تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1304

مساهمون:

ص١٣٠٤

حيل حيل

(
hayl - hayl
) ا . ع . بدين كلمه بزان را مىرانند .

حيلق

(
haylaq
) ا . ع . بلا و سختى .

حيلم

(
haylam
) ا . ع . ستور خرد . و يا يك نوع كرم كوچكى .

حيلولة

(
haylulat
) م . ع . ميان دو چيز درآمدن و حائل شدن .

حيله

(
hile
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مكر و فريب و خاتوله و پيوند و تزوير و نوكال و هرنوت و تلبيس و دغا و عيارى و ريا و خيانت و ريو و رنگ و بهانه . و تبديل صورت . و هنر و صنعت . و حرفه . و سليقه . و لياقت . و اختراع . و حيله كردن و يا حيله نمودن : گول زدن و فريب دادن و دام افگندن .

حيله باز

(
hile - b z
) ص . پ . با مكر و فريب و غدار .

حيله بازى

(
hile - b zi
) ا . پ . غدر و مكر . و فتنه و فساد . و ريا .

حيله پژوه

(
hile - pejuh
) ص . پ . بهانه‌گير .

حيله ساز

(
hile - s z
) ص . پ . مكار و فريبنده و غدار .

حيله فروش

(
hile - faruc
) ص . پ . عيار و مكار و بد ذات و بد نيت و حيله باز .

حيله كار

(
hile - k r
) ص . پ . غدار و حيله باز .

حيله‌گر

(
hile - gar
) ص . حيله باز و غدار و كر پز و مكار و كسى كه شغل او كرپزى باشد .

حيله‌ور

(
hile - var
) ص . پ . غدار و مكار و فريبنده .

حيله‌ورى

(
hile - vari
) ا . پ . مكر و بهانه و ريا . و شرارت .

حين

(
hayn
) ا . ع . مرگ و هلاكى . و بلا . و آزمايش .

حين

(
hayn
) م . ع . حان فلان حينا ( از باب ضرب ) : هلاك شد فلان . و قد حان حينا : موفق نشد بر رشد و در محنت افتاد .

حين

(
hin
) ا . ع . روزگار . و هنگام وقت مبهم - صالح جميع ازمنه دراز باشد يا كوتاه يك سال بود يا زياده - و يا آنكه مخصوص است بچهل سال و يا بهفت سال و يا به دو سال و يا به شش ماه و يا به دو ماه و يا بهر بامداد و شبانگاه . و روز قيامت . و مدت . قوله تعالى : فتول عنهم حتى حين اى حتى تنقضى المدة التى امهلوها . ج : احيان . و ج ج : احانين . و لات حين يعنى ليس حين . و نيز حين : وقت معين دوشيدن ناقه .

حين

(
hin
) و (
hayn
) م . ع . حان كذا حينا ( از باب ضرب ) نزديك شد . و حان الصلاة حينا و حينا و حينونة و حينونية : رسيد وقت نماز . و حان السنبل : خشك شد آن خوشه . و حان حينه : نزديك شد هنگام آن .

حين

(
hin
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - هنگام و وقت . و حينى كه : هنگامى كه .

حينة

(
haynat
) و (
hinat
) ا . ع . هو يأكل الحينة : او مىخورد يك بار در شب و روز . و كذلك يأكل الحينة .

حينة

(
hinat
) ا . ع . وقت معين دوشيدن ناقه . و متى حينة ناقتك اى متى وقت حلبها . و كم حينة ناقتك اى كم حلابها يعنى چند شير مىدهد .

حينونة

(
haynavnat
) و حينونية (
haynuniyyat
) م . ع . حان حينا و حينا و حينونة و حينونية . مر . حين و حين .

حينئذ

(
hinaezen
) ا . ع . آنگاه .

حيوات

(
hayav t
) ع . ج . حية .

حيوان

(
hayv n
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زنده و هر جاندار و جانور . و بهيمه . و جاندار بىزبان . و حيوان ناطق : انسان . و حيوان غير ناطق : جاندار بىزبان .

حيوان

(
hayv n
) ا . ع . از اعلام است .

حيوان

(
hayv n
) ا . ع . زندگى . و جانور . و نام آبى در بهشت .

حيوان

(
hayav n
) م . ع . قال فى المعيار : الحيوة و الحى و الحيوان و الحياء مصادر من « حيى يحيى » و المادة واوية .

حيوانات

(
hayav n t
) ع . ج . حيوان .

حيوانات

(
hayv n t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جانداران و جانوران .

حيوانى

(
hayv ni
) ص . پ . منسوب و متعلق به حيوان . و شهوانى و نفسانى .

حيوانيت

(
hayv niyyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بهيميت . و طبيعت و صفت جانوران داشتن و مانند آنها زندگى كردن - ضد انسانيت .

حيوة

(
hay t
) ا . ع . زندگى . و حيوة طيبة : روزى حلال . و بهشت .

حيوة

(
hay t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جان و روان و روح . و زندگى و حيات .

حيوت

(
hayyut
) ا . ع . مار نر .

حيود

(
hayud
) ص . ع . بسيار ميل كننده .

حيود

(
hoyud
) م . ع . حاد حيدا و حيودا . مر . حيد .

حيود

(
hoyud
) ا . ع . ج . حيد .

حيوص

(
hayus
) ص . ع . دابة حيوص :
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1304 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )