حمأ
(
hama '
) ا . ع . گل سياه بد بوى .
و قوله تعالى
مِنْ حَمَإٍ مَسْنُونٍ *
اى متغير .
حمأ
(
hama '
) م . ع . حمئ الما حمأ و حمأ ( از باب سمع ) : تيره گرديد آن آب از آميزش گل سياه و تيره . و حمى زيد : خشم گرفت زيد . و حمئت البئر حما : لاى ناك شد چاه .
حماء
(
hem '
) ا . ع . علف زارى كه حكام براى چهارپايان خود از غير منع كنند .
مر . حمى . و حماء لك . اى فداء لك .
حماء
(
hem '
) م . ع . محاماة . مر .
محاماة .
حماء
(
homm '
) ا . ع . است و دبر .
ج : حم .
حماء
(
hamm '
) ص . ع . مؤنث احم يعنى سوداء و يا بيضاء . ج : حم . و شفة حماء : لب سياه .
حمأة
(
ham'at
) ا . ع . گل سياه و بدبوى .
و گياهى .
حماة
(
hamat
) ا . ع . موشك گوشت ساق و در ساق اسب دو باشد . ج : حموات .
و حماة المراة : خشتامن زن كه مادر شوى باشد . و نيز حماة : شهرى در شام .
حماة
(
hom t
) ع . ج . حامى .
حمات
(
hom t
) ع . ج . حمة .
حمات
(
ham t
) ع . ج . حمة .
حماتان
(
ham t ne
) ا . ع . تثنيهء حماة دو موشك گوشت ساق اسب .
حماحم
(
ham hem
) ا . ع . پودنهء بستانى كه حبق نبطى نيز گويند .
حماحم
(
hom hem
) ا . ع . نام يكى از ملوك حمير .
حماد
(
ham de
) ع . كلمهء فعل . يق :
حماد له يعنى حمد و شكر است مرا و را .
حماد
(
hamm d
) ا . ع . بسيار حمد كننده .
و از اعلام است .
حمادى
(
hom d
) ا . ع . غايت و نهايت .
ج : حماديات . و حماداك : آخرين مقصود تو .
حماديات
(
hom day t
) ع . ج . حمادى .
حماذى
(
hom ziyy
) ا . ع . سختى گرما .
حمار
(
hem r
) ا . ع . خر و گورخر .
ج : احمرة و حمر و حمير و حمور و حمرات و محموراء . و چوبى در پيش پالان . و چوب كه بر آن صيقلگر كار كند .
و سه پايهء چوبين كه بران مطهره آويزند تا سرد گردد . و وادى بيمن . و از اعلام است . و حمار الحائط : بازى مژيده . و حمار قبان : كرمى كه پاهاى بسيار دارد . ج :
حمرقبان . و حمار وحشى : گور خر .
و حمار بن مالك مردى بود از قوم عاد كه اولاد وى از صاعقه هلاك شدند و بدين جهة كافر گرديد و هر كس كه از خاك وى مىگذشت او را دعوت بكفر مىكرد و اگر اجابت نمىنمود او را مىكشت و خداوند وى را هلاك و وادى وى را خراب نمود و كفر آن مثل شد و گفتند اكفر من حمار . و ذو الحمار :
لقب اسود عنسى كذاب كه دعوى نبوت كرده بود كان له حمار اسود معلم يقول له اسجد لربك فيسجد له و يقول له ابرك فيبرك . و اذن الحمار : گياهى .
حمار
(
hamm r
) ا . ع . اسب پالانى .
و خربنده . واحد : حمارة .
حماران
(
hem r ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه - دو سنگ بر پا كرده كه بر آنها سنگ ديگر نهند و عربان بران كشك خشك كنند . و نام دو كوكب در برج سرطان .
حمارة
(
hem rat
) ا . ع . ماده خر .
و سنگها كه گرد خانهء صياد بر پا باشد . و سنگ بزرگ . و چوبى در هودج . و هر سنگ پهنا كه بر لحد نهند . ج : حمائر . و پشت پاى مردم . و خرك حلاج . و سنگ كه گرداگرد حوض نهند تا آب بيرون نرود .
حمارة
(
hamm rat
) ا . ع . اسب پالانى .
و خربندگان و چارواداران .
حمارة
(
ham rrat
) و (
ham rat
) ا .
ع . سختى گرما - و بدون تشديد مخصوص بشعر است .
حمارس
(
hom res
) ا . ع . سخت و دلاور . و شير بيشه .
حمارى
(
hem riyy
) ص . ع . خرمانند .
و قسمت شده . و عام به چندين نفر .
حمارية
(
hemariyyat
) ا . ع . فريضهء مشتركه .
حمازة
(
ham zat
) ا . ع . سختى و زبان گزى و تيزى .
حمازة
(
ham zat
) م . ع . حمز الرجل حمازة ( از باب كرم ) : سخت گرديد آن مرد .
حماسة
(
ham sat
) م . ع . حمس حماسة ( از باب كرم ) : دلير گرديد در جنگ .
حماسة
(
ham sat
) ا . ع . دلاورى و دليرى .
حماش
(
hem c
) ع . ج . حمش .
حماشة
(
ham cat
) م . ع . حمش حماشة و حموشة . مر . حموشة .
حماض
(
homm z
) ا . ع . ترشه و آنچه درون ترنج است از ترشى .
حماط
(
ham t
) ا . ع . علف خشكى كه در آن مار كمين كند و هر علف خشكى . و ج .
حماطة .
حماطة
(
ham tat
) ا . ع . سوزش . و درشتى حلق . و درختى مانند درخت انجير .
و انجير كوهى و انجير سياه خرد . و انجير تر . ج : حماط . و دانهء دل و سياهى آن و يا خون دل . و كاه ارزن . و يك نوع گياهى .