استعمال مىشود . و قولهم فلانة خادمة غدأ ليس به وصف حقيقى و المعنى ستصير كذلك كما يق . حائضة غدأ .
خادمية
(
x demiyyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ملازمت و نوكرى و خدمتگارى و عبوديت . و كار نوكرى . و كيفيت خدمتگارى .
خاده
(
x de
) ا . پ . چوب بلند و راست كه كشتىبانان بدان كشتى رانند . و چوبى كه جاروب بر سر آن بندند و با آن جاروب كنند .
و چوبى كه دار سازند و مقصرين را بر آن كشند .
و هر چوبى كه راست رسته باشد . و خاكنداز .
خاذر
(
x zer
) ا . ع . پنهان . و رو گردان . و پنهان از پادشاه و از ارباب طلب .
خاذل
(
x zel
) ص . ع . منهزم و هزيمت يافته . و آهوى ماده كه از آهوان ديگر بازمانده تفقد بچهء خود كند . و بازمانده و از يارى كسى دست كشيده .
خار
(
x r
) ا . پ . هر چيز نوك تيز كه مىخراشد . و شوك . و گياهى كه كه داراى شاخههاى باريك نوك تيز و خراشنده باشد .
و خس و خسك و خلاشه . و تيرهاى خارپشت .
و استخوان ماهى . و نيش . و ناوك . و تژه و داز و خلاشههاى جو و گندم . و سيخ پاى خروس .
و پست و دون همت و خوار و ذليل . و دشمن .
و ماه شب چهارده . و ناز و كرشمهء معشوق .
و سنگ بسيار سخت . و نام بلوكى در رى .
و خار آهنى : نيزه و ميخ آهنى . و خار دلوكش : قلابى كه بدان دول از چاه بيرون آورند . و خار راه : مخاطره . و خار سپهر : حادثه و آفت و آسيب . و خار سپيد : باد آورد . و خار شتر :
گزنه و گياهى كه شتر از خوردن آن فربه مىشود . و خار شدن : حقير شدن و آسان شدن مو در شانه كردن . و خار كردن :
حقير و ذليل كردن و آسان كردن مو در شانه نمودن . و خار واژگونه : خار سرنگون .
و خار نهادن : نافرمانى نمودن و جفا كردن .
و خار و ترنج : رنج و راحت و نكبت و دولت . و فقر و غنا . و خار و جمال :
قسمى از خرما . و خار و خرما : تنگى و فراخى و غم و فرح و عسر و يسر .
خارا
(
x r
) ا . پ . سنگ بسيار سخت .
و نوعى از پارچهء ابريشمى موجدار .
خارا تراش
(
x r - tar c
) ا . پ . سنگ تراش و سنگبر .
خارا سنگ
(
x r - sang
) ا . پ .
مرمر .
خارا شكاف
(
x r - cek f
) ا . پ .
شكافندهء سنگ .
خار انداز
(
x r - and z
) ا . پ . نوعى از خارپشت . و قنفذ .
خارانيدن
(
x r nidan
) ف م . پ .
خاريدن كنانيدن و فرمودن .
خارآور
(
x r - var
) ص . پ . خار دار و محل خارناك .
خارائى
(
x r 'i
) ص . پ . سختى بسيار و منسوب بپارچهء خارا .
خارب
(
x reb
) ص . ع . دزد و دزد شتر . ج : خراب و خرابة . و ويران كننده .
خاربست
(
x r - bast
) ا . پ . آنچه بر دور زراعت و سر ديوار باغ از خار و خلاشه بندند .
و ديوارى از خار سازند .
خاربن
(
x r - bon
) ا . پ . بتهء خار . و ريشهء خار . ج : خاربنان .
خاربنان
(
x r - bon n
) پ . ج .
خاربن .
خارپشت
(
x r - poct
) ا . پ . يكى از حيوانات پستاندار قاضمه كه بدنش از خارهاى بسيار پوشيده شده و جرور و چرغ و چزك و چبزك و شغر و شكر و چيز و نيز گويند و بزرگ آن را خار انداز و يا تيرانداز و جكاشه و جگاشه نيز گويند . و نام يك قسم ميوه .
خارة
(
x rat
) ع . ج . خير .
خارج
(
x rej
) ا و ص . ع . بيرون و بيرونى . و آنكه شورش نمايد و خروج كند .
خارج
(
x rej
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بيرون و ظاهر و كنار و بيرونى مقابل اندرونى .
و خارج آهنگ : مخالف آهنگ و ناموافق .
و خارج جمع : مستقل و املاك مفروز و موضوع از طومار جمعبندى . و خارج حيطهء شمار : بىحساب و بىعدد . و خارج قسمت : باصطلاح حساب عددى را گويند كه پس از قسمت عدد بزرگتر بر عدد كوچكتر حاصل شود . و خارج كردن :
هلانيدن و بيرون كردن . و خارج مركز :
باصطلاح فيزيك گريزان از مركز . و باصطلاح هيئت دور از مركز را گويند .
خارجا
(
x r - j
) ا . پ . مكان و جاى خاردار .
خارجا
(
x rejan
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - از جهة خارج و از سمت بيرون و بطور خارج و از طرف ظاهر .
خارجة
(
x rejat
) ا . ع . نام چندين مرد كه مادرشان را ام الخارجة مىگفتند و گويند ام الخارجة نام زنى بود از قبيلهء بجيلة ولدت كثيرا من القبائل كان يقال لها خطب فتقول نكح و منه المثل : اسرع من نكاح ام خارجة .
خارجنگ
(
x rjang
) ا . پ . گياهى خاردار و معطر كه از آن ترشى سازند .
خارجه
(
x reje
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - باصطلاح كتاب پاورقى را گويند .
خارجى
(
x reji
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - منسوب بخارج . و بيرونى .
خارجى
(
x rejyy
) ا . ع . كسى كه بذات خود مهتر شود بىاصالت .
خارجى
(
x rejiyy
) ص . ع . منسوب