تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1323

مساهمون:

ص١٣٢٣

خبان

(
xeb n
) م . ع . خبن الثوب و غيره خبنا و خبانا ( از باب ضرب و نصر ) : در نوشت جامه و جز آن را و دوخت تا كوتاه شود . و خبن الطعام : پنهان كرد و نهاد طعام را براى روز سختى . و خبن الكذب : بربافت دروغ را . و خبنته خبون ( از باب ضرب ) يعنى مرد .

خباند

(
xab ned
) ع . ج . خبندى و خبنداة .

خبانيدن

(
xab nidan
) م ف . پ . پايمال كردن .

خبايا

(
xab y
) ع . ج . خبيئة .

خبائب

(
xab eb
) ع . ج . خبيبة . و ثوب خبائب : جامهء پاره پاره .

خبائث

(
xab es
) ع . ج . خبيثة و اعوذ بك من الخبث و الخبائث : پناه مىجويم به تو از مردان شياطين و زبان آنها . و ام الخبائث : شراب و مى .

خبب

(
xabab
) ا . ع . نوعى از دويدن . و گاه بر اين دست و گاه بر آن دست استادن اسب .

خبب

(
xabab
) م . ع . خب خبا و خببا و خبيبا : مر . خب .

خبب

(
xebab
) ص . ع . ثوب خبب : جامهء پاره پاره .

خبة

(
xabbat
) و (
xebbat
) و (
xobbat
) ا . ع . راهى از ريگ و ابر و جز آن . و خرقه‌اى كه از جامه بيرون كنند و بر دست و مانند آن بندند .

خبة

(
xobbat
) ا . ع . جاى گرد آمدن آب كه گرداگرد آن گياه رويد . و موضعى . و داروئى كه به فارسى خاكشى گويند .

خبت

(
xabt
) ا . ع . زمين پست فراخ . ج : اخبات و خبوت .

خبتة

(
xabtat
) ا . ع . فروتنى . يق فيه خبتة .

خبتل

(
xabtal
) ا . ع . زن كوتاه .

خبتل

(
xobtol
) ا . ع . مرد گول شتاب زده كه اقدام كند بر مكروه مردم .

خبتلة

(
xabtalat
) م . ع . اقدام كردن مرد گول شتاب زده بر مكروه مردم .

خبث

(
xobs
) م . ع . خبث خبثا و خباثة و خباثية و خبابثة و خبيثى ( از باب كرم ) : پليد گشت - ضد طاب - . و خبث الرجل خبثا : بلايه و كرپز گرديد آن مرد . و خبث بالمراة : زنا كرد با آن زن .

خبث

(
xobs
) ا . ع . زنا . و پليدى .

خبث

(
xobs
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كينه و بدخواهى و دشمنى . و ظلم و بىرحمى . و غدر و خيانت . و پليدى و نجاست . و خبث الحديد : ريم آهن .

خبث

(
xabas
) ا . ع . پليدى و نجاست . و خبث الحديد : ريم آهن .

خبث

(
xobas
) ا و ص . ع . ناپاك . و ناپاكى و نجس و نجاست . و در شتم گويند : يا خبث يعنى اى مرد خبيث .

خبث

(
xobos
) ع . ج . خبيث .

خبثاء

(
xobas '
) ع . ج . خبيث .

خبثة

(
xabasat
) ع . ج . خبيث .

خبثة

(
xabesat
) ا . ع . بنده گرفتكى از قومى كه برده كردن آنها حلال نباشد . و ناپاكى . و ناراستى .

خبج

(
xabj
) م . ع . خبجه بالعصا خبجا : ( از باب نصر ) : زد او را بعصا . و خبج بها اى بالاست : تيز داد . و خبج امراته : گائيد زن خود را .

خبج

(
xabej
) ا . ع . گول .

خبجه

(
xabje
) ا . پ . تمر هندى .

خبخاب

(
xabx b
) ا . ع . فروهشتگى چيزى سخت جنبان .

خبخبة

(
xabxabat
) م . ع . بىوفائى كردن . و فروهشته شدن شكم . و خبخب من الظهيرة : نماز پيشين و جز آن در خنكى كرد .

خبخبة

(
xabxabat
) ا . ع . يك نوع درختى . و بقيع الخبخبة : موضعى در مدينهء منوره كه از اين درخت در آنجا مىرويد .

خبخر

(
xabxar
) ا . ع . مرد فروهشته گوشت كلان شكم .

خبر

(
xabr
) ا . ع . درخت كنار . و زراعت . و گودال آب در كوه . و نام دهى بشيراز . و دهى بيمن .

خبر

(
xabr
) م . ع . خبرت الارض خبرا ( از باب نصر ) : شيار كردم زمين را از براى كشت كارى .

خبر

(
xabr
) و (
xebr
) ا . ع . توشه دان بزرگ . و ماده شتر شيرناك . ج : خبور .

خبر

(
xabr
) و (
xebr
) م . ع . خبر خبرا و خبرا و خبرة و خبرة : مر . خبرة و خبرة .

خبر

(
xebr
) ا . ع . آگاهى به چيزى . و كشاورزى به نصف محصول و مانند آن .

خبر

(
xobr
) ا . ع . مرد با آگاهى و آگاهى به چيزى . و دانستگى . قوله تعالى :
ما لَمْ تُحِطْ بِهِ خُبْراً .

خبر

(
xobr
) م . ع . خبر خبرا و خبرة و خبرة : مر . خبرة و خبرة . و خبر خبرا و خبرة . مر . خبرة .

خبر

(
xabar
) ا . ع . آگاهى . ج : اخبار . ج ج : اخابير .

خبر

(
xabar
) م . ع . خبر الموضع خبرا ( از باب سمع ) : سدرناك گرديد آن جاى . و خبرت الارض : بسيار خبار يعنى سوراخ كلا كموش گرديد زمين . و من اين خبرت هذا الامر : از كجا دانستى اين كار را .

خبر

(
xabar
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آگاهى . و سخنى كه بدان اعلام كنند . و اطلاع و سروا . و حديث نبوى و حديث ائمهء هدى . و سخنى كه در آن احتمال صدق و كذب هر دو رود . و با خبر : كلمه‌ايست كه در آگاه كردن كسى گويند . و با خبر بودن : مطلع بودن . و خبر دادن : اطلاع دادن . و خبر شدن :
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1323 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )