تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1320

مساهمون:

ص١٣٢٠
كه بىكلفت در خانهء شخص آمد و شد كند .

خانه‌دار

(
x ne - d r
) ص . پ . با كفايت و ميانه‌رو و درست خرج .

خانه‌دارى

(
x ne - d ri
) ا . پ . ميانه روى و درست خرجى .

خانه داماد

(
x ne - d m d
) ا . پ . دامادى كه در خانهء پدر زنش مقيم باشد .

خانه‌دان

(
x ne - d n
) ا . پ . خيل خانه و دودمان و خاندان .

خانه دوست

(
x ne - dust
) ا . پ . دشنامى است كه به كسى گويند كه سبك پا باشد و هر روز بخانهء شخص آمد و شد كند .

خانه رس

(
x ne - ras
) ص . پ . ميوه‌اى كه كال و نارس از درخت چيده و در خانه پخته و رسيده كرده باشند .

خانه روبه

(
x ne - rube
) ا . پ . زبيل و خاكروبه .

خانه‌زاد

(
x ne - z d
) ا و ص . پ . بنده زاد و چاكر و غلام و اولاد بنده .

خانه‌سوز

(
x ne - suz
) ص . پ . كسى كه سبب رسوائى خانواده گردد .

خانه سياه

(
x ne - si h
) ص . پ . خانه خراب .

خانه شمارى

(
x ne - com ri
) ا . پ . تعيين شمارهء خانه‌هاى هر شهر و آبادى و تعيين خراج آنها .

خانه فروش

(
x ne - faruc
) ا . پ . مجرد و تارك دنيا و پاك‌دامن و پارسا و زاهد و گوشه نشين .

خانه فروشان

(
x ne - faruc n
) ا . پ . ج . خانه فروش . و پاكبازان . و خراباتيان . و ناخلفان .

خانه فروشى

(
x ne - faruci
) ا . پ . عرض تجمل و بيان‌ساز و سازمان و برگ .

خانه‌كن

(
x ne - kan
) ص . پ . مسرف و خانه برانداز . و ناخلف . و مدبر و با بصيرت .

خانه‌گير

(
x ne - gir
) ا . پ . بازى چهارم از هفت بازى نرد كه عبارت از فارد و زياد و ستار و خانه‌گير و طويل و هزاران و منصوبه باشد .

خانه نگهدار

(
x ne - negahd r
) ص . پ . خانه‌دار .

خانه واده

(
x ne - v deh
) ا . پ . خانواده .

خانه وار

(
x ne - v r
) ا . پ . جمعيت يك خانه و نوعا هر پنج نفر را يك خانه‌وار گويند .

خانه يكى

(
x ne - yaki
) ا . پ . باشندگان در يك خانه . و يار و رفيق و همدم .

خانى

(
x ni
) ا و ص . پ . حوض و چشمهء آب . و آب صاف . و گرمابه . و زر . و منسوب بخان . و نام هماى دختر دارا . و يك نوع زرى رايج تركستان .

خانيچه

(
x ni - ce
) ا . پ . حوض كوچك و چشمهء كوچك .

خاو

(
x v
) ا . پ . پرز و زغب و كرك . و پرز مخمل .

خاور

(
x var
) ا . پ . مغرب و گاه بمعنى مشرق هم استعمال مىشود . و آفتاب . و خار و شوك .

خاوران

(
x var n
) ا . پ . مشرق . و مغرب . و ولايتى از خراسان كه چهچه و مهنه و ابيورد از آن ولايت مىباشد و انورى از اهالى آنجا بوده .

خاور خدا

(
x var - xod
) و خاور خداى (
x var - xod y
) ا . پ . خداوند و پادشاه خاور زمين . و لقب سلم‌پور فريدون .

خاورى

(
x vari
) ا و ص . پ . شرقى . و غربى . و آفتاب . و در ابتدا تخلص انورى شاعر .

خاوش

(
x voc
) ا . پ . خيارى كه جهة تخم نگاهدارند .

خاول

(
x vol
) ا . پ . مورچهء گزنده .

خاولنجان

(
x valenj n
) ا . پ . خسرو دار و خولنجان .

خاوند

(
x vand
) ا . پ . خداوند و صاحب و بزرگ خانه . و ولىنعمت . و مغرب . و مقرر و محدد . و فلك نهم كه محدد الجهات گويند .

خاوندگار

(
x vand - g r
) ا . پ . خداوندگار و بزرگ و ولىنعمت .

خاوندى

(
x vandi
) ا و ص . پ . چاشنى و مزه . و غربى . و استادى . و خداوندى و پادشاهى و سلطنت .

خاوى

(
x vi
) ص . ع . خوشمزه و لذيذ .

خاوى

(
x vi
) ص . ع . غير مسكون و خراب و ويران . و به روى افتاده . و خاوى البطن : شكم خالى . و خاوى الوفاض : با كيسهء تهى .

خاوية

(
x viat
) ص . ع . ارض خاوية : زمين خالى از اهل خود . قوله تعالى :
فَتِلْكَ بُيُوتُهُمْ خاوِيَةً
اى خالية . و فهى خاوية على عروشها اى ساقطة على سقوفها .

خاهر

(
x har
) ا . پ . خواهر .

خاى

(
x y
) پ . كلمهء امر يعنى بچش و در زير دندان نرم كن .

خاى

(
x y
) ا و ص . پ . خاينده و چشنده و در زير دندان نرم كننده . و خوش آيند و هر چيز كه مقبول طبع باشد . و زمين كاويده شده و كنده شده . و زمين پست . و خايه .

خائب

(
x eb
) ص . ع . نااميد و مأيوس و بىبهره .

خائت

(
x et
) ص . ع . بازى كه بر شكار فرود آيد .