تا بدانها نمامى نمايد .
خليطى
(
xolayt
) و (
xollayt
) ا . ع .
گروه مردم بهم آميختهء از هر جنس - واحد ندارد . و آميختگى بعض كار با بعض . و فساد افتادن در آن . يق : وقعوا فى خليطى اى فى اختلاط . و كذلك فى خليطى .
خليع
(
xali '
) ص . ع . غلام خليع :
كودكى كه اهلش وى را بيرون كرده باشند .
ج . خلعاء و كان فى الجاهلية اذا قال قائل هذا ابنى قد خلعته كان لا يوخذ بعد بجريرته . و آنكه عاجز گردانيده باشد اهل خود را بخبائث .
و خليع العذار : ساده و صورت عارى از ريش و سبيل . و شتر بدون افسار . و راه بدون دربند . و سركش .
خليع
(
xali '
) ا . ع . صياد . و غول . و گرگ . و تير قمار كه داو آن نيايد . و قمار بازگر و بندنده . و جامهء كهنه . و كودك كثير الجنايات و شرور .
خليع
(
xalyy '
) ا . ع . گرگ . و غول .
و ابله .
خليعة
(
xali'at
) ص . ع . مؤنث خليع زنى كه عاجز گرداند اهل خود را بخبائث .
خليف
(
xalif
) ا . ع . راه ميان دو كوه .
و وادى ميان دو كوه . و مدفع آب و راه در كوه بهر طور كه باشد . و راه . و تير . و مرد تيز فهم چرب زبان . و جامهاى كه ميان آن شكافته هر دو طرف آن را بهم منضم گردانند . و روز دويم از زائيدن ماده شتر . يق : ركبها يوم خليفها . و شير كه فله از آن گرفته باشند . ج : خلف و خلف و خلف .
و زنى كه موها را در قفا فرو فرستاده باشد . و سلطان بزرگ . و كوهى و دهى ميان مكه و يمن .
و خليفا الناقة : ما تحت دو بغل ناقه .
خليف
(
xalif
) ص . ع . قميص خليف :
پيراهنى كه كهنهء آن را بيرون كرده دوخته باشند .
خليفة
(
xalifat
) ا . ع . آنكه بجاى كسى باشد در كارى . و سلطان بزرگ . ج : خلائف و خلفاء . و خليفة الله : آدم ابو البشر .
قال فى المعيار : منهم من يجمعه على خلفاء و هذا الجمع مذكر يقال « ثلثة خلفاء » و منهم يجمعه على خلائف و يجوز تذكير العدد و تأنيثه فى هذا الجمع فيقال « ثلثة خلائف و ثلث خلائف » .
خليفة
(
xellifat
) ص . ع . رجل خليفة :
مرد بسيار خلاف . و كذلك امراة خليفة او جماعة خليفة .
خليفه
(
xalife
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جانشين و پيره و قائم مقام . و وليعهد . و كسى كه در كارى نيابت از كسى داشته باشد و نايب مناب . و نايب استاد و معلم . و خليفهء زمين :
قبلهء عالم و شاهنشاه .
خليفى
(
xellif
) ا . ع . خلافت و جانشينى .
خليفى
(
xellif
) م . ع . خلف خلافة و خليفى . مر . خلافة .
خليق
(
xaliq
) ا . ع . سزاوار . و تمام خلقت . و همخلق و خوگير .
خليق
(
xolayq
) ص . ع . مصغر خلق يعنى كهنه . يق : ملحفة خليق .
خليقاء
(
xolayq '
) ا . ع . باطن غار .
و جاى هموار و برابر از پيشانى . و بن بينى نزديك ابرو .
خليقة
(
xaliqat
) ا . ع . طبيعت و خوى .
و مردم . ج : خلائق . و بهائم . و چاه همين كه كنده باشند .
خليقة
(
xaliqat
) ص . ع . امراة