تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1326

مساهمون:

ص١٣٢٦
جهنده . و اتباع امق است كه بمعنى دراز باشد .

خبقاء

(
xebbeq '
) ص . ع . امراة خبقاء : زن بدخوى .

خبقة

(
xebbeqat
) ص . ع . ناقة خبقة : شتر مادهء گشاده گام . و قولهم خبقة خبقة ترق عين بقة : در بازى دادن كودكان گويند . مر . حزقة .

خبقى

(
xebbeq
) ا و ص . ع . نوعى از دويدن . و اسب تيزرو . و ناقة خبقى : شتر مادهء گشاده گام .

خبك

(
xabak
) ا . پ . خفه و خفگى و فشردگى گلو و گلو گرفتگى .

خبكال

(
xabk l
) و (
xebk l
) و خبگال (
xabg l
) و (
xebg l
) ا . پ . سوراخ . و نشانهء تير و تفنگ و جز آن كه مانند سوراخ باشد .

خبل

(
xabl
) ا . ع . تباهى اعضاء . و فالج . و قطع دستها و پاها . ج : خبول . و بازداشت و منع . و قرض و استعاره . و آنچه زياده دهند بر اجرت مشروطهء حمال . و باصطلاح عروض افتادن سين وفا از مستفعلن در بحر بسيط و رجز .

خبل

(
xabl
) م . ع . خبله الحزن خبلا ( از باب ضرب ) : ديوانه گردانيد او را اندوه و ناقص عقل و تباه اعضا گردانيد . و خبله عنه : بازداشت او را از آن . و خبل عن فعل ابيه : كوتاهى كرد از كار پدر .

خبل

(
xobl
) ا . ع . خاطر و دل . و گمان و تصور .

خبل

(
xobl
) و (
xabl
) و (
xabal
) ا . ع . ديوانگى .

خبل

(
xabal
) ا . ع . جن . و تباهى دو دست و پاى ستور . و يك نوع مرغى كه تمام شب بانگ كند ماتت خبل . و تباهى اعضا . و فالج . و توشه دان . و مشك پر و مملو .

خبل

(
xabel
) ص . ع . ديوانه . و دهر خبل : روزگار سخت و پيچان بر مردم .

خبن

(
xabn
) م . ع . خبن خبنا و خبانا . مر . خبان .

خبن

(
xabn
) ا . ع . باصطلاح عروض - اسقاط حرف ساكن از سبب خفى كه در اول ركن باشد چنانچه در فاعلاتن فعلاتن گويند .

خبن

(
xobn
) ا . ع . از گوشهء توشه دان تا دهن آن .

خبن

(
xoban
) ع . ج . خبنة .

خبن

(
xobonn
) ا . ع . مردى كه اعضاى وى درهم كشيده و بعض آن در بعض متداخل باشند .

خبنات

(
xaban t
) و (
xobon t
) ا . ع . غدر و دروغ . و اصلاح كارى در يك بار و افساد آن بار ديگر . يق : انه لذو خبنات و كذلك لذو خبنات .

خبنة

(
xobnat
) ا . ع . آنچه در آغوش برداشته شود . و نيفهء شلوار . ج : خبن (
xoban
) .

خبنداة

(
xaband t
) ص . ع . جارية خبنداة : دختر تمام ساق و تمام اندام فربه و گران سرين . و ساق خبنداة : ساق گرد و پر گوشت . ج : خبنديات و خباند .

خبندى

(
xab ? and
) ص . ع . رجل خبندى : مرد پر گوشت . ج : خباند .

خبنديات

(
xabanday t
) ع . ج . خبنداة .

خبنفثة

(
xabanfasat
) ا . ع . علم است مر دبر را .

خبو

(
xabv
) و (
xobovv
) م . ع . خبت النار خبوا و خبوا ، ( از باب نصر ) : فرو مرد آتش و كذلك خبت الحرب و خبت الحدة .

خبوب

(
xobub
) ع . ج . خب (
xobb
) .

خبوت

(
xobut
) ع . ج . خبت .

خبور

(
xabur
) ا . ع . شير بيشه .

خبور

(
xobur
) ع . ج . خبر (
xabr
) .

خبورة

(
xoburat
) م . ع . اخبره خبورة : خبر دار او را . و اخبرت اللقحة : يا ختم لقحة را بسيار شير .

خبوره

(
xabure
) ا . پ . محكم و استوار و خبره و خبوه .

خبوس

(
xabus
) ا . ع . ستمگار . و شير بيشه .

خبوط

(
xabut
) ص . ع . فرس خبوط : اسبى كه پاى بر زمين زند .

خبوع

(
xobu '
) م . ع . خبع الصبى خبوعا ( از باب فتح ) : دم گرفت كودك را از گريستن .

خبوق

(
xabuq
) ص . ع . امراة خبوق : زنى كه در وقت جماع آواز از فرجش برآيد .

خبوك

(
xabuk
) ا . پ . محكم و استوار .

خبول

(
xobul
) ا . پ . قطع دستها و پاها . ج : خبل .

خبون

(
xabun
) ا . ع . مرگ . يق . خبنته خبون : يعنى مرد كما يق : شعبته شعوب . مر . خبان .

خبوه

(
xabve
) و (
xabuh
) و (
xobuh
) ا . پ . محكم و استوار و خبره و خبوه .

خبه

(
xabe
) ا . پ . خفه و گلو فشردگى و تاسه و تلواسه . و خبه شدن : قطع نفس شدن و گلو گرفته شدن . و خبه كردن : خفه كردن و گلو فشردن .

خبئ

(
xabi '
) ص . ع . پنهان كرده و هر چيز پنهان شده .

خبيب

(
xabib
) ا . شكاف زمين بدرازا .

خبيب

(
xabib
) م . ع . خب خبا و خببا و خبيبا . مر . خب .

خبيبة

(
xabibat
) ا . ع . خرقه‌اى كه