فرزندان بيرون كردهء پدر و مادر .
خلعة
(
xel'at
) ا . ع . جامه و جز آن كه بزرگى مر كسى را پوشاند و خلعت . ج : خلع .
خلعة
(
xol'at
) ا . ع . رهائى زن بر مالى كه شوهرش از وى ستاند و يا از غير وى . ج :
خلع (
xol '
) .
خلعة
(
xol'at
) و (
xel'at
) ا . ع . گزيدهء مال .
خلعت
(
xal'at
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جامه و جز آن كه بزرگى مر كسى را پوشاند و تنپوشى كه پادشاه و يا اميرى مر نوكر خود را پوشاند و پايزه .
خلعلع
(
xala'la '
) ا . ع . كفتار ماده .
خلف
(
xalf
) ا . ع . سپس نقيض قدام و به اين معنى گاه با الف و لام هم آيد و يا پيوسته با الف و لام است . و گروهى كه پس گروهى آيند . يقال : هولاء خلف سوء .
و سخن تباه و خطا . يق : سكت الفا و نطق خلفا اى سكت عن الف كلمة ثم تكلم بالخطاء . و آب بركشى از چاه . و دم تبر و سر آن . و كسى كه در وى خير نباشد . و فرزند بد . و فرزند صالح . يقال : هو خلف صدق من ابيه اذا قام مقامه . و جمعى كه رفته باشند از قبيلهاى . و جمعى كه حاضر باشند - از لغات اضداد است - . و تبر كلان .
و تبر كه يك سر داشته باشد . و سراستره . و نسل . و كوتاهترين استخوانهاى پهلو . ج :
خلوف . و جايگاهى كه شتران را در آنجا باز دارند . و ماوراى خانه . و پشت . و خيك كهنهء شير . و پس و بعد . يق : لبث خلفه اى بعده .
خلف
(
xalf
) م . ع . خلف لاهله خلفا ( از باب نصر ) : آب بركشيد براى اهل خود .
و خلف النبيذ : تباه گشت آن نبيذ . و خلف عن اصحابه : تخلف كرد از ياران .
و خلف عن خلق ابيه : خوى پدر نگرفت .
و خلف فلانا فى اهله : خليفهء فلان گرديد در اهل وى . و نيز خلف : خلف بودن از هلاك چيزى كه عوض ندارد مانند پدر و مادر و برادر و ( يعدى بعلى ) . يق : خلف الله عليك يعنى خدا خليفهء پدر و يا خليفهء هر گمشدهء تو شود و كذلك : خلف الله عليك خيرا و خلف الله عليك بخير . و خلف بودن از هلاك چيزى كه عوض دارد و ( يعدى باللام ) .
يق . خلف الله لك و يا بتعديهء على رواست در مال و مانند آن .
خلف
(
xelf
) ا . ع . مختلف . و لجوج .
و آب بركشى از چاه . و علف كه در تابستان رويد .
و آنچه نزديك شكم باشد از اضلاع خرد . و سر پستان ماده شتر و يا طرف آن و دنبالهء سرپستان نقيص مقدم آن او الخلف للناقة كالضرع للشاة .
خلف
(
xolf
) ا . ع . دروغ و دروغ كردن و عده يعنى خلاف كردن و هو فى المستقبل كالكذب فى الماضى . و بهمهء معانى جمع خليف آيد .
خلف
(
xolf
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خلاف وعده و عدم وفاى به آن . و خلف كردن : خلاف وعده كردن و به آن وفا نكردن .
خلف
(
xalaf
) ا . ع . آنكه سپس چيزى و يا كسى رفته آيد . و فرزند صالح . يقال : هو خلف صدق من ابيه : اذا قام مقامه .
و فرزند بد مانند خلف و در اين دو معنى آخر خلف و خلف هر دو برابر است و يا آن كه خلف (
xalf
) مخصوص باشرار است .
خلف
(
xalaf
) م . ع . خلف البعير خلفا ( از باب سمع ) : ميل كرد آن شتر بكرانه .
و خلفت الناقة : آبستن شد آن ماده شتر .
و نيز خلف : چپه دست شدن . و احول گرديدن .
و بر پاى چپ زور داده راه رفتن .
خلف
(
xalaf
) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - فرزند صالح و فرزند اهل و فرزندى كه در صفات حميده و اخلاق پسنديده مشابه پدر باشد . و مريد و شاگرد . و خلف الصدق :
وارث صالح و جانشين اهل .
خلف
(
xalef
) ع . ج . خلفة .
خلف
(
xolaf
) ع . ج . خلفة . و ج .
خلفة .
خلف
(
xolof
) ع . ج . خليف .
خلفا
(
xolaf
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خليفهها و جانشينان . و خلفاى راشدين :
ابا بكر و عمر و عثمان رضى اللّه عنهم و حضرت على كرم اللّه وجهه .
خلفاء
(
xolaf '
) ع . ج . خليفة .
خلفات
(
xalef t
) ع . ج . خلفة .
خلفان
(
xelf ne
) ص . ع . بصيغهء تثنيه .
له ولدان خلفان : او راست دو فرزند يكى دراز و ديگرى كوتاه و يا يكى سپيد و ديگرى سياه . و كذلك له عبدان و امتان خلفان .
خلفة
(
xalfat
) ا . ع . سقوط اشتهاى طعام از بيمارى . ج : خلف .
خلفة
(
xalfat
) م . ع . خلف القميص خلفة ( از باب نصر ) : بيرون كرد كهنه را از ميانهء پيراهن و دوخت آن را .
خلفة
(
xelfat
) ا . ع . آب بركشى . و اختلاف و آمد و شد شب و روز . و قوله تعالى :
جَعَلَ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ خِلْفَةً :
يعنى گردانيد شب و روز را قائم مقام يكديگر و يا خلف يكديگر در ذهاب و مجئى او معناه من فاته امر بالليل ادركه بالنهار و يا بالعكس . و پيوند . و علف كه بتابستان رويد . و علفى كه بعد از علف خورده شده رويد . و كشت بگاه كاشته . و اختلاف روى و پشت وحشيان . و آنچه پس سوار آويخته شود . و آنچه برآيد از درخت در اول سرما . و ميوهء دوباره . و برگى كه گياه بعد برگ اول برآرد . و انگورى كه بعد سياه شدن انگور اول و چيده شدن آن پخته گردد .