تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1325

مساهمون:

ص١٣٢٥
نام دهى در طايف .

خبز

(
xabaz
) ا . ع . جاى پست و هموار . و فروهشتگى گوشت و اضطراب آن .

خبزة

(
xobzat
) ا . ع . نان كوماج . و چونهء خمير . و نام كوهى مشرف بر ينبع .

خبزدو

(
xabazdu
) و خبزدوك (
xabazduk
) و خبزده (
xabazde
) ا . پ . جعل .

خبزون

(
xabazun
) و خبزونة (
xabazunat
) ص . ع . برآماسيده روى . يق : رجل خبزون ممنوعا و امراة خبزونة .

خبس

(
xabs
) م . ع . خبس الشيئ بكفه خبسا ( از باب ضرب ) : بمشت گرفت آن چيز را . و خبس فلانا حقه : ستم كرد بر حق فلان .

خبس

(
xebs
) ا . ع . مدت ميان دو نوبت آب خوردن شتر .

خبش

(
xabc
) م . ع . خبش الاشياء من هاهنا و هاهنا ( از باب نصر ) : جمع كرد و بگير آورد چيزها را از اين جا و آنجا .

خبص

(
xabs
) م . ع . خبصه خبصأ ( از باب ضرب ) : آميخت آن را . و خبص الخبيص : افروشه پخت .

خبط

(
xabt
) م . ع . خبط البعير بيده الارض خبطا ( از باب ضرب ) : دست بر زمين زد شتر . و خبط الشجرة : برگ درخت ريخت بعصا . و خبطه : سخت زد او را . و سخت پا سپر كرد آن را . و خبط القوم بسيفه : بشمشير زد قوم را . و خبط الليل : بر گزاف و بىراهه رفت بشب . و خبط الشيطان فلانا : بديوانگى و اذيت داشت ديو فلان را . و خبط زيدا : احسان خواست از زيد بدون قرابت و سابقهء احسان . و خبطه زيد بخير : احسان كرد با وى زيد بدون قرابت و سابقهء احسان . و خبط عمرو : ايستاد عمرو . و خبط البعير : داغ خباط نهاد بر سرين شتر يا بر روى آن . و خبط الرجل : انداخت خود را آن مرد در جائى كه بود تا بخوابد . و خبط فلان فلانا : انعام كرد فلان فلان را بىشناختگى . و نيز خبط : بر غير نظام كارى كردن و كذلك القول و منه : هو يخبط خبط عشواء . و خبط الرجل ( مجهولا ) : زكام كرد مرد پيش از سرما .

خبط

(
xabt
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آميختگى عقل با جنون . و اشتباه و روش به راه غلط و عدم بينائى در كارى .

خبط

(
xobt
) ع . ج . اخبط .

خبط

(
xabat
) ا . ع . برگ كه از درخت ريخته خشك گردانند و سائيده با آرد و مانند آن آميخته و با آب سرشته شتر را خورانند . و هر برگ كه از درخت زده باشند . و آنچه ستوران آن را پا سپر كرده و شكسته باشد . و موضعى . مر . جهينة را بر مسافت پنج روزه راه از مدينه و منه سرية الخبط كه آن حضرت صلى اللّه عليه و آله بسوى حيى از جهينة فرستاده يا بدان‌جهت كه آنها از گرسنگى خبط خورده بودند .

خبط

(
xebat
) ع . ج . خبطة .

خبط

(
xobot
) ع . ج . خباط . و ج . خبيط .

خبطة

(
xabtat
) ا . ع . زكام كه پيش از سرما بمردم عارض شود . و كم و اندك . و باران فراخ سست قطره در زمين . و عليه خبطة جميلة : اندكى از جمال و خوبى در او باقى است .

خبطة

(
xabtat
) و (
xebtat
) و (
xobtat
) ا . ع . شير باقى در مشك و طعام باقى در خنور .

خبطة

(
xabtat
) و (
xabatat
) ا . ع . بقيهء آب در غدير و يا در خنور .

خبطة

(
xebtat
) ا . ع . پاره‌اى از خانه‌ها . و چند از مردم . ج : خبط (
xebat
) . و پاره‌اى از شب . و گياه اندك . و شير اندك . و نيمهء مشك و نيمهء حوض از آب و نيمهء خنور و غدير .

خبطة خبطة

(
xebtatan - xebtatan
) ا . ع . اتوا خبطة خبطة : آمدند پاره پاره . و گروه گروه .

خبع

(
xab '
) م . ع . خبع بالمكان خبعا ( از باب فتح ) : مقيم گرديد در آنجاى . و خبع فى المكان : درآمد در آنجاى . و نيز خبع بلغت بنى تميم : پنهان كردن .

خبعة

(
xobaat
) ص . ع . امراة خبعة طلعة : زنى كه گاه پنهان گردد و گاه ظاهر شود .

خبعثن

(
xoba'sen
) ا . ع . فربه و تناور از هر چيزى .

خبعثن

(
xoba'sen
) و (
xoba'san
) و خبعثنة (
xoba'senat
) ا . ع . مرد ستبر سخت . و شير بيشه .

خبعجة

(
xab'ajat
) ا . ع . رفتارى كه در آن گام نزديك نهاده شود مانند رفتار مردم در گمان افتاده .

خبعلة

(
xab'alat
) م . ع . خبعل الرجل خبعلة : سست رفت آن مرد بر روى زمين .

خبق

(
xabq
) م . ع . خبق خبقا ( از باب ضرب ) : تيز داد . و خبق فلانا : خرد و حقير دانست فلان را نسبت بخويش .

خبق

(
xabq
) ا . ع . آوازى كه از فرج زن در وقت جماع برآيد .

خبق

(
xebbaq
) و (
xebbeq
) ا . ع . دراز . و مرد دراز . و اسب تيزرو . و مرغ