در علم لغات .
جمهرة
(
jamharat
) م . ع . جمهره جمهرة : گرد آورد آن را . و جمهر القبر اى جمع عليه التراب و لم يطينه : توده كرد بر آن گور خاك را و گل نساخت بر آن .
و جمهر عليه الخبر : قدرى از آن خبر را بوى گفت و مراد خود را پنهان كرد .
جمهلو
(
jamhalu
) و (
jamahlu
) ا .
پ . قسمتى از غله .
جمهور
(
jamhur
) ا خ . پ . نام يكى از پادشان هند .
جمهور
(
jomhur
) ا . ع . ريگ تودهء بلند . و همهء مردم . و معظم هر چيز . ج :
جماهير .
جمهور
(
jomhur
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جمع بسيار از مردم و عامهء مردمان و خرجسته و همهء خلايق . و حكومت جمهورى .
و امور جمهور : كارهاى متعلق بهمهء مردم .
جمهورى
(
jomhuri
) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - مملكتى كه در آن صدور احكام و اجراى آنها مربوط و بسته به رأى وكلائى است كه از ميانهء همهء مردم آن مملكت انتخاب شدهاند .
جمهورى
(
jomhuriy
) ا . ع . يك قسم شرابى مسكر و يا نبيذ انگور كه سه سال به روى گذشته باشد .
جمى
(
jam
) و (
jom
) ا . ع . نوعى از آماس پستان . و سنگ برآمده و بلند بر روى زمين . و مقدار چيزى . و پشت هر چيز .
و جنبش جنين و جز آن و نوعى از آماس بدن .
جمى
(
jamm
) ص . ع . جمجمة جمى : آوند پر .
جمى
(
jomm
) ا . ع . باقلى .
جميتونتن
(
jameytunetan
) ف ل . پ .
بلغت زند مردن .
جميح
(
jomayh
) ا . ع . نره . و ا خ .
نام مردى .
جميد
(
jamid
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ماه جمادى .
جميد
(
jamid
) ا . پ . دفتر پادشان هند .
جمير
(
jamir
) ا . ع . جمع شد نگاه مردم .
و ابن جمير : شب تاريك . و ابنا جمير :
شب و روز .
جميرة
(
jamirat
) ا . ع . موى بافته .
ج : جمائر .
جميز
(
jamiz
) ا . پ . نوعى از انجير كه برگش به برگ درخت تود ماند .
جميز
(
jamiz
) ص . ع . رجل جميز الفؤاد : مرد تيز خاطر .
جميز
(
jamiz
) و جميزى (
jommayz
) ا . ع . انجير تر كه شيرين و داراى اقسام است .
جميش
(
jamic
) ا . ع . زهار سترده موى .
و جاى بىگياه . و نورهء سترنده . و ا خ . صحرائى در نواحى مكه .
جميع
(
jami '
) ا و ص . ع . گرد آمده و يك جا شده . و لشكر و قبيلهء گرد آمده . و از اعلام است و گاه بطور توكيد آيد يق جاؤا جميعا : آمدند همه و گروه مردم . و شير هر ناقه . و گوسپندى كه پستانش بسته باشند .
و رجل جميع : مرد يك سال جوانى رسيده و ريش بر آورده .
جميع
(
jami '
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - همه و همادى و همگى . و جميع چيزها :
همهء چيزها . و جميع مردم : همهء مردم .
و جميع كارها : همهء كارها .
جميعا
(
jami'an
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - تماما و همگى و بالتمام و بالكل و سراسر .
جميل
(
jamil
) ا . ع . پيه گداخته . ج :
جملاء . و خوبصورت نيكوسيرت . و از اعلام . و ابو جميل : كنيت تره و سبزى .
و درب جميل : دربندى ببغداد .
جميل
(
jamil
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - داراى جمال و رعنا و زيبا و خوشگل و خوب صورت .
جميل
(
jomayl
) و (
jommayl
) ا . ع .
بلبل . ج : جملان . و مصغر جميل .
جميلانة
(
jomayl nat
) ا . ع . بلبل .
جميلة
(
jamilat
) ا . ع . مؤنث جميل و زن با جمال . و گروه آهوان و كبوتران .
جميله
(
jamile
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - نيكو و پسنديده . و امور جميله :
كارهاى نيكو . و اوصاف جميله : اوصاف پسنديده .
جميلى
(
jamiliy
) ا . ع . گدازندهء پيه . و و فروشندهء پيه گداخته .
جميم
(
jamim
) ا . ع . بسيار . و گياه انبوه و يا گياه برخاستهء پراكنده و يا گياه نيم رسيده . ج : اجماء (
ajemm '
) .
جميمة
(
jamimat
) ا . ع . گياه نصى پانزده روزه كه دهان ستور را پر گرداند .
جن
(
jan
) ا . پ . طرف و سو و جانب و كنار . و به زبان مردم استراباد زن .
جن
(
jann
) م . ع . جنه الليل و عليه جنا و جنونا ( از باب نصر ) : پوشيد آن را شب . و جن الميت : دفن كرد مرده را . و جن عنك ( مجهولا ) : پوشيده و پنهان شد از تو . و جن الرجل جنا و جنونا و جنة و مجنة : ديوانه گرديد آن مرد . و جن فى الرحم جنا ( از باب ضرب ) :
پوشيده گرديد در زهدان .
جن
(
jenn
) ا . ع . پرى - ضد انس . و فرشتگان . و شكوفهء گياه . و اول هر چيزى يق كان ذلك فى جن شبابه . و افعل