تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1322

مساهمون:

ص١٣٢٢
الارض : گياه . و خبء السموات : باران .

خبأ

(
xab '
) م . ع . خباه خبأ ( از باب فتح ) : حفظ كرد آن را و پنهان نمود .

خباء

(
xeb '
) ا . ع . داغى كه بر موضع پوشيده‌اى از مادهء شتر نجيب نهند . ج : اخبئة . و خرگاه و خرگاهى كه از موى و يا پشم سازند و داراى دو و يا سه ستون باشد و ما فوق ذلك فهو بيت . ج : اخبئة و اخبية . و غلاف گندم و جو در خوشه . و ستارهاى مستدير . و خنورى براى روغن .

خباء

(
xeb '
) م . ع . خاباه مخاباة و خباء : مر . مخاباة .

خباب

(
xeb b
) ا . ع . جوش و آشوب دريا .

خباب

(
xeb b
) م . ع . خب خبا و خبابا : مر . خب .

خباب

(
xabb b
) ا . ع . شمشير سازى بود بود در مكهء معظمه .

خبابرة

(
xab berat
) ا . ع . طايفه‌اى كه از اولاد جبلة بن سواد مىباشد .

خبابرى

(
xab beriyy
) ص . ع . منسوب بخبابرة .

خبأة

(
xab'at
) ا . ع . گياه .

خبأة

(
xobaat
) ص . ع . امرأة خبأة : زنى كه هميشه در خانه باشد . و امرأة خبأة طلعة : زنى كه گاه پنهان شود و گاه آشكار گردد .

خباث

(
xab se
) ا . ع . يا خباث : اى زن خبيث .

خباثة

(
xab sat
) و خباثية (
xab siyyat
) م . ع . خبث خبثا و خباثة و خباثية : مر . خبث .

خباثت

(
xeb sat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پليدى و ناپاكى . و بدكارى و هرنوت و بد عملى . و بد ذاتى . و بىآبروئى . و حقارت و پستى . و تباهى و فساد . و نجاست . و خباثت داشتن : پليد و ناپاك بودن و بد ذات و بد عمل بودن و خبيث بودن .

خباجاء

(
xab j '
) ا . ع . فحل بسيار گشن و گول .

خباخر

(
xob xer
) ا . ع . مرد فروهشته گوشت كلان شكم .

خباد

(
xob d
) ا . پ . دستهء جاروب و چوبى بلند كه جاروب بدان بندند و ديوار و سقف را پاك كنند .

خبار

(
xab r
) ا . ع . زمين نرم و سست . و خاك فراهم آمدهء در بيخ درخت . و سوراخ‌هاى كلاكموش . المثل : من تجنب الخبارا من العثار .

خبار

(
xeb r
) ا . ع . ج . خبرة (
xaberat
) .

خبار

(
xeb r
) م . ع . خابر مخابرة و خبارا . مر . مخابرة .

خبارة

(
xab rat
) م . ع . خبر خبارة ( از باب كرم ) : آگاه شد .

خباره

(
xab re
) ص . پ . چست و چابك و جلد و هشيار در كارها .

خبارى

(
xab r
) و (
xab ri
) ع . ج . خبراء .

خباز

(
xabb z
) ا . ع . نان‌پز و نانوا .

خباز

(
xobb z
) ا . ع . خبازى . و باب سنجاب .

خبازة

(
xeb zat
) ا . ع . نان پزى .

خبازة

(
xobb zat
) ا . ع . خبازى .

خبازى

(
xob zi
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گياهى شبيه بخطمى كه خطمى كوچك و دبوسك و دبوكى و باب سنجاب و خبيز نيز گويند .

خبازى

(
xob z
) و (
xobb z
) ا . ع . خبازى و خطمى كوچك .

خبازى

(
xabb zi
) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى . منسوب بخباز . و شغل و عمل نانوائى . و گياه خبيز .

خباس

(
xabb s
) ا . ع . غنيمت و غارت . و بنده . و شير بيشه .

خباساء

(
xob s '
) ا . ع . غنيمت و غارت و تاراج .

خباسة

(
xob sat
) ا . ع . غنيمت و تاراج و يغما . و قائد من القواد العبيديين .

خباشات

(
xob c t
) ا . ع . خباشات الناس : گروه مردم از قبيله‌هاى مختلف . و خباشات العيش : آنچه بگير آورده باشند از طعام و مانند آن .

خباط

(
xab t
) ا . ع . غبار .

خباط

(
xeb t
) ا . ع . گشنى . و نوعى از داغ در ران شتر و يا در روى آن . ج : خبط (
xobot
) .

خباط

(
xob t
) ا . ع . بيمارى مانند ديوانگى .

خباط

(
xobb t
) ا . ع . بچهء كنعد كه نوعى از ماهى دريائى است .

خباع

(
xeb '
) ا . ع . بلغت بنى تميم - خرگاه و چادر .

خباك

(
xab k
) ا . پ . چار ديوار سر گشاده كه گوسپند و خر و گاو و امثال آن را شبها در آن كنند و حظيرهء مسجد .

خبال

(
xab l
) ا . ع . تباهى و نقصان و هلاكى و رنج و گرانى و هر خبال على اهله اى عناء . و عيال . و زهر كشنده . و زردابهء دوزخيان . و گنديدگى گرداگرد چاه از كهنگى كه چون دول در مغاكچهء آن درآيد دريده گردد .

خبال

(
xab l
) خبل خبالا ( از باب سمع ) : ديوانه گرديد . و خبلت يده : شل شد دست او .