خفيددات
(
xafidad t
) ع . ج . خفيدد .
خفيدن
(
xafidan
) ف ل . پ . نفس زدن و دم زدن . و خفه شدن . و عطسه زدن . و سخت نفس كشيدن و نفس نفس زدن . و طپيدن .
خفيدن
(
xofidan
) و (
xafidan
) ف ل .
پ . سرفه كردن .
خفيده
(
xafide
) ص . پ . خفه شده . و عطسه كرده . و گلو گرفته و مختنق .
خفيده
(
xafide
) ص . پ . متاذى شدهء از سرفه . و معروف و مشهور و شهرت يافته و نامور و نامدار .
خفير
(
xafir
) ص . ع . بدرقه . و نگاهبان .
و پناه يافته و امان داده .
خفيس
(
xafis
) ا . ع . شراب بسيار ممزوج .
خفيف
(
xafif
) ص . ع . سبك . ج : خفاف و اخفاف و اخفاء . و باصطلاح عروض بحرى از بحور كه بيت آن بشش ركن سباعى كه ثالث آنها بعينه اول باشد تمام مىشود چنانچه :
فاعلاتن مستفعلن فاعلاتن .
خيف
(
xafif
) م . ع . خف خفا و خفة و خفيفا . مر . خف .
خفيف
(
xafif
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - سبك و كم وزن . و بىقدر . و بىوقار . و خوار و حقير . و خفيف شدن : سبك شدن .
و خوار و حقير گشتن و بيقدر شدن .
خفيف آواز
(
xafif - v z
) ا و ص . پ .
آواز نامشخص . و صحبت مخفى . و كسى كه سخنش غير مفهوم باشد . و بيهودهگوى .
خفيفة
(
xafifat
) ص . ع . مونث خفيف .
خفيفى دائره
(
xafifi - d ere
) ا . پ .
مركز دايره .
خفيق
(
xafiq
) ا . ع . خفيق الريح :
آواز وزيدن باد .
خفيه
(
xofye
) و (
xefye
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نهانى و پنهانى . و عدم آشكار و در پرده و پوشيده و مخفى .
خفيه محال
(
xofye - mah l
) ا . پ .
زمين مخفى از حكومت .
خفيه نگار
(
xofye - neg r
) و خفيه نويس (
xofye - navis
) ا . پ . نويسندهء زيرك و با فراستى كه در پنهانى براى حكومت اخبار مىنويسد و چغل نيز گويند .
خق
(
xaqq
) ا . ع . شكاف در زمين كه كسى اندروى پنهان شدن تواند . ج : اخقاق و خقوق . و ج ج : اخاقيق .
خق
(
xoqq
) ا . ع . حوض و تالاب پر رخنه كه آب در آن جمع نگردد و خشك باشد .
خقاقة
(
xaqq qat
) ا . ع . زن كه از لاغرى از فرج وى آواز برآيد .
خقان
(
xaq n
) ا . ع . خاقان و پادشاه تركان .
خق خق
(
xoq - xoq
) ع . كلمهء امر يعنى گوشواره در گوش جاريه كن .
خقخقة
(
xaqxaqat
) م . ع . آواز كردن فرج . و غلاف قضيب اسب .
خقنة
(
xoqonat
) ع . ج . خقان .
خقوق
(
xaquq
) ا . ع . ماده خر فراخ دبر . و ماده خرى كه از لاغرى از فرج وى آواز برآيد و كذا المراة .
خقوق
(
xoquq
) ع . ج . خق .
خقيق
(
xaqiq
) م . ع . خق الفرج خقيقا ( از باب ضرب ) : آواز كرد آن كس .
و خقت القدر : جوش زد ديگ و بانگ كرد .
و خق وعاء قضيب الفرس : آواز كرد غلاف نرهء اسب .
خكاو
(
xak v
) ا . پ . نام ولايتى .
خكشك
(
xakock
) ا . پ . كوزهء سفالين منقش بنقشهاى رنگارنگ كه در آن انگبين كنند و در جهاز دختران فرستند و نيز در عيد نوروز براى يكديگر بطور هديه فرستند و كودكان با آن بازى كنند .
خكيدن
(
xakidan
) ف م . پ . پايمال كردن و زير پا ماليدن .
خگاو
(
xag v
) ا . پ . نام ولايتى كه خكاو نيز گويند .
خل
(
xal
) ا . پ . آيش و ورود و اتيان .
خل
(
xel
) و (
xol
) ا . پ . خلطى كه از بينى انسان و گوسپند و ديگر حيوانات مىآيد .
خل
(
xol
) ا و ص . پ . خاكستر . و مقعد .
و كج و خميده . و ديوانه و مجنون و شوريده و بىشعور .
خل
(
xall
) ا . ع . راه نافذ در ريگ و راه نافذ ميان دو ريگ و يا در ريگ متراكم . ج :
اخل و خلال . و مرد نحيف مختل الجسم .
و جامهء كهنه . و رگى در گردن . و رگى در پشت . و شتر بچهء نر بسال دويم درآمده . و مرغ كم پر . و آنچه تلخ و شورمزه باشد از گياه .
و لاغر كم گوشت . و فربه - از اضداد است - و شتر بچهء از مادر جدا شده . و بدى . و شكاف در جامه . و سركه . ج : خلول . و ما له خل و لا خمر : يعنى نيست مر او را نه خير و نه شر . و ما فلان بخل و لا خمر يعنى نه خير در فلان است و نه شر .
خل
(
xall
) ا . ع . ج . خلة (
xallat
) .
خل
(
xall
) م . ع . خل الشيئى خلا ( از باب نصر ) : سوراخ نافذ كرد در آن چيز .
و خل الفصيل : زبان شتر بچه را شكافته چوبى در آن كرد تا شير نمكد . و خله بالرمح :
نيزه زد او را . و خل الكساء : دو كنارهء گليم را بميل چوبين و يا آهنين بر بدن خود بهم دوخت تا از باد نپرد . و خل فلان : محتاج شد فلان و خاص شد - نقيض عم - يق . عم فلان فى دعائه . و خل و خل الابل : چرانيد شتران را در علف شيرين . و خل لحمه خلا و خلولا ( از باب نصر و ضرب ) :
لاغر گشت و كم شد گوشت وى .
خل
(
xell
) ا . ع . مصادقت و مواخات .