تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1189

مساهمون:

ص١١٨٩

[ حرف ] ح

ح

. پ . كه حاويا حه تلفظ مىكنند عبارت است از حرف هشتم از الفباى فارسى و حرف ششم از الفباى ابتثى و حرف هشتم از الفباى ابجدى و در حساب جمل هشت عدد مىباشد و آن را حاى حطى و حاى مهمله و حاى غير منقوطه نيز گويند و اين حرف يافت نمىشود مگر در كلمات تازى و يا كلمات فارسى مأخوذ از تازى و يا كلمات فارسى كه تازيان در آنها تصرف كرده‌اند . ح . ع . اين حرف را غالبا بجاى حين و يا حينئذ مىنويسند .

حا

(
h
) و حاء (
h '
) ا . ع . حرفى است از حروف هجا و هى حلقية تمد و تنون فى التنكير . و ا خ . نام مردى كه بدان منسوب است چاهى در مدينه كه آن را بئر حاء و يا بئر حا گويند .

حا

(
h
) و حاء (
h '
) ا . ع . زجرى است مر شتران را .

حاء

(
h '
) ا . ع . زن سليطهء زبان دراز . و قولهم حاء بضانك يعنى بخوان ميش خود را . و در صفت پير صد ساله گويند لا حاء و لا ساء يعنى نه نيكوكار و نه بدكار است و يا نه مرد است و نه زن و يا آنكه نمىتواند براند گوسپند را بحاء و خران را بساء . و نيز حاء ا خ : نام گروهى از قبيلهء مذحج .

حاب

(
h b
) ا . ع . گناه و بزه .

حاب

(
h be
) ا . ع . كلمه‌اى كه بدان شتر نر را زجر كنند .

حاب

(
h bb
) ص . ع . سهم حاب : تيرى كه گرد نشانه افتد . ج : حواب .

حابة

(
h bat
) ا . ع . آبشتگاه . و گناه و بزه .

حابس

(
h bes
) ا . ع . بازدارنده و قابض . و ا خ : نام ابو الاقرع تميمى حكم عرب در جاهلية .

حابض

(
h bez
) ا . ع . تيرى كه در جلو تيرانداز افتد .

حابل

(
h bel
) ا . ع . دام گسترنده . و جادو . و تارجامه و نابل پود آن يق اختلط الحابل النابل . و قولهم ثار حابلهم على نابلهم يعنى افروختند آتش بدى را ميان خود . و حول حابله على نابله : گردانيد اعلاى آن را اسفل . و نيز حابل : نام زمينى .

حابل

(
h bel
) ص . ع . آنكه ريسمان مىبندد . المثل يا حابل اذكر حلا در نگريستن عاقبت كار گويند . و ضب حابل : سوسمار حبلة خوار .

حابلة

(
h belat
) ص . ع . امراة حابلة : زن آبستن . ج : حبلة .

حابور

(
h bur
) ا . ع . مجلس فساق و خرابات .

حابول

(
h bul
) ا . ع . رسنى كه بدان بر درخت خرما بالا روند .

حابى

(
h bi
) ا . ع . مرد بلند دوش . و تيرى كه راست بر نشانه رسد - ضد زاهق . ج : حوابى . و نام گياهى . و انه لحابى الشراسيف اى مشرف الجنبين .

حابى

(
h bi
) ص . ع . نزديك‌شونده و پيش آينده .