تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1144

مساهمون:

ص١١٤٤

جهار

(
jeh r
) م . ع . جاهر مجاهرة و جهارا . مر . مجاهرة .

جهار

(
jeh r
) ا خ . ع . بتى كه قبيلهء هوازن مىپرستيدند .

جهار

(
jeh r
) و (
jah r
) ا . ع . لقيه نهارا جهارا . ديد او را در روز بىپرده و حجاب . و كذلك لقيه نهارا جهارا .

جهارة

(
jah rat
) م . ع . جهر الرجل جهورة و جهارة ( از باب كرم ) : ديدارى گرديد آن مرد و بلند سخن شد . و جهرا لصوت : بلند شد آواز .

جهاز

(
jah z
) ا . ع . آنچه بر شتر باشد از قبيل زين و چارچوب و جز آن . ج : اجهزة . و ج ج : اجهزات . و فرج زن المثل ضرب فى جهازه يعنى رميد و باز نيامد . يضرب لمن ينفر عن الشيئ نفورا لا يعود بعده اليه . و اصل اين مثل را از ستورى گرفته‌اند كه پالان و بار او به شكم آيد و برمد و روى صحرا گيرد و ضرب بمعنى صار مىباشد اى صار عاثرا فى جهازه .

جهاز

(
jeh z
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كشتى و سفينه . و رخت شتر و هويد و هويد . و آنچه عروس از خانهء پدر بخانهء داماد برد و وردك .

جهاز

(
jeh z
) و (
jah z
) ا . ع . رخت عروس و لشكر و مسافر . و رخت مرده . ج : اجهزة . و ج ج : اجهزات .

جهازات

(
jah z t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كشتيها .

جهازشكنى

(
jeh z - cakani
) ا . پ . شكستگى كشتى و غرق كشتى .

جهازى

(
jah ziy
) ا . ع . ملاح . و نوعى از شمشير .

جهاض

(
jah z
) ا . ع . بار درخت پيلو كه سبز باشد . و يا عام است .

جهاض

(
jeh z
) م . ع . جاهض مجاهضة و جهاضا . مر . مجاهضة .

جهاضة

(
jah zat
) ا . ع . تيزى ذهن و سبكى يق فيه جهاضة .

جهاضة

(
jahh zat
) ا . ع . ماده خر كهن سال .

جهال

(
johh l
) ع . ج . جاهل .

جهال

(
johh l
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مردمان نادان و جاهل .

جهالة

(
jah lat
) ا . ع . نادانى .

جهالة

(
jah lat
) م . ع . جهله جهلا و جهالة ( از باب سمع ) : ندانست آن را . و جهل عليه : نادان نمود خود را به روى .

جهالت

(
jah lat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نادانى و عدم اطلاع . و وحشيگرى و عدم وقوف . و تجاهل . و ظلم . و جهالت داشتن : نادان بودن و مطلع نبودن و وقوف نداشتن . و بلد نبودن . و جهالت كردن : وحشىگرى كردن . و ظلم و ستم كردن و تجاهل نمودن .

جهام

(
jah m
) ا . ع . ابر بىآب و يا ابر آب ريخته .

جهامة

(
jah mat
) م . ع . جهم جهامة و جهومة ( از باب كرم ) : ترش روى گرديد .

جهان

(
jah n
) و (
jeh n
) ا . پ . عالم و روزگار و گيتى و دنيا و دهر . و سال . و سامان دنيوى از قبيل مال و اسباب . و جهان آب و گل : عالم و دنيا و قالب آدمى زاد . و جهان داشتن : مال و اسباب و سامان داشتن . و جهان فانى : دنياى فانى . و جهان قديم : ازلى . و جهان كهين : عالم صغير يعنى انسان . و جهان گذران : اين عالم . و جهان مهين : گيتى و عالم . و پرتو جهان‌نما : شعاع عالم‌گير .

جهان

(
jah n
) و (
jeh n
) ص . پ . جهنده و برجهنده و پرتاب كننده .

جهان

(
jah n
) ا خ . پ . نهرى ميان شام و روم در آسياى صغير كه تازيان جيحان گويند .

جهان آراى

(
jah n - r y
) ص . پ . آرايش كنندهء عالم .

جهان آراى

(
jah n - r y
) ا . پ . ماه ششم از ماه‌هاى يزدجردى .

جهان آرائى

(
jah n - r i
) ا . پ . زينت‌گرى و آرايش دادن عالم و روزگار را .

جهان آزموده

(
jah n - zmude
) ص . پ . مجرب و كار آزموده .

جهان افروز

(
jah n - afruz
) ص . پ . هر چيز كه عالم را روشن كند .

جهان آفرين

(
jah n - farin
) ا . پ . خداوند تبارك و تعالى كه خلاق عالم است .

جهان آور

(
jah n - var
) ا . پ . دلاور و بهادر و مردانه . و عالم و فاضل .

جهان بان

(
jah n - b n
) ا . پ . خداوند عالم و نگهبان عالم . و پادشاه قادر و توانا .

جهانبانى

(
jah n - b ni
) ا . پ . سلطنت و ملك دارى .

جهان بخش

(
jah n - baxc
) ص . پ . قسمت كنندهء عالم .

جهان بين

(
jah n - bin
) ا و ص . پ . چشم . و فرزند . و سياحت كننده و جهان گرد . و از صفات خداوند عالم جل شانه كه مىنگرد همهء عالم و اعمال و كردار خلايق را .

جهان پادشاه

(
jah n - p dec h
) ص . پ . پادشاه عالم .

جهان پرور

(
jah n - parvar
) ص . پ . مربى عالم .

جهان پناه

(
jah n - pan h
) ا . پ . ملجاء عالم و پناگاه مردم . و از القاب پادشاهان است .