تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1389

مساهمون:

ص١٣٨٩

خلاف

(
xall f
) ص . ع . ستيزه‌جو و جنگجو و خصيم .

خلافا

(
xel fan
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بر ضد و برعكس و مخالف عقيده .

خلافة

(
xal fat
) ا . ع . گولى و احمقى .

خلافة

(
xal fat
) م . ع . خلف خلافة و خلوفا . مر . خلوف .

خلافة

(
xel fat
) م . ع . خلف فلانا على اهله و ماله خلافة و خليفى ( از باب نصر ) : خليفهء فلان گرديد در اهل و مال وى . و خلف زيدا : سپس زيد آمد . و خلف مكان ابيه خلافة : در جاى پدر خود گرديد بدون غير . و خلفت الفاكهة بعضها بعضا : خلف از نخست گرديد آن ميوه . و خلف ربه فى اهله خلافة : جاى نشين رب خود شد در اهل وى .

خلافة

(
xel fat
) ا . ع . واحد خلاف يعنى يك درخت بيد .

خلافت

(
xel fat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جاى نشينى و ولايت عهد و خليفگى و وكالت و نيابت و قائم مقامى . و سلطنت و شهريارى .

خلاف ورز

(
xel f - varz
) ص . پ . مخالف و مناقض .

خلاف ورزى

(
xel f - varzi
) ا . پ . مخالفت و مناقضت و ضديت .

خلاق

(
xal q
) ا . ع . بهره‌اى از خير . يق : لا خلاق له فى الاخرة .

خلاق

(
xel q
) ا . ع . نوعى از خوش بوى .

خلاق

(
xel q
) م . ع . خالق مخالقة و خلاقا . مر . مخالقة .

خلاق

(
xall q
) ص . ع . آفريننده . و يكى از نامهاى خداوند تبارك و تعالى .

خلاقة

(
xal qat
) ا . ع . ملاست و نرمى و تابانى .

خلاقة

(
xal qat
) م . ع . خلق خلاقة ( از باب كرم ) : سزاوار گرديد . و خلقت المراة : خوش خوى گرديد آن زن . و خلق خلاقة و خلقا . مر . خلق .

خلال

(
xal l
) ا . ع . غورهء خرما .

خلال

(
xel l
) و (
xal l
) ا . ع . در ميان . يقال : هو خلالهم : او در ميان آنهاست . و كذلك خلالهم .

خلال

(
xel l
) ا . ع . آنچه بدان سوراخ كنند . ج : اخلة . و ميل دندان كاو و خلاشه . و چوب كه در زبان شتر بچه كنند تا شير نمكد . و چوب و يا آهن كه بدان دو كنارهء جامه را بهم بر بدن دوزند تا از باد نپرد . و آنچه در ميان دندانها ماند از طعام . و مخرج باران از ابر . و خلال الدار : گرداگرد حدود خانه و ما بين بيوتات خانه . و ذو الجلال : لقب ابو بكر صديق رضى اللّه عنه لانه تصدق بجميع ماله و خلل كساه بخلال . و ج . خل . و ج . خلة .

خلال

(
xel l
) ع . ج . خل و خلة و خلة و خلة و خلل .

خلال

(
xel l
) م . ع . خال مخالة و خلالا . مر . مخالة .

خلال

(
xol l
) ا . ع . هر عارضه‌اى كه شيرينى را ترش گرداند . و رطب در ميان شاخه هاى خرما بن .

خلال

(
xel l
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - چوب و خلاشه و جز آن كه بدان دندان را پاك كنند و ميل دندان كاو . و خلال كردن : دست از طعام كشيدن . و خلال مأمونى : گياهى خوشبوى كه اذخر گويند .

خلال

(
xall l
) ا . ع . سركه فروش .

خلالة

(
xal lat
) و (
xel lat
) و (
xol lat
) ا . ع . دوستى .

خلالة

(
xol lat
) ا . ع . آنچه از طعام كه در ميان دندانها ماند . المثل : فلان ياكل خلالته . و آنچه از ميان انگشتان بيرون آيد . و رطب در ميان شاخه‌هاى خرما بن .

خلالدان

(
xel l - d n
) ا . پ . قوطى و ظرفى كه در آن خلال گذارند .

خلالوش

(
xal luc
) و خلاكوش (
xal kuc
) ا . پ . فتنه و آشوب و شور و هنگامه و غوغا و مشغله و غلغله .

خلاملا

(
xal - mal
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دوستى صادقانه و بىتقلب .

خلاميس

(
xal mis
) ا . ع . شتران چهار شب چرانيده كه بامداد يا شبانگاه آنها را آب دهند ولى نه باتفاق و بر يك ورود و در اين وقت گويند رعيت خلموسا .

خلان

(
xal n
) ا . پ . لاى و لجن ته حوض .

خلان

(
xoll n
) ع . ج . خليل .

خلانج

(
xal nej
) ع . ج . خلنج .

خلانوش

(
xal nuc
) ا . پ . هنگامه و غوغا و ستيز و مناقشه و بانگ و فرياد و آواز و شور مردمان . و نيلوفر . و دارو و دوا .

خلانيدن

(
xal nidan
) ف م . پ . درج كردن و نشاندن و داخل كردن و در ميان نهادن و به زور داخل كردن و فرو كردن . و محكم كردن . و نصب نمودن . و رهانيدن .

خلاوة

(
xal vat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آزاد . و صاف .

خلاوش

(
xal voc
) و خلاووش (
xal vuc
) ا . پ . هنگامه و غوغا و بانگ و آواز و زمزمه .

خلاوه

(
xal ve
) و (
xel ve
) ا . پ . سرگشته و حيران و سراسيمه و دنگ . و بانگ و مشغله .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1389 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )