تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1259

مساهمون:

ص١٢٥٩
و جسم و حظبى .

حظو

(
hazv
) م . ع . حظ الرجل حظوا ( از باب نصر ) : آهسته خراميد آن مرد .

حظو

(
hazv
) ا . ع . حظ و بهره و نصيب . ج : احظى و ج ج : احاظى .

حظوات

(
hazav t
) ج . حظوة .

حظوب

(
hozub
) م . ع . حظب الرجل حظوبا ( از باب نصر و ضرب ) : فربه گرديد آن مرد و پر شد شكم وى .

حظوة

(
hazvat
) ا . ع . هر شاخ رستهء در بن درخت كه هنوز سخت نشده باشد .

حظوة

(
hazvat
) و (
hozvat
) ا . ع . تير خرد به قدر ذراع كه كودكان بدان بازى كنند . ج : حظاء و حظوات .

حظوة

(
hozvat
) و (
hezvat
) ا . ع . مرتبه . و بهره و رزق و روزى . ج : حظا و حظاء .

حظوة

(
hozvat
) و (
hezvat
) م . ع . حظى حظوة و حظوة و حظة . مر . حظة .

حظوظ

(
hozuz
) و حظوظة (
hozuzat
) ج . حظ .

حظول

(
hazul
) ص . ع . رجل حظول : مرد مقتر كه بر اهل و عيال نفقه شمار كند .

حظى

(
haz
) ا . ع . شپش .

حظى

(
hez
) ا . ع . بهره و حظ و نصيب ج : احظاء . و احاظى . و . ج ج : احاظى .

حظى

(
haziyy
) ا و ص . ع . اسب هفتم رهان . و رجل حظى : مرد با قدر و دولتى .

حظى

(
hazziyy
) ص . ع . رجل حظى . مرد بخت‌مند و دولتى .

حظيا

(
hozayy
) ا . ع . رفتار آهسته .

حظيات

(
hozayy t
) ع . ج . حظية (
hozayyat
) .

حظية

(
haziyyat
) ا و ص . ع . بهره و نصيب . و زن بخت‌مند و دولتى . و زنى كه شوهر ويرا دوست دارد و مرتبهء ويرا بلند كرده و بيشتر به آن روزى دهد . ج : حظايا . يقال : هى حظيتى و احدى حظاياى . المثل : الا حظية فلا الية اى ان لم احظ فلا ازال اطلب ذلك و اجهد نفسى فيه و اصله فى المراة تصلف عند زوجها و تقديره ان لم تكن حظية و ما الوته ما استطعته .

حظية

(
hozayyat
) ا . ع . ( مصغرة ) تير كوتاه بىپيكان . ج : حظيات . المثل : احدى من حظيات لقمان و هو لقمان ابن عاد . يضرب لمن يعرف بالشرارة ثم جائت منه صالحة .

حظيرة

(
hazirat
) ا . ع . جاى خرما خشك كردن . و محوطهء چوب يانى . و مال . و شهرى از اعمال دجيل . و هونكه الحظيرة يعنى او كم خير است . و حظيرة القدس : بهشت .

حظيظ

(
haziz
) ا و ص . ع . رجل حظيظ : مرد بخت‌مند و دولتى .

حف

(
haff
) ا . ع . شانهء بافنده و تيغ آن . و كرانه و نشان . و پى . و جاء على حفه اى على اثره .

حف

(
haff
) م . ع . حفه بالشيئى حفا ( از باب نصر ) : پوشيد آن را به چيزى . قوله تعالى :
حَفَفْناهُما بِنَخْلٍ
يعنى درختان خرما گرداگرد آنها درآورديم . و حفتهم الحاجة يعنى مفلس و حاجت‌مند شدند . و حف الثوب بافت جولاهه جامه را به شانه و تيغ . و نيز حف : گرداگرد آمدن چيزى را . المثل : من حفنا او رفنا فليقتصد اى من طاف بنا و اعتنى بامرنا و خدمنا و مدحنا فلا يفلون و منه قولهم : ما له حاف و لا راف و ذهب من كان يحفه و يرفه . و حفت المراة وجهها من الشعر حفافا و حفا ( از باب ضرب ) : برهنه و ساده كرد . آن زن روى را از موى براى زينت و يا بهم بست مويها را پس سر .

حفا

(
haf
) ا . ع . سودگى پاى آدمى و سپل شتر و سم ستور . و برهنگى پاى و بىكفشى .

حفأ

(
hafa '
) ا . ع . گياه بردى كه در فارسى تك گويند و يا بردى سبز كه هنوز از بيخ برنكنده باشند يا بيخ بردى سپيد كه آن را خورند .

حفأ

(
hafa '
) م . ع . حفاه حفأ ( از باب فتح ) : از بيخ بركند آن را و بر زمين انداخت .

حفاء

(
haf '
) ا . ع . سودگى پاى آدمى . و سپل شتر . و سم ستور . و برهنگى پاى و بىكفشى .

حفاة

(
hof t
) ع . ج . حافى .

حفاث

(
hoff s
) ا . ع . مارى دمنده و بىزهر و كلان‌تر از حفث .

حفاثية

(
haf siyyat
) ا . ع . ستبر .

حفار

(
hef r
) ا . ع . چوبى كه آن را خمانيده و در وسط آن سوراخ كرده ميان خانه تعبيه كنند و در سوراخ آن ستون ميانه قائم گردانند .

حفار

(
haff r
) ا . ع . گوركن و چاه‌كن . و نام اسبى .

حفاسى

(
haf s
) و (
hof siyy
) ا . ع . كوتاه فربه و ستبر درشت بىخير .

حفاصة

(
hof sat
) ا . ع . جمع كردگى و فراهم شدگى .

حفاض

(
hef z
) ع . ج . حفض (
hafaz
) .

حفاضج

(
hof zej
) ا . ع . مرد بسيار گوشت فروهشته شكم .

حفاظ

(
hef z
) م . ع . حافظ محافظة و حفاظا . مر . محافظه .

حفاظ

(
hef z
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عار و حميت و مروت و ستر و پرده و نگاهبانى
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1259 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )