تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 805

مساهمون:

ص٨٠٥
عنه : چشم پوشيد و اغماض كرد . و تجاوز فيه : از حد در گذشت در آن .

تجاوز

(
taj voz
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - از حد در گذشتگى و ريژك . و تجاوز كردن : در گذشتن و از حد خود در گذشتن .

تجاول

(
taj vol
) م . ع . با يكديگر گرديدن در جنگ يق تجاولوا اذا جال بعضهم على بعض فى الحرب .

تجاويد

(
taj vid
) ا . ع . بارانها ( واحد ندارد ) .

تجاويز

(
taj viz
) ع . ج . تجواز (
tejv z
) .

تجاويف

(
taj vif
) ع . ج . تجويف .

تجاويف

(
taj vif
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كاواكها و مغازه‌ها و جوفها . و تجاويف انف : سوراخهاى بينى .

تجاه

(
t j h
) و (
tej h
) و (
toj h
) ا . ع . مقابل و روبروى يق قعدت تجاهك : نشستم روبروى تو و كذلك تجاهك (
tej haka
) و تجاهك (
toj haka
) .

تجاهد

(
taj hod
) م . ع . بسيار كوشش كردن و قوت و توانائى را كار بستن .

تجاهر

(
taj hor
) م . ع . ظاهر و آشكار شدن در محضر عام .

تجاهل

(
taj hol
) م . ع . خويشتن را نادان نمودن .

تجاهل

(
taj hol
) ا . - پ . مأخوذ از تازى - نادانى را بهانه كردن و ساده‌دلى را وانمودن .

تجباب

(
tejb b
) ا . ع . رگ سيم در سنگ معدن .

تجبار

(
tajb r
) ا . ع . كبر و سركشى و غرور .

تجبر

(
tajabbor
) م . ع . درست و نيكو حال گرديدن . و توانگر شدن . و تكبر كردن . و تجبر الشجر : سبز و با برگ آن درخت . و تجبر الكلاء : رست گياه بعد از خوردن . و تجبر المريض : به حال آمد بيمار . و تجبر فلان مالا : رسيد فلان مال را . و تجبر الرجل : باز يافت آن مرد آنچه رفته بود از وى .

تجبس

(
tajabbos
) م . ع . خراميدن .

تجبل

(
tajabbol
) م . ع . بكوه در آمدن . و تجبل ما عنده : تمام گرفت آنچه نزد او بود .

تجبن

(
tajabbon
) م . ع . تجبن - اللبن : خفته گرديد و ستبر شد شير .

تجبيب

(
tajbib
) م . ع . تا به زانو رسيدن سپيدى دست و پاى ستور . و رميدن و گريختن يق جبب فلان فذهب . و سيرآب كردن شتران را .

تجبية

(
tajbeyat
) م . ع . نهادن هر دو دست را بر دو زانوى خود و يا بر زمين و يا بر روى افتادن و پشت خم كرده ايستادن .

تجبير

(
tajbir
) م . ع . بستن شكسته را . و نيكو حال كردن كسى را . و توانگر گردانيدن .

تجبيع

(
tajbi '
) م . ع . متغير گرديدن سرين از لاغرى .

تجبيل

(
tajbil
) م . ع . پاره‌پاره كردن .

تجبين

(
tajbin
) م . ع . كسى را بددل گفتن . و منسوب كردن به بددلى .

تجبيه

(
tajbih
) م . ع . جبه رأسه تجبيها : سرنگون كرد سر خود را . و نيز تجبيه : نوعى از تشهير است و آن چنان باشد كه روى هر دو زانى را سرخ و يا سياه كرده بر شتر و يا خر سوار كنند بطرزى كه روى يكى مخالف روى ديگرى باشد .

تجثجث

(
tajasjos
) م . ع . تجثجث - الشعر : بسيار شد موى . و تجثجث الطائر : بيفشاند آن مرغ پرهاى خود را .

تجثم

(
tajassom
) م ع . به زير سينه گرفتن كسى را .

تجثيم

(
tajsim
) م . ع . بر سينه نشانيدن كسى را .

تجحدر

(
tajahdor
) م . ع . تجحدر الطائر : جنبيد پر آن مرغ .

تجحدل

(
tajahdol
) م . ع . غلطان گرديدن .

تجحر

(
tajahhor
) م . ع . تجحر الضب : در سوراخ در آمد سوسمار . و تجحرت العين : در چشم خانه رفت چشم آن .

تجحفل

(
tajahfol
) م . ع . مجتمع شدن .

تجحم

(
tajahhom
) م . ع . سوختن از حرص و بخل . و دل‌تنگ گرديدن .

تجحيظ

(
tajhiz
) م . ع . تيز كردن نظر .

تجحيل

(
tajhil
) م . ع . بر زمين زدن يق جحله تجحيلا .

تجحيم

(
tajhim
) م . ع . جحمنى بعينه تجحيما : تيز نگريست مرا و يا نگريست و چشم وانگرفت .

تجحين

(
tajhin
) م . ع . جحن على عياله تجحينا : تنگ گرفت بر عيال خود از فقر يا بخل .

تجخجخ

(
tajaxjox
) م . ع . دراز كشيدن با تمكن و استرخا . و تجخجخ جاريته : گائيد كنيزك خود را . و تجخجخ الليل : فرو هشت آن شب تاريكى خود را .

تجخر

(
tajaxxor
) م . ع . تجخر الحوض : خشك گشته و منشق گرديد آن حوض و روان شد آب آن .

تجخى

(
tajaxxi
) م . ع . تجخى على المجمر : بخور كرد . و تجخل الكوز : سرنگون گرديد آن كوزه .