تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1327

مساهمون:

ص١٣٢٧
از جامه بيرون كنند و بر دست و مانند آن بندند . و گوشت بدرازا بريده و تنك كرده . و شكم وادى . ج : خبائب .

خبية

(
xabiyyat
) ا . ع . پنهان . و دفينه . و خزانه . و كمينگاه .

خبيت

(
xabit
) ا . ع . حقير و فرومايه و خبيث .

خبيث

(
xabis
) ا و ص . ع . پليد ضد طيب . ج : خبث و خبثاء و اخباث و خبثة و خبيثون . ج ج : اخابيث . و هر چيز كه عرب آن را پليد مىداند مانند مار و عقرب . و هر چيز پليدى . ج : خبائث . و هر چيز حرام مانند زنا . و هر چيز پست بدبوى و بد طعم مانند سير و پياز . و بلايه و كرپز . و آنكه ياران بد داشته باشد .

خبيث

(
xabis
) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - پليد و ناخوش و نجس . و مشرك . و زشت سيرت و بد فطرت و بدنيت .

خبيث

(
xebbis
) ص . ع . مرد بسيار خبث . ج : خبيثون .

خبيثات

(
xabis t
) ع . ج . خبيثة .

خبيثة

(
xabisat
) ص . ع . مؤنث خبيث . ج : خبيثات و خبائث . و الشجرة الخبيثة : درخت حنظل و يا گياه كشوث .

خبيثون

(
xabisuna
) ع . ج . خبيث .

خبيثون

(
xebbisuan
) ع . ج . خبيث .

خبيثى

(
xabisi
) ا . پ . ناپاكى و پليدى و نجاست . و زن نابكار .

خبيثى

(
xabbis
) م . ع . خبث خبثا و خباثة و خبيثى . مر . خبث .

خبيدن

(
xabidan
) ف . ل م . پ . خائيدن و جاويدن . و پايمال نمودن . و زدن و يا فرسودن با پا . و خميده شدن . و پير و يا بيكاره شدن . و بچنگ درآوردن . و ربودن . و جوشاندن . و برشته كردن . و شكستن . و پنهان شدن . و باز گشتن . و خفه كردن .

خبيده

(
xabide
) ص . پ . خميده . و خفه شده و گلو گرفته .

خبيده

(
xobide
) ا . پ - خاكشى و بزر الخمخم .

خبيده بادام

(
xabide - b d m
) ا . پ . سنجد .

خبير

(
xabir
) ا و ص . ع . كشاورز . و آگاه و دانا و مرد با آگاهى بسيار و عالم باللّه تعالى . و پشم شتر . و نبات و گياه تر . يق : نستحلب الخبير اى نقطع النبات و ناكله . و كف دهان شتر . و آنچه بيفتد از مو .

خبير

(
xabir
) و (
xebir
) ا و ص . پ . سامان كار . و سنجيده . و كار سازى كرده . و ساخته و مهيا گردانيده . و پيچيده .

خبيره

(
xabirat
) ا . ع . پاره‌اى از مو . و گوسپند كه جماعتى بشراكت خريده ذبح كنند . و پشم نيكوى گوسپند از اول بريدن .

خبيره

(
xabire
) ا و ص . پ . جمع حساب . و ساخته و پرداخته شده . و پيچيده . و تل ريگ و تودهء ريگ . و خبيره شدن : كمر بستن و مهيا شدن . و بهم آوردن . و جمع شدن .

خبيز

(
xabiz
) ا . ع . نان پخته شده . و تريد .

خبيز

(
xobayz
) ا . پ . خبازى .

خبيزه

(
xabize
) ا و ص . پ . لبلاب و عشقه . و پيچيده و تافته شده . و پيچنده و تابنده . و به روى هم حلقه شده . و خبيزه شدن : سلاح پوشيدن و كمر بستن و خود را مسلح كردن .

خبيسة

(
xabisat
) ا . ع . غنيمت .

خبيص

(
xabis
) ا . ع . افروشه كه حلوائى است از خرما و روغن .

خبيص

(
xabis
) ا . پ . بلوكى در مشرق شهر كرمان و مركبات و خرماى آنجا به خوبى معروف .

خبيط

(
xabit
) ا و ص . ع . حوض ويران شدهء از پاى شتران . ج : خبط . و ماست كه بر آن شتر تازه ريزند . و آب اندك باقى در حوض . و فرس خبيط : اسب كه پاى بر زمين زند .

خبين

(
xobin
) ا . پ . طبق چوبين .

خبيوره

(
xabyure
) و خبيوه (
xabive
) ا . پ . سامان كار . و جمع حساب . و تودهء ريگ .

خبيئة

(
xabiat
) ا . ع . پنهان كرده و پنهانى . ج : خبايا .

خپ

(
xap
) ص . پ . خاموش و ساكت .

خپ

(
xap
) پ . كلمهء امر . يعنى خاموش باش و دم مزن .

خپاره

(
xap re
) ص . پ . چست و چالاك و تيزرو و تيز دست .

خپاك

(
xap k
) ا . پ . چار ديوارى كه گوسپند و گاو و خر را شبها در آن كنند .

خپچه

(
xapce
) و (
xepce
) ا . پ . شاخهء باريك درخت كه راست رسته باشد و تركه .

خپك

(
xapak
) ا . پ . نان بزرگ . و خفه . و كلفت . و گلو فشردگى و خفگى .

خپه

(
xape
) ا . پ . خفه و فشردگى گلو . و خپه كردن : خفه كردن .

خپيدن

(
xapidan
) ف ل . پ . خميده شدن و كچ گشتن .

خپيده

(
xapide
) ص . پ . خم و كج و منحنى و مايل .

خپين

(
xopin
) ا . پ . طبق چوبين و حبين .

خت

(
xet
) ا . پ . دو و دويدگى . و تابش و جلوه .

خت

(
xatt
) م . ع . پياپى نيزه زدن ( و الفعل من نصر ) .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1327 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )