و حال لونه : برگشت گونهء روى وى و سياه گرديد . و حال فى ظهر دابته :
برجست بر پشت ستور خود و برنشست . و حال الغلام : يك ساله شد آن كودك . و حالت الدار : گذشت بر سراى سالها و يا يك سال و كذلك حيل بالدار ( مجهولا ) .
و حالت القوس حولا : برگشت كمان از حالت اول و كژ گرديد . و حال بينهما :
حايل شد ميان آن هر دو . و حالت الناقة حولا و حوولا و حيالا و حيالة :
آبستن نشد ناقه بعد از گشن دادن . و كذلك النخل .
حول
(
hul
) ع . ج . حائل . و ج . حولة .
حول
(
haval
) م . ع . بودن سپيدى در دنبالهء چشم و سياهى در كنج آن و يا بودن سياههء چشم برابر بينى و يا بودن سياهه سوى دنباله و يا بودن چشم بطورى كه گويا مىبيند بسوى ابرو و يا مايل بودن سياهه بسوى دنباله ( و الفعل من سمع ) . يق حولت عينه و حالت تحال حولا .
حول
(
haval
) ا . ع . هر چيزى كه حايل ما بين دو چيز باشد .
حول
(
havel
) ص . ع . رجل حول :
مردى كه چشمش حولاء يعنى لوچ باشد .
حول
(
havla
) ا . ع . دور و گرداگرد و پيرامون . و مقابل و روبرو .
حول
(
hevl
) ا . ع . حيلهگر . و بر گردانيدگى و برگشتگى . قوله تعالى :
لا يَبْغُونَ عَنْها حِوَلًا
اى تحولا . و شكاف بدرازا در زمين كه در آن قطار درخت نشانند . و ج .
حيله . و قولهم : هذا من حول الدهر :
اين از شگفتيهاى روزگار است .
حول
(
hoval
) ا و ص . ع . حائل ميان دو چيز . و رجل حول : مرد سخت حيلهگر .
و نيز حول : ج . حولة .
حول
(
hovval
) ص . ع . جل حول : ر مرد سخت حيلهگر . و ج . حائل .
حولاء
(
havl
) ص . ع . عين حولاء :
چشم لوچ . و مؤنث احول يعنى زنى كه چشمش لوچ باشد .
حولاء
(
heval '
) ا . ع . نزلوا فى مثل حولاء الناقة : يعنى فرود آمدند در فراخى عيش و بسيارى آب و سبزه . مر . حولاء و حولاء .
حولاء
(
heval '
) و (
hoval '
) ا . ع .
مشيمهء شتر و آن پوستى باشد سبز مملو از آب كه با بچه از شكم بيرون آيد و در آن آلايش و خطوط سرخ و سبز بود .
حولان
(
haval n
) و (
hul n
) ا . ع .
شگفت و عجيب . يق هذا من حولان الدهر : اين از عجايب روزگار است و كذا من حولان الدهر .
حولة
(
havlat
) ا . ع . حيله . و حذاقت و جودت نظر و قدرت بر تصرف و توانائى و قوت . و تحول و انقلاب . و استواى بر پشت اسب .
حولة
(
hulat
) ا و ص . ع . شگفت . ج :
حول (
hoval
) . و امر منكر و زشت .
و رجل حولة : مرد سخت حيله گر . و هذا من حولة الدهر : اين از عجائب روزگار است . و هو حولة من الحول اى داهية من الدواهى .
حولة
(
havalat
) ا . ع . لوچى . و موضع لوچى از چشم .
حولة
(
havelat
) ص . ع . امراة حولة : زن لوچ چشم .
حولة
(
hovalat
) ص . ع . رجل حولة :
مرد سخت حيله باز .
حولق
(
havlaq
) ا . ع . دردى كه در حلق عارض شود . و بلا و سختى . و از اعلام است .
حولقة
(
havlaqat
) م . ع . لا حول و لا قوة الا باللّه گفتن .
حولل
(
hulal
) ص . ع . حائل حولل :
هر حيوانى كه دو سال باردار نشود . و ج .
حائل . و در مبالغهء در عدم لقاح گويند :
حائل حولل .
حولول
(
havalval
) ا و ص . ع .
زشت . و سريع . و رجل حولول :
مرد سخت حيلهگر .
حولى
(
havl
) ص . ع . رجل حولى :
مرد سخت حيلهگر .
حولى
(
havli
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خانه و هر جاى محاط از چهار ديوار .
حولى
(
havliyy
) ا . ع . يك سالهء از ستوران ناكفته سم .
حولى
(
hovvaliyy
) ص . ع . عاقل و دانشمند و با حزم و زيرك . و رجل حولى :
مرد سخت حيلهگر .
حوليات
(
havliyy t
) ع . ج . حولية .
حولية
(
havliyyat
) ا . ع . مؤنث حولى - يك سالهء از ستوران مادهء ناكفته سم .
ج : حوليات .
حوليه
(
havlayhe
) ع . يعنى گرد او و پيرامون او و روبروى او . يق قعد حوليه .
حوم
(
havm
) ا . ع . گلهء بزرگ از شتران تا هزار و يا بىنهايت .
حوم
(
havm
) م . ع . حام الطير على الشيئئ حوما و حومانا ( از باب نصر ) : گرد آن چيز گرديدند آن مرغان و كذلك حام عليه الابل . و حام فلان على الامر حوما و حياما و حؤوما و حومانا : قصد آن كار كرد فلان و طلب وى را نمود .