تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1396

مساهمون:

ص١٣٩٦

خلنجان

(
xalanj n
) ا . ع . خولنجان .

خلندر

(
xalandar
) ا . پ . مرزنجوش .

خلنده

(
xalande
) پ . افا . خليدن . و باندرون رونده . و مجروح كننده . و نافذ .

خلنگ

(
xalang
) ص . پ . دو رنگ و ابلق .

خلنگ

(
xelang
) ا . پ . نشكنج و گرفتگى عضوى با ناخن و خلنج .

خلو

(
xelv
) ص . ع . خالى و تنها و منفرد . و مرد فارغ و برى . و زن فارغ و برى . ج : اخلاء .

خلو

(
xolu
) ا . پ . هلو . و نوعى از آلوى بزرگ كه آن را خلو گرده نيز گويند . و كوهى بسيار بزرگ .

خلو

(
xolovv
) ا . ع . جاؤنى خلو زيد اى خلوهم منه اى خالين منه .

خلو

(
xollovv
) م . ع . خلا خلوا و خلاء . مر . خلاء .

خلوء

(
xalu '
) ص . ع . ناقة خلوء : ناقهء حرونى كرده كه جا را نگذارد .

خلوء

(
xolu '
) م . ع . خلا الرجل خلوء ( از باب فتح ) : لازم گرفت مرد جا را . و خلا القوم : گذاشتند قوم چيزى و اختيار كردند غير آن را . و خلات الناقة خلا و خلاء و خلوء : خفت ناقه بىعلتى . و يا حرونى كرد و نگذاشت جا را . و كذلك الجمل او خاص بالاناث .

خلوات

(
xalav t
) ع . ج . خلوة .

خلواج

(
xalv j
) ا . پ . مرغى گوشت خوار . و زغن .

خلوب

(
xalub
) ص . ع . زن فريبنده .

خلوة

(
xalvat
) م . ع . خلا به و اليه و معه خلوا و خلاء و خلوة ( از باب نصر ) : گرد آمد با وى در خلوت . و خلا عن الامر و منه : تبرى كرد از آن كار . و خلا عن الشيئى : فرستاد آن چيز را . و خلابه : ريشخند كرد بوى .

خلوة

(
xalvat
) ا . ع . جاى خالى از غير . ج : خلوات .

خلوة

(
xelvat
) ص . ع . مؤنث خلو زن فارغ و برى .

خلوت

(
xalvat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تنهائى و انزوا . و شبستان و خوابگاه . و اطاق مخصوص . و مجلس مخصوص . و جاى خالى از اغيار . و جائى كه شخص در آنجا تنها نشيند . و جائى كه جز محارم شخص ديگرى در آنجا نباشد . و خلوت كردن : عزلت گزيدن و اغيار را بيرون كردن و به خيال خود مشغول شدن .

خلوتخانه

(
xalvat - x ne
) ا . پ . اوطاق زن . و هر اوطاقى . و اطاق مخصوص . و نماز خانه .

خلوت دوست

(
xalvat - dust
) ص . پ . مايل بانزوا و عزلت .

خلوت‌سرا

(
xalvat - sar
) ا . پ . خلوتخانه .

خلوتگاه

(
xalvat - g h
) ا . پ . محل انزوا . و شبستان . و محل آسايش .

خلوت گزين

(
xalvat - gozin
) ص . پ . گوشه‌نشين و مجرد .

خلوتگه

(
xalvat - gah
) ا . پ . خلوتگاه .

خلوت نشين

(
xalvat - necin
) ص . پ . كسى كه تنها مىنشيند و عزلت مىگزيند و منزوى .

خلوتى

(
xalvati
) ا و ص . پ . گوشه نشين و مجرد . و نام كمال الدين اسمعيل اصفهانى شاعر معروف .

خلوج

(
xaluj
) ا . ع . ناقه‌اى كه شيرش از بازداشتن بچه كم شده باشد . و ناقهء تيزرو . و ابر پراكنده . و ابر بسيار آب .

خلوج

(
xoluj
) م . ع . خلج خلوجا و خلجانا . مر . خلجان .

خلود

(
xolud
) م . ع . خلد خلودا و خلدا . مر . خلد .

خلود

(
xolud
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - هميشه و هميشگى .

خلوص

(
xolus
) ا . ع . دردى و ثفل كه در تك خلاصة روغن نشيند .

خلوص

(
xolus
) م . ع . خلص خلوصا و خالصة ( از باب نصر ) : ساده و بىآميغ گرديد . و خلص اليه خلوصا : رسيد و پيوست بوى . و خلص خلوصا و خلاصا مر . خلاص .

خلوص

(
xolus
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دوستى . و بىآميغ و پاك و خالص و صاف و ساده . و صافى و پاكى . و خلوص نيت : صافى عقيده و پاكى نيت .

خلوصات

(
xolus t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خلاصه‌ها و برگزيده‌ها .

خلوصية

(
xolusiyyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - صافى . و پاكدامنى و تدين و صداقت و اخلاص .

خلوط

(
xalut
) ا . ع . امتزاج . و مخلوط كننده و آميزنده .

خلوف

(
xoluf
) م . ع . خلف خلوفا و خلوفة و خلفة . مر . خلفة . و خلف الثوب خلوفا و خلوفة ( از باب نصر ) : اصلاح كرد آن جامه را . و خلف فلان خلافة و خلوفا : گول و احمق گرديد فلان .

خلوف

(
xoluf
) ص . ع . ج . خلف . يق : حى خلوف : جماعتى را گويند كه از قبيله‌اى رفته باشند . و نيز جماعتى كه حاضر باشند - از اضداد است - .

خلوفة

(
xolufat
) م . ع . خلف خلوفا
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1396 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )