خلاوى
(
xal i
) ع . ج . خلوة .
خلايا
(
xal y
) ع . ج . خلية .
خلائف
(
xal ef
) ع . ج . خليفة .
خلائق
(
xal eq
) ع . ج . خليفة .
و قلههائى بر ذروهء صمان كه آب باران در آنها گرد آيد .
خلايق
(
xal yeq
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آفريدگان . و مردمان .
خلايق پناه
(
xal yeq - pan h
) ص .
پ . ملجأ و پناگاه مردمان .
خلائل
(
xal el
) ع . ج . خليلة .
خلب
(
xalb
) م . ع . خلبه خلبا و خلابا و خلابة ( از باب نصر و ضرب ) : فريفت او را به زبان و خدعه كرد با او . المثل : اذا لم تغلب فاخلب اى فاخدع . و خلب فلانا بظفره خلبا : خراشيد فلان را به ناخن خود و مجروح ساخت آن را . و خلب الفريسة :
گرفت شكار را بچنگال . و خلب فلانا عقله :
ربود عقل فلان را . و خلب الشيئى : پاره كرد آن چيز و گزيد آن چيز را . و خلب النبات :
بريد آن گياه را .
خلب
(
xelb
) ا . ع . ناخن و چنگل . و برگ تاك . و ترب . و پردهء دل او لحيمة رقيقة تصل بين الاضلاع او الكبد او زيادتها او حجابها او شيئى ابيض رقيق لازق بها . و مرد كه زنان او را دوست دارند و او زنان را براى سخن و فجور . يقال : هو خلب نساء . ج : اخلاب و خلباء . و هم اخلاب نساء و خلباء نساء .
خلب
(
xolb
) و (
xolob
) ا . ع . ميانهء خرما بن و دل آن . و ليف . و رسن سخت تافتهء باريك از ليف خرما . و لاى و گل و لاى سخت چسبيدهء به زمين و لاى سياه .
خلب
(
xalab
) م . ع . خلبت المراة خلبا ( از باب سمع ) : گول گرديد آن زن .
خلب
(
xelb
) ا . پ . خلطى كه از بينى برآيد و مخاط .
خلب
(
xolb
) ا . پ . سرمه .
خلب
(
xalab
) ا . پ . نى كه هنوز قابل قلم شدن نشده باشد .
خلب
(
xollab
) ا و ص . ع . ابر بىباران .
و برق بىباران . يق : البرق الخلب ( بالوصفية ) و برق الخلب و برق خلب ( بالاضافة ) .
خلباء
(
xalb '
) ا . ع . زن گول و احمق .
خلباء
(
xolab '
) ع . ج . خلب . يق :
هم خلباء نساء . مر . خلب .
خلباى
(
xalb y
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - انزروت و بارزد .
خلبة
(
xalabat
) ص . ع . ج . خالب .
و مردانى كه مىفريبند زنان را .
خلبة
(
xolbat
) و (
xolobat
) ا . ع .
واحد خلب و خلب در همهء معانى .
خلبة
(
xalebat
) ص . ع . زن نيك فريبنده .
خلبسة
(
xalbasat
) م . ع . خلبسه و خلبس قلبه : ربود دل از وى و مفتون گردانيد او را .
خلبصة
(
xalbasat
) م . ع . گريختن .
خلبن
(
xalban
) ا . ع . زن لاغر . و زن گول .
خلبوب
(
xalabub
) ص . ع . رجل خلبوب : مرد فريبنده .
خلبوت
(
xalabut
) ص . ع . مرد فريبنده . و زن فريبنده ( للذكر و الانثى ) .
خلبوص
(
xalabus
) ا . ع . مرغى همرنگ گنجشك و كوچكتر از آن .
خلة
(
xallat
) ا . ع . شتر بچهء بسال دويم درآمده ( مذكر و مونث در آن يكسان است ) .
و سوراخ خرد . و يا هر سوراخى . و ريگ تودهء جداگانه . و مى . و مى ترش . و مى متغير بدون ترشى . ج : خل . و زن سبك . و جاى خالى شدهء از آدمى پس از مرگ وى . و فى الدعا .
لاهل الميت : اللهم اسدد خلته اى الثلمة التى انثلمت بموته . و حاجت و درويشى .
المثل : الخلة تدعو الى السلة : يعنى حاجت و درويشى شخص را بسوى سرقت مىكشاند . و خوى و خصلت . ج . خلال .
و صداقت .
خلة
(
xellat
) ا . ع . نيام شمشير پوست پوشانيده . و هر بطانهاى كه نيام شمشير را پوشانند .
و رودهاى كه بر پشت سرهاى كمان برگشته باشد .
و پوست با نقش و نگار . ج : خلل و خلال .
و ج ج : اخلة . و مصادقت و مواخاة . يق :
انه لكريم الخلة . و دوست ( يستوى فيه المذكر و المؤنث و الواحد و الجمع ) . و نيز خلة : واحد خلل چيزى كه در ميان دندانها ماند از طعام .
خلة
(
xollat
) ا . ع . درختى خاردار . و رستنگاه عرفج و جاى انبوهى آن . و علف شيرين . يق : الخلة خبز الابل و الحمض فاكهتها . و هر زمين كه در آن گياه تلخ و شور مزه نباشد . ج : خلل . و زن دوست . و دوستى بىخلل و يافت نمىشود مگر در ميان پارسايان و رندان . ج : خلال .
خلج
(
xalj
) م . ع . خلجه خلجا ( از باب ضرب ) : كشيد آن را و بيرون كرد . و جنبانيد . و خلجه بعينه : اشاره كرد او را به چشم . و نيز خلج : مشغول كردن . يق :
خلجته امور الدنيا اى شغلته . و نيزه زدن .
و جماع كردن . و از شير باز كردن كودك يا بچهء ناقه را . و خلانيدن .
خلج
(
xolj
) ا . ع . ج . اخلج .
خلج
(
xalaj
) ا . پ . نام طايفهاى از مردم