تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1303

مساهمون:

ص١٣٠٣

حيض

(
heyaz
) ع . ج . حيضة . و ج . حيضة .

حيض

(
hoyyaz
) ع . ج . حايض و حائضة .

حيضة

(
hayzat
) ا . ع . يك دفعه از دفعات خون حيض . و حيض يكباره . ج : حيض (
heyaz
) .

حيضة

(
hizat
) ا . ع . نوع و هيئت حيض و لتهء حيض . ج : حيض (
hayz
) و (
heyaz
) .

حيضى

(
hayzi
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كودك بد كار .

حيطان

(
hit n
) ع . ج . حائط .

حيطة

(
haytat
) و (
hitat
) ا . ع . هوشيارى و حزم در كار . يق مع فلان حيطة لك اى تحنن و تعطف . و كذلك حيطة لك .

حيطة

(
hitat
) م . ع . حاط حوطا و حيطة و حياطة . مر . حوط .

حيطه

(
hite
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - محوطه . و هر چيز و هر جاى احاطه كرده شده . و حيطهء تصرف : مالكيت .

حيعلة

(
hay'alat
) م . ع . حى على الصلاة و حى على الفلاح گفتن .

حيف

(
hayf
) ا . ع . جور و ستم . و نر از خزنده و گزنده . و تيزى سنگ .

حيف

(
hayf
) م . ع . حاف عليه حيفا ( از باب ضرب ) : جور و ستم كرد بر وى خواه حاكم باشد يا غير حاكم .

حيف

(
hayf
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بىانصافى . و زبر دستى . و تعدى . و نيز اين كلمه را در افسوس و سرزنش استعمال مىكنند مانند حيف و صد حيف و از شما حيف است .

حيف

(
heyaf
) ع . ج . حيفة .

حيف

(
hoyyaf
) ع . ج . حائف .

حيفاء

(
hayf '
) ص . ع . ارض حيفاء : زمين بىباران .

حيفة

(
hifat
) ا . ع . ناحيه . و گوشه . ج : حيف . و چوبى بر مثال نصف نى كه در پشت آن نى ديگر باشد و بدان تيرها و كمانها تراشند . و خرقه‌اى كه بدان دامن پيراهن از پس پيوند كنند .

حيفس

(
hayfas
) ا . ع . خشم كرده شده .

حيفس

(
heyafs
) ا . ع . مرد بسيار خوار كه بىسبب خشم گيرد و باز خشنود شود .

حيفس

(
heyafs
) و حيفساء (
heyafs '
) و حيفسى (
heyafsiyy
) ا . ع . مرد درشت و ستبر بىخير .

حيق

(
hayq
) ا . ع . آنچه در گيرد مردم را از مكروه فعل كسى . و نام وادى در يمن .

حيق

(
hayq
) م . ع . حاق به حيقا و حيوقا و حيقانا ( از باب ضرب ) : احاطه كرد او را . و حاق فيه السيف : كار كرد در آن شمشير . و حاق بهم الامر : لازم شد ايشان را آن كار و واجب گشت و فرود آمد بر آنها .

حيقال

(
hiq l
) م . ع . حوقل الشيخ حوقلة و حيقالا و حوقالا . مر . حوقلة .

حيقان

(
hayaq n
) م . ع . حاق حيقا و حيقانا . مر . حيق .

حيقة

(
hayqat
) ا . ع . گياهى شبيه بدرمنه .

حيقر

(
hayqar
) و (
hayqor
) ا . ع . خوار و ضعيف . و لئيم الاصل .

حيقط

(
hayqot
) و حيقطان (
hayqot n
) ا . ع . تذرو و تذرو نر .

حيقطانة

(
hayqot nat
) ا . ع . تذزرو ماده .

حيقل

(
hayqal
) ا . ع . كسى كه در او خير نباشد .

حيك

(
hayk
) م . ع . حاك حيكا و حيكانا ( از باب ضرب ) : خراميد و گرازان رفت . و دوش و تن جنبانيد در رفتن . و حاك القول فى القلب حيكا : تأثير كرد سخن در دل . و حاك السيف فيه : كار كرد شمشير در آن . و حاكت الشفرة : بريد شفرة . و حاك الثوب حيكا و حياكا و حياكة : بافت جامه را ( واوية و يائية ) .

حيكان

(
hayak n
) م . ع . حاك حيكا و حيكانا . مر . حيك .

حيكانة

(
hayk nat
) و (
hik nat
) و (
hoyk nat
) ص . ع . زن خرامان .

حيكانة

(
hayk nat
) ا . ع . زن خرامان . و چلپاسهء گرازان رونده .

حيكى

(
hayak
) ص . ع . زن خرامان .

حيل

(
hayl
) ا . ع . قوت . يق لا حيل و لا قوة الا بالله . لغة فى حول . و آب گرد آمدهء در مغاك وادى . و مكر و حيله . و جودت نظر . و حذاقت و قدرت بر تصرف . ج : احيال و حيول . و يوم الحيل : از روزهاى تازيان است .

حيل

(
heyal
) - حيلات (
hil t
) و (
he al t
) ع . ج . حيلة .

حيلان

(
hilan
) ا . ع . آلتى كه بدان خرمن كوبند .

حيلة

(
haylat
) ا . ع . بزان بسيار . و گلهء گوسپند . و حذاقت و جودت نظر و قدرت بر تصرف . و مكر و حيله . و سنگى كه از كوه به سمت پائين فرود مىآيد و خرد مىشود .

حيلة

(
hilat
) ا . ع . حذاقت و جودت نظر و قدرت بر تصرف و توانائى . و تذوير و مكر و فريب و غدر و بهانه . ج : حيل و حيلات و حيلات .

حيلة

(
hilatan
) م ف . پ . - ماخوذ از تازى - بطور مكر و حيله و فريب .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1303 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )