تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1395

مساهمون:

ص١٣٩٥
مونث در آن يكسان است ) . ج : خلقان و اخلاق .

خلق

(
xalaq
) م . ع . خلق الثوب خلقا و خلوقة ( از باب نصر و سمع و كرم ) : كهنه شد آن جامه . و خلق خلقا و خلاقة و خلوقة ( از باب سمع و كرم ) : نرم و تابان گرديد .

خلق

(
xaleq
) ص . ع . خوش خوى .

خلق

(
xollaq
) ص . ع . زن رتقاء يعنى بسته فرج .

خلقاء

(
xalq '
) ا و ص . ع . مؤنث اخلق . و سم بىشكاف . و زن رتقاء يعنى زن بسته فرج . و صخرهء بىشكاف . و شكستگى . و پهلوى شتر و جز آن . يق : ضربت على خلقاء جنبه . و خلقاء الغار : باطن غار . و خلقاء الجبهة : جاى هموار و برابر از پيشانى . و صخرة خلقاء : سنگ املس .

خلق آزار

(
xalq - z r
) ص . پ . مردم آزار .

خلق آزارى

(
xalq - z ri
) ا . پ . مردم آزارى .

خلقان

(
xolq n
) ع . ج . خلق .

خلقان فروش

(
xolq n - faruc
) ا . پ . كهنه فروش و آنكه متاع و كالاى كهنه مىفروشد .

خلقة

(
xalqat
) م . ع . خلق خلقا و خلقة . مر . خلق .

خلقة

(
xelqat
) ا . ع . آفرينش .

خلقة

(
xolqat
) ا . ع . ملاست و نرمى و تابانى .

خلقة

(
xalaqat
) ا . ع . ابر مستوى و با باران .

خلقة

(
xaleqat
) ص . ع . سحابة خلقة : ابرى كه در آن اثر باران باشد .

خلقت

(
xelqat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آفرينش و پيدايش . و هيئت و شكل و پيكر و صورت و صورت ظاهر . و سرشت .

خلقة

(
xelqatan
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - طبيعة و شكلا و صورتا .

خلقى

(
xalqi
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - يك جمعيتى و يك گروهى .

خلقى

(
xalqi
) ص . پ . منسوب بخلق يعنى جبلى و ذاتى و طبيعى .

خلقية

(
xalqiyyat
) ا . ع . خلقت .

خلل

(
xalal
) ا . ع . گشادگى ميان دو چيز و رخنه . و مخرجهاى باران از ابر . و تباهى كار . و بندگى مردم . و انتشار . و پراكندگى در راى .

خلل

(
xalal
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - رخنه . و تباهى در كار . و خلل افگندن و يا خلل آمدن : رخنه پيدا شدن و تباهى در كار افگندن .

خلل

(
xelal
) ا . ع . هر آنچه در ميان دندانها ماند از طعام و واحد آن خلة است . و نيز خلل ج . خلة . و هو خللهم يعنى او در ميان آنهاست .

خلل

(
xolal
) ع . ج . خلة .

خلل انداز

(
xalal - and z
) ص . پ . اغتشاش‌آور و كسى كه باعث تباهى در كارها شود و كسى كه باعث هنگامه و آشوب گردد .

خلل‌پذير

(
xalal - pazir
) ص . پ . هر چيزى كه قابل اختلال و تباهى و آشفتگى بود .

خلل دماغ

(
xalal - d m q
) ص . پ . زبون و ضعيف و ديوانه .

خللى

(
xalali
) ص . پ . متعرض و مزاحم و مانع و زيان‌آور .

خلم

(
xelm
) ا . پ . خشم و غضب . و گل تيرهء چسبنده .

خلم

(
xelm
) و (
xolm
) ا . پ . مخاط و رطوبت غليظ و كثيفى كه از بينى آدمى و ديگر حيوانات برمىآيد . و خلم دادن : روان شدن خلم از بينى . و خلم گرفتن : بينى گرفتن و خليميدن .

خلم

(
xolom
) ا . پ . قصبه‌اى از توابع بلخ در سر حد بدخشان كه بده فرعون اشتهار دارد .

خلم

(
xelm
) ا . ع . دوست و يار . و خوابگاه آهو و خانهء آن و جاى پنهان شدن وى . و استخوان . و پيه و روده‌هاى گوسپند . ج : اخلام و خلماء .

خلمة

(
xelmat
) ص . ع . ابل خلمة : شتران چرنده .

خلمده

(
xelm - deh
) ص . پ . بينى كه پيوسته خلم از آن روان باشد .

خلموس

(
xolmus
) ا . ع . واحد خلاميس و قولهم : رعيت خلموسا . مر . خلاميس .

خلمه

(
xolme
) ا . پ . سر عصا و گرز و چوگان .

خلميدن

(
xelmidan
) ف ل . پ . بينى گرفتن . و خشمناك شدن و قهر گرفتن .

خلن

(
xolen
) ص . پ . بينى كه پيوسته مخاط و خلم از آن روان باشد .

خلنبوس

(
xalanbus
) ا . ع . سنگ آتش زنه و سنگ چخماق .

خلنج

(
xalanj
) ا . ع . معرب خدنگ درختى نيك سخت كه از چوب آن تير و نيزه سازند . ج : خلانج .

خلنج

(
xalanj
) و (
xelanj
) ص . پ . هر چيز دو رنگ و ابلق .

خلنج

(
xelanj
) ا . پ . كبوترى كه تمام آن سياه باشد مگر يك يا دو پر از بال آن كه سپيد بوده .

خلنج

(
xelenj
) ا . پ . نشكنج و گرفتن عضوى و كندن به ناخن . و خوابيدگى و بيحسى عضوى .