چنبل
(
conbol
) ا . پ . گدا و گدائىكننده و بلغت مردم گيلان چگلك .
چنبلول
(
canbalul
) ا . پ . بادپيچ .
چنبلى
(
conboli
) ا . پ . احتياج و درويشى و گدائى .
چنبور
(
canbur
) و (
conbur
) ا .
پ . پالهنگ و طنابى كه بر گوشهء لگام اسب و افسار شتر بندند .
چنبه
(
conbe
) و (
canbe
) ا . پ .
چوب گنده و چوب گندهاى كه در پس در اندازند . و كدين و چوب دستى شتربانان و جز آنان . و چوب خوشهء انگور بر تاك چسبيده . و مردم ناهموار و درشت و گردنكش .
چنبيدن
(
conbidan
) ف ل م . پ .
جستخيز كردن و جستن و جهيدن . و گريختن و فرار كردن .
چنپا
(
canp
) ا . پ . - مأخوذ از هندى .
گلى زرد و خوشبو شبيه بزنبق سفيد . و ياس چنپا : نوعى از ياس سفيد و بسيار معطر و از اشجار گرم سيرى . و برنج چنپا :
نوعى از برنج اعلا كه در فارس زراعت كنند .
چنپى
(
canpi
) ا . پ . گل چنپا .
چنچله
(
cancale
) و چنچولى (
canculi
) ا . پ . بادپيچ و چنبلول و ريسمانى دولا كه از شاخ درخت و جاهاى بلند آويزان كنند و در آن نشسته آيند و روند نمايند .
چنخ
(
cenx
) ص . پ . كسى كه پيوسته آب از چشمش رود و بدان سبب مژگانش ريخته باشد .
چند
(
cand
) م ف . پ . آن قد و اين قدر . و بسيار . و بعضى و كم و اندك و اندكى و مقدار . و كلمهء استفهام بمعنى آيا چه قدر . و آيا چه مقدار و چه اندازه و آيا چه عدد و آيا تا كى و آيا كجا و آيا چه مدت و آيا چه زمان . و چون صفت باشد مقدار نامعين و نامعلوم و مكرر . و عدد مجهول از سه تا نه .
و چند بار : دو سه دفعه و مكررا و پيش ازين .
و چند تن : دو سه نفر . و چند دفعه :
دو سه دفعه و مكررا . و چند روز : و يا چند روزه و يا چند روزى : دو سه روز و روزهاى مكرر و متوالى . و چند سال :
چه مقدار از سال . و چند ساله : سالهاى متوالى . و چند نفر : دو سه نفر و عدهء نامعينى از اشخاص . و به چند : به چه قدر .
تنى چند : دو سه تن . و هر چند و يا هر چند كه : يعنى اگرچه و با وجود آن و با وجودى كه و بههرحال و ليكن و بسيار و هر قدر .
چندا
(
cand
) پ . كلمهء موصول يعنى چقدر و چه مقدار و چه اندازه .
چندا
(
cand
) ا . پ . باج و خراج .
چندال
(
cand l
) ا . پ . كناس و جاروب كش و پاسبان .
چندان
(
cand n
) م ف . پ . بسيار و فراوان و بسى و زياد و بىشمار و افزون و آنقدر و چقدر و هر قدر و هرچه و اينقدر و قدرى و بعضى و مقدار نامعين و نامعلوم و به آن طريق و چون كلمهء استفهام باشد بمعنى آيا تا كى و تا چند و تا چه وقت . و صد چندان :
يك صد برابر . و چندانچه : با وجود آنكه . و چندانكه : بقدرى كه و ما دامى كه و بنابراين و اگرچه .
چندان
(
cand n
) ا . پ . چوب صندل .
و ا خ . نام شهرى بزرگ در چين .
چندانى
(
cand ni
) م ف . پ .
آنقدرى .
چنداول
(
cand vol
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - ساقهء فوج و فوجى كه جهة حفاظت از پس لشكر مىآيد بر خلاف هراول و پساهنگ نيز گويند .
چندر
(
condor
) ا . پ . چغندر .
چندفند
(
cand - fand
) ا . پ . ترس و بيم و خوف و هراس و نهيب .
چندگاه
(
cand - g h
) م ف . پ . چند زمان و مدتى و مدت قليل .
چندل
(
candal
) ا . پ . صندل .
چند مرده
(
cand - marde
) ص . پ .
قائممقام چند مرد . و چند مرده حلاجى :
در مقام لافزنى و خودستائى كسى گويند به بينيم چند مرده حلاجى يعنى از عهدهء كار بر مىآئى و يا نمىآئى .
چندن
(
candan
) ا . پ . صندل .
چنده
(
cande
) م ف . پ . چند و بعضى و قدرى و مقدار نامعين و غير معلوم .
چندى
(
candi
) م ف . پ . هر مقدار نامعين و نامعلوم . و بعضى و قدرى و مدتى .
و بعد چندى : پس از مدتى و پس از زمانى .
چندين
(
candin
) م ف . پ . اينقدر و همهء اينها و چون اينها و بسيار . و چون بطور استفهام استعمال شود بمعنى آيا چند .
چنغوب
(
canqub
) و چنغوت (
canqut
) ا . پ . پشم و يا پنبهاى كه در نهالى و لحاف و بالش و جز آن كنند و حشو نيز گويند .
چنك
(
conak
) ا . پ . منقار مرغان .
چنگ
(
cang
) ا . پ . چيز خميده و منحنى و قلاب . و قلاب و كجكى كه بدان فيل رانند . و پنجه و انگشتان مردمان و مرغان و ديگر جانوران . و چنگال . و يك نوعسازى - و نگارخانهء مانى و ارتنگ . و مردم شل كه دست و پاى وى از كار باز مانده باشد . و چنگ در ناى نهادن : دست بگلو گذاشتن و فشردن گلو . و چنگ زدن :
با انگشتان چيزى را ربودن . و خراش دادن