تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1122

مساهمون:

ص١١٢٢
حساب . و خبيره . و خبيوره و خبيوه . و اصل و سرمايهء مال . و حاصل و درآمد و ارتفاع ملك . و باج و خراض كه حكومت از آن مىگيرد . و عوارض آن . و جمع آمدن : فراهم آمدن و فراهم كرده شدن . و جمع آوردن : فراهم آوردن و گرد كردن . و جمع بستن : تعيين ارتفاع و خراج و عوارض ملكى را نمودن . و جمع بودن : فراهم بودن و با هم بودن . و جمع شدن : فراهم شدن و خبيره شدن . و آسوده گشتن . و محفوظ بودن . و جمع كردن : فراهم آوردن و گرد كردن و گرد آوردن هر چيز پراكنده را . و جمع كثير : جماعت بسيار .

جمع

(
jom '
) ا . ع . مشت فراهم آمده . ج : اجماع يق ضربته بجمع كفى .

جمع

(
jom '
) ص . ع . ج . جامع .

جمع

(
jom '
) و (
jam '
) و (
jem '
) ا . ع . ماتت بجمع اى عذراء او حاملا او مثقلة . و كذلك ماتت بجمع و ماتت بجمع .

جمع

(
jom '
) و (
jem '
) ا . ع . امرهم بجمع : يعنى كارشان پنهان و مخفى است . و فلانة من زوجها بجمع : يعنى فلان زن همچنان دوشيزه است . و ذهب الشهر بجمع يعنى رفت تمام ماه و در هر سه بجمع نيز گويند .

جمع

(
joma '
) ع . ج . جمعة و ج . جمعاء .

جمعاء

(
jam ' '
) ا . ع . مؤنث اجمع . و ناقهء كهن‌سال . و ستورى كه هيچ نقصان در تن آن نباشد . ج : جمع (
joma '
) .

جمعات

(
jom ' t
) (
jomo t
) و (
joma t
) ع . ج . جمعة و جمعة (
jomoat
) .

جمعات

(
jama t
) ع . ج . جمع .

جمع انداز

(
jam ' - and z
) ص . پ . كسى كه هر تيرش به نشانه رسد و خطا نشود .

جمع افگنى

(
jam ' - afgani
) ا . پ . يكى از كمالات تير اندازى كه تيرهاى بسيار بر يك‌جا زند .

جمع بندى

(
jam ' - bandi
) ا . پ . تعيين ماليات و ارتفاع و عوارض املاك و هست بود . و جمع بندى كردن : هست بود كردن .

جعمة

(
jom'at
) ا . ع . يك مشت . و الفت يق ادام الله جمعة ما بينكما اى الفة ما بينكما .

جمعة

(
jom'at
) و (
jomoat
) و (
jomaat
) ا . ع . روز آدينه . ج : جمع و جمعات (
jom ' t
) و (
jomo t
) و (
joma t
) .

جمع خرج

(
jam ' - xarj
) ا . پ . حساب دخل و خرج و درآمد و خرج .

جمعد

(
jam'ad
) ا . ع . سنگهاى جمع كرده شده .

جمعدار

(
jama ' - d r
) ا . پ . صاحب منصب لشكرى كه از همان طايفه باشد و رئيس هر دسته .

جمعدارى

(
jama ' - d ri
) ا . پ . شغل جمعدار .

جمعدان

(
jama ' - d n
) ا . پ . خرجين مسافر .

جمعر

(
jam'ar
) ا . ع . گل زرد كه از چاه وقت كندن برآيد . و ا خ . نام قبيله‌اى و به اين معنى بدون الف و لام است .

جمعرة

(
jam'arat
) ا . ع . پشتهء درشت بلند و يا سنگ تودهء بلند .

جمعرة

(
jam'arat
) م . ع . جمعر الحمار جمعرة : گرد آورد آن خرگوش خود را وقت گزيدن ( لغة فى جمعر ) . و نيز جمعرة : گرد گردانيدن .

جمعگى

(
jom'agi
) ا . پ . انعام هفتگى كه در هر روز جمعه بكودكان دبستان داده مىشود . و هديه‌اى كه آنان در آن روز بمعلم خود مىدهند .

جمعلة

(
jom'olat
) ا . ع . به قدر يك جوز از عسل و مسكه و مانند آن .

جمعليل

(
jom'alil
) ا . ع . گرد آورندهء هر چيز .

جمعليلة

(
jom'alilat
) ا . ع . كفتار . و ناقهء كهن‌سال . و ناقهء سخت استوار . و ناقهء به قوت آمدهء بعد لاغرى و سستى .

جمعور

(
jom'ur
) ا . ع . جماعت بزرگ .

جمعورة

(
jom'urat
) ا . ع . بادريسهء بر سر چوبى . و لختى از كشك كه سرش بلند باشد .

جمعه

(
jom'e
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - روز آدينه و روز ششم از هفته .

جمعه بازار

(
jom'e - b z r
) ا . پ . بازارى كه در روز جمعه منعقد مىشود و مردم پس از فراغ از نماز جمعه در آنجا آمده خريد و فروش مىكنند .

جمعى

(
jam'i
) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - تحويلى و مبلغ و يا مقدارى كه به كسى سپرده و در نزد وى جمع شده و به او تحويل كرده باشند .

جمعيت

(
jam'iyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گروه مردم و بسيارى و كثرت و فراوانى و ازدحام و اجتماع مردم . و فراهم آمد نگاه و گرد آمد نگاه . و جمعيت بودن : بسيار و فراوان بودن . و جمعيت خاطر : آسودگى خيا و راحت و آسايش . و جمعيت خانه : اهل خانه و كسانى كه در آنجا منزل دارند . و جمعيت داشتن : فراوانى داشتن و هنگامه داشتن و ازدحام و اجتماع داشتن و اتحاد داشتن . و جمعيت كردن : گرد آمدن و فراهم