خصاف
(
xes f
) ا . ع . نام اسب اصيل سمير بن ربيعهء باهلى و منه المثل : اجرء من فارس خصاف . و نام اسب اصيل جمل بن زيد بن عوف بن بكر بن وائل و كان معه هذا الفرس و طلبه المنذر بن امرئ القيس ليستحلفه فمنعه اياه و حضاه بين يديه لجراته فسمى خاصى خصاف و منه المثل : اجرء من خاصى خصاف . و نيز خصاف از اعلام است .
خصاف
(
xes f
) ا . ع . ج . خصفة .
خصاف
(
xas fe
) ا . ع . نام اسب مالك ابن عمر و منه المثل : اجرء من فارس خصاف .
خصاف
(
xass f
) ا . ع . بسيار دروغگوى .
و نعل دوز . و از اعلام است .
خصال
(
xes l
) م . ع . خصلهم خصلا و خصالا ( از باب نصر ) : غلبه كرد بر آنها بتيراندازى . و خصل الشيئى : بريد آن چيز را .
خصال
(
xes l
) ا . ع . ج . خصلة .
خصال
(
xes l
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خويها و خصلتها خواه نيك باشد و يا بد . و داو قمار و شتل . و خصال حميده : خوى هاى نيك . و خصال رذيله : خويهاى زشت و بد .
خصالة
(
xos lat
) ا . ع . گندم و جو باقى ماندهء در خرمن بعد باد دادن . و دانهء تلخ و جز آن كه از گندم برآيد .
خصام
(
xes m
) ا . ع . ج . خصم .
خصام
(
xes m
) م . ع . خاصمه مخاصمة و خصاما و خصومة : پيكار كرد با وى .
خصان
(
xess n
) و (
xoss n
) ا . ع .
خاصگان . يق : انما يفعل هذا خصان من الناس اى خواص منهم . و كذلك خصان من الناس .
خصائص
(
xas es
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خاصيتها و اختصاصات و شايستگيها و سزاواريها .
خصائص
(
xas es
) ا . ع . ج . خصاصة .
خصائل
(
xas el
) ا . ع . ج . خصيلة .
خصائل
(
xas el
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خصلتها و صفتها .
خصب
(
xasb
) ا . ع . شكوفه خرما . و خرما بن . و خرما بن بسيار بار .
خصب
(
xesb
) ا و ص . ع . بسيارى نبات .
و فراخى سال و حال . و فراخى ناحيهء مرد و بسيارى خير وى . و بلد خصب يعنى شهر فراخ سال . و ارضون خصب : زمينهاى بسيار گياه فراخ سال .
خصب
(
xesb
) م . ع . خصب خصبا ( از باب سمع و ضرب ) : فراخ سال و فراخ حال گرديد .
خصب
(
xosb
) ا . ع . جانب . ج : اخصاب .
و مارى سپيد . و كوهى .
خصب
(
xaseb
) ص . ع . بسيار گياه .
خصبة
(
xasbat
) ا . ع . واحد خصب . - يك خرما بن بسيار بار .
خصبة
(
xasbat
) و (
xesbat
) ص . ع .
ارضون خصبة : زمينهاى بسيار گياه فراخ سال .
و كذلك ارضون خصبة .
خصبة
(
xasebat
) ص . ع . مؤنث خصب - بسيار گياه .
خصر
(
xasr
) ا . ع . ميان مردم . و ميان كف پاى كه به زمين نرسد . و راه ميان سر ريگ توده و بن آن . و ما بين بن سوفار و پر تير . و جاى خانههاى اعرابيان . ج : خصور .
خصر
(
xasar
) ا . ع . سرما .
خصر
(
xasar
) م . ع . خصر الرجل خصرا ( از باب سمع ) : سرما يافت مرد . و سرما خورد . و خصر يدى و خصر يومنا يعنى سرد شد .
خصر
(
xaser
) ص . ع . سرد . و ماء خصر : آب سرد .
خصرة
(
xosrat
) ا . ع . كوتاهى .
خصص
(
xasas
) م . ع . خصصت خصصا ( از باب سمع ) : درويش شدى تو .
خصف
(
xasf
) ا . ع . كفش پاره شدهاى كه از كفش پارهء ديگر وصله شده باشد .
خصف
(
xasf
) م . ع . خصف النعل خصفا ( از باب ضرب ) : دوخت نعل را . و خصف الورق على بدنه : بر هم نهاد و چسبانيد برگها را يكان يكان بر بدن خود تا عورتش به نظر نيايد . قوله تعالى :
وَ طَفِقا يَخْصِفانِ عَلَيْهِما مِنْ وَرَقِ الْجَنَّةِ . *
خصف
(
xasaf
) ع . ج . خصفة .
خصفة
(
xasfat
) ا . ع . پارههائى كه با آن كفش را وصله كنند .
خصفة
(
xosfat
) ا . ع . درز موزه و كفش و جز آن .
خصفة
(
xasafat
) ا . ع . زنبيلى كه از برگ خرما سازند براى نهادن خرما . و خامهء نيك درشت . ج : خصف و خصاف .
خصل
(
xasl
) ا . پ . - مأخوذ از تازى بمعنى ندب است كه داو بر هفت باشد در بازى نرد . و شرط و پيمان در تيراندازى . و گرو بندى در قمار . و كعبتين .
خصل
(
xasl
) ا . ع . نشانه زنى و رسيدن تير نزديك نشانه و بر همين دو خصلت تيراندازان گرو بندند . و يق : احرز فلان خصله :
يعنى غالب آمد فلان در قمار . و كذلك اصاب خصله .
خصل
(
xasl
) م . ع . خصل خصلا و خصالا . مر . خصال .
خصل
(
xosal
) ا . ع . كرانههاى درخت