تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1283

مساهمون:

ص١٢٨٣

حمل

(
heml
) ا . ع . بارى كه بر سر باشد و يا بر پشت . ج : احمال و حمول .

حمل

(
heml
) م . ع . حمله حملا و حملانا ( از باب ضرب ) : برداشت آن را بسر و يا به پشت . و حمله على الامر : برانگيخت و ورغلانيد او را بر كار . و قوله تعالى :
فَأَبَيْنَ أَنْ يَحْمِلْنَها وَ أَشْفَقْنَ مِنْها وَ حَمَلَهَا الْإِنْسانُ
يعنى ابا كردند از خيانت كردن در امانت و خيانت كرد آن را انسان .

حمل

(
heml
) و (
haml
) ا . ع . هودج . و شترى كه بر آن هودج بسته باشند . ج . حمول .

حمل

(
hamal
) ا . ع . بره و برهء چند ماهه و برهء در سال دويم درآمده . ج : حملان و احمال . و ابر بسيار آب . و برج اول از دوازده برج فلكى . و لسان الحمل : بار تنگ .

حمل

(
hamal
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بره . و نام برج اول از دوازده برج فلكى كه چون آفتاب در آن درآيد اول بهار و عيد نوروز باشد و آن را خان بره نيز گويند .

حمل

(
homol
) ع . ج . حمالة .

حملاج

(
heml j
) ا . ع . دمهء زرگران . و شاخ گاو . ج : حماليج .

حملاق

(
heml q
) و (
homl q
) ا . ع . گرداگرد چشم از اندرون كه بر سرمه سياه گردد . و سپيدى بيغولهء چشم كه پنهان است در درون پلكها . و سرخى درونى پلك كه وقت سرمه كشيدن برآيد . و جاى سرمه از اندرون كه ملاصق چشم است . ج : حماليق .

حملان

(
homl n
) م . ع . حمل حملا و حملانا . مر . حمل .

حملان

(
homl n
) ا . ع . ستور باردار كه به كسى دهند . و اجرت حمل . و در اصطلاح زرگران غشى كه بر دراهم نهند . ج : حمل .

حملة

(
hamlat
) ا . ع . آهنگ بر دشمن در جنگ ( اسم مره است ) .

حملة

(
hamlat
) م . ع . حمل عليه حملة ( از باب ضرب ) : حمله كرد بر وى در جنگ . و حمل على نفسه : در مشقت انداخت خود را در رفتن .

حملة

(
hemlat
) ا . ع . بار . و بارى كه محتوى اسباب و اجناس باشد .

حملة

(
homlat
) و (
hemlat
) ا . ع . نقل كردن و بردن متاع از جائى به جائى .

حملة

(
hamalat
) ع . ج . حامل .

حملجة

(
hamlajat
) م . ع . حملج الحبل : سخت تافت رسن را .

حملقة

(
hamlaqat
) م . ع . گشادن چشم و سخت نگريستن .

حملوج

(
homluj
) ا . ع . دمهء زرگران . و شاخ گاو . ج : حماليج .

حملوق

(
homluq
) ا . ع . حملاق و حملاق .

حمله

(
hamle
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دفعه و مره . و دمش . و هجوم . و فوز . و يك دفعه هجوم و هجوم بطور غلبه و هجوم ناگهانى و تاخت و تاز . و توز . و هله . و همه . و حمله آوردن : هجوم آوردن و رفتن بسوى كسى براى زدن و راندن . و حمله بردن : تاخت بردن . و حمله كردن : تاخت كردن و بسوى كسى رفتن از جهة زدن و راندن . و حملهء اول : دفعهء اول .

حمله

(
hamale
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بردارندگان .

حملى

(
hamliyy
) ص . ع . قطعى .

حمم

(
hamam
) م . ع . حم حمما ( از باب سمع ) : سياه شد و سپيد گرديد . و حمت الجمرة : انگشت شد خدرك آتش . و حم الماء : گرم شد آب .

حمم

(
hamam
) ا . ع . سياهى .

حمم

(
homam
) ا . ع . انگشت و خاكستر . و هر چه سوخته باشد به آتش . و ج . حمة .

حممة

(
homamat
) ا . ع . واحد حمم يعنى يك انگشت و يك زغال .

حمن

(
hamn
) ا . ع . كنه‌هاى ريزه .

حمنان

(
hamn n
) ا . ع . كنه‌هاى ريزه . و انگورى خرد دانه در طائف . و دانه‌هاى خرد در ميان دانه‌هاى بزرگ انگور .

حمنانة

(
hamn nat
) ا . ع . واحد حمنان - كنهء ريزه و اوله قمقامة او قمنانة صغير جدا ثم قراد ثم حلمة ثم عل و طلح .

حمنة

(
hamant
) ا . ع . واحد حمن - كنهء ريزه .

حمو

(
hamv
) ا . ع . گرمى و حرارت . و حمو الرجل : پدر زن . و برادر زن . و عم وى . ج : احماء .

حمو

(
hamu
) و (
hamv
) ا . ع . پدر شوى و خويشاوندان شوهر .

حمو

(
homavv
) ا . ع . زهر عقرب .

حمو

(
homovv
) م . ع . حميت الشمس حميا و حميا و حموا ( از باب سمع ) : سخت گرم و سوزان شد آفتاب . و كذلك حميت النار . و حمى الفرس : گرم شد اسب و خوى كرد . و حمى المسمار حميا و حموا : گرم شد ميخ آهن در آتش . و حمى الوحى : بسيار شد نزول وحى و پى هم فرود آمد .

حمؤ

(
ham '
) ا . ع . حمؤ الرجل : پدر زن و برادر زن و عم وى . ج : احماء . و حمؤ الشمس : گرماى آفتاب .

حموات

(
hamav t
) ع . ج . حماة .