تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1143

مساهمون:

ص١١٤٣
يقال هو و هى و هما و هم و هن جوى لانه وصف با المصدر .

جوى

(
javi
) ص . ع . ناموافق و داراى اندوه عشق و سوزش اندوه و طول مرض . و ماء جو : آب بوى گرفتهء گنديده .

جوى

(
javi
) ا . پ . دانه‌اى از جو .

جوى

(
jovy
) و (
juy
) ص . پ . مايل و طالب و راغب و حريص و آرزومند . و اين صفت هرگز به تنهائى استعمال نشود مانند جهان جوى و دولت‌جوى يعنى طالب و راغب به دنيا و دولت و حريص بدانها . مر . جو و جو .

جوى

(
juy
) ا . پ . نهر و رود روان و جدول و آب روان در نهر . و مجرائى كه جهت مشروب كردن زمين آب را از آن عبور مىدهند . و ناو پشت شمشير . و جوى تاز : توجبهء تند و سيل شديد .

جوى

(
javiy
) ص . ع . اندوهگين كه بيان حال خود نتواند كرد . و ناگوار و ناموافق و جاى ناموافق يق بلد جوى .

جويا

(
juy
) ص . پ . جوينده و تفحص كننده و پرسنده و پرسندهء با جد و جهد . و راغب و آرزومند .

جويا

(
juy
) ا خ . پ . نام مبارزى كه رستم او را كشت .

جويان

(
juy n
) ص . پ . راغب و طالب و جوينده و پويان و تفحص‌كننده . و حريص و آزمند .

جويانيدن

(
juy nidan
) ف م . پ . جستن كنانيدن . و تجسس كردن و تفتيش نمودن . و استفهام كردن و پژوهش كنانيدن .

جويائى

(
juy i
) ا . پ . تلاش و جستجو و تفتيش و كوشش و جد و جهد و ستفسار .

جويبار

(
juy - b r
) ا . پ . كنار جوى آب . و جائى كه در آن جوى آب بسيار باشد . و جوى بزرگى كه از جويهاى كوچك بهم رسد .

جوية

(
javeyat
) و (
javeyyat
) ص . ع . ارض جوية : زمين ناموافق . و كذلك ارض جوية .

جويچه

(
juy - ce
) ا . پ . مصغر جوى جوى كوچك و جدول كوچك . و ناو و شيار .

جويك

(
juyak
) ا . پ . جويچه بهمهء معانى .

جويل

(
javil
) ا . ع . آنچه باد برده باشد از ريزه‌هاى كاه و برگهاى افتادهء درخت .

جوين

(
javin
) ص . پ . منسوب به جو مانند نان جوين .

جوين

(
jovayn
) ا خ . پ . روستائى بخراسان و دهى بسرخس .

جوين

(
jovayn
) ا خ . ع . نام مردى المثل جدع جوين من سويق غيره يضرب لمن يتوسع من مال غيره و يجود به .

جوينه

(
javine
) ص . پ . منسوب بجو و جوين .

جويندگان

(
juyandag n
) پ . ج . جوينده .

جوينده

(
juyande
) ا فا . پ . تفحص كننده و تجسس‌كننده و تفتيش‌كننده و پژوهنده و طالب و جويان و پويان .

جويه

(
jovayh
) ا . ع . مصغر جاه بزرگى و منزلت خرد .

جوئى

(
jui
) ا . پ . جوهى كه گلى است در هندوستان .

جوييدن

(
juyidan
) ف م . پ . طلب كردن و تفحص نمودن . و تلاش كردن از پى شكار و جستن .

جوييدن

(
juyidan
) ف م . پ . جارى نمودن و روان كردن آب .

جويينه

(
juyine
) ا . پ . غاز و قو .

جويينه

(
juyine
) ص . پ . مائى و آبى .

جه

(
jah
) ا . پ . جاه و مكان و جاى و مرتبت و درجه و مقام .

جه

(
jah
) ص . پ . جهنده .

جه

(
jeh
) ا . پ . بلغت زند زن بدكاره و و فاحشه و روسپى .

جه

(
jahh
) م . ع . جهه‌جه ( از باب نصر ) : سخت باز داشت آن را .

جهابذة

(
jah bezat
) ع . ج . جهبذ .

جهات

(
jeh t
) ع . ج . جهة .

جهات

(
jeh t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سببها و اسباب . و سطوح و جانبها و جهات سته : قدام و خلف و يمين و يسار و فوق و تحت . و جهات شش : جهات سته و سطوح شش‌گانه .

جهاد

(
jah d
) ا . ع . زمين سخت و هموار و بىگياه . و بار پيلو .

جهاد

(
jeh d
) م . ع . جاهد مجاهدة و جهادا . مر . مجاهدة .

جهاد

(
jeh d
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جنگ با كفار و فرچال . و جهاد اصغر : مقابله و جنگ با كفار . و جهاد اكبر : رياضت فرمودن نفس و مجاهدهء با او . و جهاد كردن : جنگ كردن در راه خدا .

جهاداك ان نفعل كذا

(
joh d ka - an - taf'ala - kaz
) ع . يعنى منتهاى كوشش تو است كه چنين كنى .

جهادة

(
joh dat
) ا . ع . بنو جهادة ا خ : نام بطنى از تازيان .

جهادى

(
jeh di
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آنكه با كفار جنگ مىكند و جهاد كننده .