مردم . و نام شهرى . و نام آبى . و نام مردى .
خضم
(
xezzam
) ا . ع . مهتر بردبار بسيار عطا و خاص است بمردان . ج : خضمون . و دريا . و جماعت انبوه . و اسب ستبر . و شمشير بران . و سنگ فسان .
خضمان
(
xozzom n
) و (
xezzem n
) ا . ع . گريبان . و خشتك پيراهن .
خضمة
(
xazmat
) ا . ع . تعويذ و بازو بند . و حرزى كه مردان در هنگام رفتن پيش سلاطين و در جنگ پوشند .
خضمة
(
xozamat
) ص . ع . بسيار خورنده .
خضمة
(
xozzamat
) ا . ع . وسط و ميانه .
و معظم هر چيزى . و ستبر بازو . و هو فى خضمة قومه يعنى او خالص نسبت است در قوم خود .
خضمون
(
xezzamuna
) ع . ج . خضم .
خضن
(
xazn
) م . ع . خضن ناقته خضنا ( از باب نصر ) : حمله كرد بر آن ناقه و گزيد بدن آن را بدندان . و خضنت عنه المراة ( مجهولا ) : باز داشته شد از وى آن زن .
خضوب
(
xazub
) ا . ع . سبزهء نو دميدهء بباريدن باران . و نخستين دميدگى برگ از شاخه .
خضوب
(
xozub
) م . ع . خضب الشجر خضوبا ( مجهولا ) : سبز شد درخت . و كذلك خضبت الارض . و خضب النخل ( ايضا مجهولا ) : سبز شد شكوفهء آن خرما بن .
خضوب
(
xozub
) ا . ع . ج . خضب .
خضور
(
xazur
) ا . ع . سبز .
خضوع
(
xazu '
) ا . ع . فروتن . ج :
خضع (
xozo '
) . و زنى كه تهيگاههاى او را آواز باشد .
خضوع
(
xozu '
) م . ع . خضع خضوعا ( از باب فتح ) : فروتنى كرد و آرميد و ساكن گرديد و ساكن گردانيد . و خضع فلانا الى السوء : خواند فلان را بسوى بدى .
و خضع النجم : ميل كرد ستاره بغروب .
و خضعت الابل : كوشيدند شتران در رفتن .
و خضعه الكبر : پست گردن گردانيد او را كلان سالى .
خضوع
(
xozu '
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - فروتنى و تواضع و فرمانبردارى و توقير و احترام و التفات .
خضوف
(
xazuf
) ص . ع . بسيار تيز دهنده .
خضيب
(
xazib
) ص . ع . كف خضيب :
كف دست رنگ كرده . و كذلك امرأة خضيب و بنان خضيب . و الكف الخضيب : نام ستارهاى .
خضير
(
xazir
) ا و ص . ع . سبز . و ترهء سبز .
خضيراء
(
xozayr '
) ا . ع . مرغى .
خضيرة
(
xazirat
) ا . ع . خرما بنى كه غورهء آن سبز بريزد .
خضيض
(
xaziz
) ا . ع . جاى خاك - ناك تر شدهء از باران .
خضيعة
(
xazi'at
) ا . ع . آواز شكم اسب .
و دو گوشت پارهء كاواك كه از آن آواز آيد .
و آواز توجبه .
خضيلة
(
xazilat
) ا . ع . مرغزار سبز .
خضيمة
(
xazimat
) ا . ع . گياه سبز و تر . و زمين نرم بسيار روياننده . و گندم با آب پخته .
خط
(
xatt
) ا . ع . راه دراز در چيزى .
و راه خفيف در زمين نرم . ج : خطوط و اخطاط . و نبشته . و نوعى از جماع . و راه و ساحل بحرين و هر ساحل . و نام موضعى بيمامه .
خط
(
xatt
) م . ع . خط المراة خطا ( از باب نصر ) : گائيد آن زن را به جماع خط . و خط الارض : جهة بنا خط كشيد گرداگرد آن زمين و حد پيدا كرد .
و خط وجهه : خطوط پيدا شد در روى آن . و خط الغلام : دميد عذار آن كودك .
و خط الخطة : گرفت آن زمين را براى خود و نشان كرد آن را تا بدانند كه آنجا را براى بنا كردن خانهء خود برگزيده . و خط الكتاب بيده و بالقلم : نوشت آن نامه را با دست يا قلم .
و خط فلان : كم و اندك خورد فلان .
و نيز خط : شكافتن گرد را و منه قولهم : ما خط غباره اى ماشقه . و منع كردن و بازداشتن غير را از چيزى . و يعد بعلى . يق :
خط عليها .
خط
(
xat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - امتداد دو طول هر گاه از امتداد در عرض و در عمق صرفنظر كنند . و از پى هم رسم كردن حروف و كلمات را در نوشتن و چاپ كردن .
و كشه و كشه و كشميده . و نبشته و رقعه .
و كتابت . و مكتوب . و سطر . و رسم . و چهره . و ريش و محاسن و سبيل و بروت .
و راه دراز و ممتد . و راه در كوچه . و شاهراه .
و كوچه . و خط آزادى : سند آزادى .
و خط از خون نوشتن : طلب امداد كردن از كسى در روز سختى و مقام بيچارگى .
و خط ازرق : خط چهارم از هفت خط جام جم . و خط استوا : خطى مفروض بر زمين محاذى معدل النهار و بعبارة ديگر دائرهء عظيمهاى كه در وسط كرهء ارض رسم كنند به نحوى كه آن را به دو نيمكره تقسيم نمايد و فاصلهء همهء نقاط آن از دو قطب مساوى و برابر بود . و خط اشك : خط پنجم از هفت خط جام جم . و خط افقى هر خطى كه در موازات افق رسم كنند . و