تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 806

مساهمون:

ص٨٠٦

تجخية

(
tajxeyat
) م . ع . جخى المصلى تجخية : بلند كرد نماز گزار شكم را و گشاده داشت هر دو بازو را در سجده . و جخى الليل : ميل كرد شب . و جخى الشيخ : پشت خم كرد پير . و منه الحديث : كالكوز مجخيا .

تجخير

(
tajxir
) م . ع . جخر رأس البئر تجخيرا : فراخ كرد سر چاه را .

تجدب

(
tajaddob
) م . ع . ناگوار شمردن چيزى را يق ما اتجدب ان اصحبك .

تجدد

(
tajaddod
) م . ع . نو گرديدن . و تجدد الضرع : خشك گرديد شير پستان .

تجدل

(
tajaddol
) م . ع . بر زمين افتادن يق جدله فتجدل : بر زمين زد او را پس زمين افتاد . و تجدله : بر زمين زد او را ( لازم و متعدى ) .

تجديح

(
tajdih
) م . ع . جدح السويق تجديحا : شورانيد پست را و آميخت .

تجديد

(
tajdid
) م . ع . جدده تجديدا : نو كرد آن را .

تجديد

(
tajdid
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - از سر نو ساختگى و نو كردگى . و نو و تازگى . و تجديد بشره : پوست دادن بشره . و تجديد مرض : نكس و عود مرض . و تجديد كردن : از سر نو ساختن و نو كردن . و تجديد هوا : تازگى هوا .

تجدير

(
tajdir
) م . ع . جدر تجديرا ( مجهولا ) : چيچك بر آورد . و جدره : سزاوار گردانيد آن را . و جدر الشجر : بر آمد بار آن درخت باندازهء نخود . و جدر النبت : نمودار شد سرهاى گياه مانند چيچك . و جدر الجدار : اندود كرد ديوار را از گل و گچ و مانند آن .

تجديع

(
tajdi '
) م . ع . هر دو گوش خر بريدن . و جدعت الصبى امه تجديعا : بدخوار گردانيد آن كودك را مادر وى .

تجديف

(
tajdif
) م . ع . ناسپاسى كردن نعمت را و كم شمردن و گفتن كه نيست مرا و نيست نزد من .

تجديل

(
tajdil
) م . ع . جدله تجديلا : بر زمين زد او را .

تجذب

(
tajazzob
) م . ع . تجذبه : آشاميد آن را .

تجذم

(
tajazzom
) م . ع . بريده گرديدن .

تجذى

(
tajazzi
) م . ع . دم كشان بانگ كردن كبوتر گرد مادهء خود يق الحمام يتجذى بالحمامة .

تجذيذ

(
tajaziz
) م . ع . تبعيت خواستن از قوم و ناكردن ايشان .

تجذير

(
tajzir
) م . ع . بريدن و از بيخ كندن . و ضرب كردن عددى را در نفس خود .

تجذيم

(
tajzim
) م . ع . جذمه تجذيما : بريد آن را .

تجر

(
tajr
) م . ع . تجر تجرا و تجارة . مر . تجارة .

تجر

(
tajr
) و (
tojor
) ع . ج . تاجر .

تجر

(
tajar
) ا . پ . خانهء زمستانى كه در آن تنور و بخارى باشد و بلغت اهل قزوين گنجينه و مخزن .

تجرء

(
tajarro '
) م . ع . تجرء عليه : دلير گرديد به روى .

تجربة

(
tajrebat
) م . ع . جربه تجربة : آزمود آن را .

تجربة

(
tajrebat
) و (
tajrobat
) ا . ع . آزمايش . ج : تجارب .

تجربه

(
tajrobe
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آزمايش و امتحان . و تجربه كردن آزمايش نمودن و امتحان كردن .

تجربه كار

(
tajrobe - k r
) ص . پ . عالم به شغل و عامل با تجربه . و تجربه تجربه‌كاران روزگار : آزمودگان كارهاى دنيا .

تجربه كارى

(
tajrobe - k ri
) ا . پ . آزمايش و عمل و مشق .

تجرثم

(
tajarsom
) م . ع . افتادن از بالا به نشيب و فراهم آمدن و لازم گرفتن جاى را . و تجرثم الشيئ : گرفت بهتر آن چيز را .

تجرثى

(
tajarsi
) م . ع . بر آمدن جرثئة (
jersaat
) كه ناى گلو باشد و آماس كردن آن .

تجرجر

(
tajarjor
) م . ع . ريختن آب در حلق . و جرعه جرعه نوشيدن آب .

تجرجم

(
tajarjom
) م . ع . افتادن و بچاه فرو رفتن و شكسته و ويران گرديدن . و تجرجم الليل : به آخر رسيد شب . و تجرجم الوحشى فى و جاره : در آمد آن وحشى در جاى باش خود و فراهم گرديد و نيز تجرجم : بسيار نوشيدن و خوردن .

تجرد

(
tajarrod
) م . ع . برهنه گرديدن . و تجرد للامر : كوشش كرد در كار و از همه فارغ شده بوى پرداخت . و تجرد العصير : فرو نشست جوش آن عصير . و تجردت السنبلة : بر آمد خوشه از غلاف . و تجرد بالحج : همچو حاجيان گرديد . منه قول عمر رضى اللّه عنه تجرد و ابالحج و ان لم تحرموا اى تشبهوا بالحاج و ان لم تكونوا حجاجا . و ايضا فلان تجرد بالحج اذا افرده و لم يقرن .

تجرد

(
tajarrod
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تنهائى و گوشه نشينى . و بىزنى و بىكسى و برهنگى . و ترك دنيا و ترك علايق . و عالم تجرد : عالم انقطاع از ما سوى اللّه و حالت تجرد : حالت تنهائى و گوشه‌نشينى .

تجرد گزين

(
tajarrod - gozin
) ص . پ . برگزيندهء تنهائى و گوشه‌نشينى و تارك علايق دنيوى .

تجرس

(
tajarros
) م . ع . سخن گفتن .

تجرع

(
tajarro '
) م . ع . فرو خوردن