شمشير : دوال شمشير . و حمايل فلك :
ميل شمالى و يا جنوبى فلك .
حمايلى
(
ham yeli
) ا . پ . باصطلاح نجوم سيارهاى كه مدار حركت آن بيضى باشد .
حمائم
(
ham em
) ع . ج . حم و حمامة و حميمة .
حمة
(
hamat
) ا . ع . نوعى از عقاب .
حمة
(
homat
) ا . ع . نيش زنبور و مار و كژدم . و زهر كژدم و جز آن . ج : حمات و حمى . و سختى سرما . و حمة العقرب :
نام شمشيرى .
حمة
(
hammat
) ا . ع . هر چشمهاى كه آب گرم از آن جوش زند و بيماران جهة استشفا در آن غسل كنند . ج : حمات .
حمة
(
hemmat
) ا . ع . خوى . يق :
طابت حمتك اى عرقك . و مرگ .
حمة
(
hommat
) ا . ع . از رنگهاى اسب است و هو ما بين الدهمة و الكمتة و دون الحوة .
و نيش كژدم و زهر وى . و تب . و سياهى .
ج : حمم . و حمة الحر : معظم گرما . و حمه الفراق : قضا و قدر الهى و مرگ . ج :
حمم و حمام .
حمت
(
hamt
) ص . ع . يوم حمت :
روز سخت گرم . و تمر حمت : خرماى بسيار شيرين .
حمت
(
hamt
) م . ع . حمت يومنا حمتا و حموتة ( از باب كرم ) : سخت گرم شد روز ما . و حمت التمر : بسيار شيرين گرديد آن خرما . و حمتك الله عليه حمتا ( از باب ضرب ) : بريزد خداى و بيندازد تو را به روى .
حمت
(
hamat
) م . ع . حمت الجو و غيره حمتا ( از باب سمع ) : فاسد و متغير گرديد آن گردو و جز آن .
حمت
(
homot
) ع . ج . حميت .
حمتة
(
hamtat
) ص . ع . مؤنث حمت .
يق : ليلة حمتة : شب سخت گرم .
حمحام
(
hamhame
) ع . كلمهء فعل يعنى باقى نماند چيزى .
حمحم
(
hemhem
) و (
homhom
) ا . ع . سخت سياه . و يك نوع مرغى .
حمحم
(
homhom
) ا . ع . گل گاو زبان و ورك .
حمحمة
(
hamhamat
) م . ع . بانگ كردن اسب تاتارى وقت جو خواستن و بانگ كردن اسب كمتر از صهيل . و بانگ كردن گاو نر براى گشنى .
حمحمة
(
hemhemat
) و (
homhomat
) ا . ع . گاو زبان .
حمد
(
hamd
) ا . ع . ستايش . و شكر .
و رضا . و جزا . و اداى حق . و از اعلام است .
حمد
(
hamd
) ص . ع . ستوده . يق رجل حمد : مرد ستوده . و كذلك منزل حمد .
حمد
(
hamd
) م . ع . حمده حمدا و محمدا و محمدا و محمدة و محمدة ( از باب سمع ) : ستود او را و شكر كرد و راضى شد و اداى حق وى كرد .
و در نامهء امير المؤمنين على بن ابي طالب عليه السلام است . اما بعد فانى احمد اليك الله يعنى شكر مىكنم نعمتهاى خدا را نزد تو و قيل اى احمده معك و قيل اى احمد اللّه مرسلا اليك هذا الكتاب . و حمد الارض : ستوده و موافق يافت آن زمين را .
حمد
(
hamd
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سپاس و ستايش و شكر . و محققين فعلى را گويند كه آگاهى دهد از تعظيم منعم خواه به زبان باشد و يا بدل و يا بدست بر خلاف مدح كه ثناى بر زبان است .
حمد
(
hamad
) م . ع . حمد الرجل حمدا ( از باب سمع ) : خشم گرفت آن مرد .
حمدان
(
hemd n
) ا . پ . نره و آلت تناسل .
حمدة
(
hamdat
) ص . ع . امراة حمدة : زن ستوده .
حمدة
(
hamadat
) ا . ع . حمدة النار :
آواز زبانه زدن آتش .
حمدة
(
homadat
) ا . ع . بسيار ستاينده .
حمدلة
(
hamdalat
) م . ع . الحمد للّه گفتن .
حمدون
(
hamdun
) ا . پ . نره و آلت تناسل .
حمدونة
(
hamdunat
) ا . ع . دختر هارون الرشيد .
حمدونه
(
hamdune
) ا . پ . ميمون و بوزينه .
حمر
(
hamr
) م . ع . حمر السير حمرا ( از باب نصر ) : پيراست دوال را . و حمر الشاة : پوست باز كرد گوسپند را . و حمر الراس : موى سترد از سر .
حمر
(
homr
) ع . ج . احمر . و حمر الابل : شتران اصيل و نجيب .
حمر
(
hamar
) ا . ع . بيمارى مر ستور را كه از بسيار خوردن جو عارض گردد .
حمر
(
hamar
) م . ع . حمر الفرس حمرا ( از باب سمع ) : ناگوارد شد اسب از خوردن جو و جز آن و متغير گرديد بوى دهن وى . و حمر الرجل : سوخت مرد از خشم . و حمرت الدابة : گنده گرديد آن ستور از فربهى مانند خر .
حمر
(
homar
) ا . ع . تمر هندى . و زورك كه يك نوع مرغى است . و جنس موميائى . و ج : حمرة .
حمر
(
homor
) ع . ج . حمار . و حمر الوحش : گور خران .
حمر
(
hommar
) ا . ع . زورك .