پايان آن . و آخر قوم . و حلقهء نزديك پستان ماده اسب . و گوقفا . و سپيدى اندك در دست و پاى ستور . و مختم (
mextam
) يعنى گردوى ماليدهء املس كه در بازى آن را مىاندازند و به فارسى تير گويند .
خاتم
(
x tam
) ا . پ . اسبابى كه از استخوان فيل و شتر و جز آن ساخته و بر آن گلها و تصويرات چند نقش كنند مانند جعبهء خاتم و قلمدان خاتم و آئينهء خاتم .
خاتم
(
x tam
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مهر . و انگشترى . و خاتم جم : مهر سليمان پيغمبر و كنايه از جگر . و خاتم سهيل نشان و يا خاتم گويا : كنايه از دهان معشوق .
خاتم
(
x tam
) و (
x tem
) ا . ع . مهر و انگشترى . و حلقهاى كه داراى نگين باشد .
خاتم
(
x tem
) ا . ع . مهر كننده . و مهر . و انگشترى . و آخر و پايان هر چيزى .
و آخر قوم . و جاى پيوند مفصل اسب .
خاتم
(
x tem
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ختم كننده و بپايان رساننده . و خاتم الانبياء : آن حضرت صلى اللّه عليه و آله .
خاتم بند
(
x tam - band
) ا . پ . كسى كه اسباب خاتم مىسازد .
خاتم بندى
(
x tam - bandi
) ا . پ .
شغل خاتم سازى .
خاتمة
(
x temat
) ا . ع . آخر هر چيز و پايان آن . ج : خواتم .
خاتمر
(
x tmar
) و (
x tmer
) و خاتمن (
x tman
) و (
x tmen
) ا . پ .
بلغت زند خواهر .
خاتمه
(
x teme
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پايان و انجام و آخر هر چيزى .
خاتمهبندى
(
x teme - bandi
) ا .
پ . يك قسم از صنعت كمان سازى . و سقف خانه .
خاتمى
(
x tami
) و (
x temi
) ا . پ .
انگشتر ساز و يا مهرساز .
خاتمين
(
x temin
) ا . پ . خواهر .
خاتن
(
x ten
) ص . ع . مرد ختنه كننده .
خاتنة
(
x tenat
) ص . ع . زن ختنه كننده .
خاتوله
(
x tule
) ا . پ . مكر و حيله و دغا . و دوبينى و دودلى و پستى فطرت .
خاتون
(
x tun
) ا . پ . بىبى و زن بزرگ و كدبانوى خانه . و خاتون جنت :
حضرت فاطمهء زهرا صلوات اللّه عليها . و خاتون جهان : خورشيد . و خاتون خرگه سنجاب : آفتاب و ماه . و خاتون خم : شراب ناب و خم شراب . و خاتون شبستان فلك : آفتاب و زهره و ماه . و خاتون خياب : مكهء معظمه . و خاتون عرب :
حضرت فاطمهء زهرا عليها السلام و كعبه . و خاتون غيب : شراب انگورى . و خاتون فلك : آفتاب و زهره و ماه . و خاتون كائنات : حضرت فاطمهء زهرا عليها السلام و كعبه . و خاتون يغما : آفتاب .
خاتون
(
x tun
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - . بىبى و زن بزرگ . ج : خواتين .
خاتونآباد
(
x tun - b d
) ا . پ .
دهى در شش فرسخى طهران در راه خراسان .
و محلهاى در اصفهان .
خاتى
(
x ti
) ص . ع . ثوب خات :
جامهاى كه ريشهء آن تافته شده باشد .
خاتيام
(
x ty m
) ا . ع . مهر و انگشترى و خاتم .
خاتية
(
x tiat
) ص . ع . عقابى كه بر صيد فرود آيد . يق عقاب خاتية .
خاثر
(
x ser
) ص . ع . شير غليظ و و مختلط و درهم . يق لبن خاثر .
خاثرة
(
x serat
) ا . ع . فرقهء مردم . و زن كه اندك درد يابد .
خاج
(
x j
) ا . پ . چليا و صليب نصارى .
و نرمهء گوش كه آن را سوراخ كرده گوشواره در آن كنند . و خاج شويان : عيد اول سال ارامنه و ساير مذاهب اورتودكس كه در 24 جدى واقع مىشود .
خاجر
(
x jer
) ا . ع . آواز آب در بن كوه .
خاد
(
x d
) ا . پ . خات و غليواج .
و باز .
خادر
(
x der
) ا و ص . ع . مرد سست .
كاهل و سرگشته . و اسد خادر : شير مقيم در بيشه .
خادشة
(
x decat
) ا . ع . اطراف درخت خاردار .
خادع
(
x de '
) ا و ص . ع . راه را كه گاه هويدا گردد و گاه مخفى . و خدعه كننده .
و بعير خادع : شتر كه هر گاه نشيند پى ساق وى از جا رود . و خلق خادع : خوى متلون . و دينار خادع : دينار ناقص .
ج : خدعة .
خادعة
(
x deat
) ا و ص . ع . دروازهء خر - در دروازهء كلان . و خانهء در جوف خانه .
و سوق خادعة : بازار مختلف و متلون و كاسد .
خادم
(
x dem
) ص . ع . چاكر و خدمتگار خواه مرد باشد و يا زن . الحديث :
انه طلق امراته فمتعها بخادم سوداء اى جارية . و پيشكش . ج : خدام و خدم .
خادم
(
x dem
) ا . پ . - ماخوذ از تازى - خدمت كننده و خدمتگار . و خواجهسرا .
و نوكر . و خادم پير و يا خادم سپهر :
ستارهء زحل . و خادم درگاه : خادم مقبره يا مسجد .
خادمة
(
x demat
) ص . ع . مونث خادم - يعنى زن جاريه و كنيز ولى به اين معنى كمتر