تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1126

مساهمون:

ص١١٢٦
لشكر و گروهى كه از دو سوى لشكر جهة استظهار مىباشند و فردوسى و نظامى بمعنى مقدمة الجيش و پيش لشكر گفته‌اند .

جناح

(
jan h
) و (
jon h
) ا . ع . گروه از هر چيز .

جناح

(
jon h
) ا . پ . فيلگوش .

جناح

(
jon h
) ا . ع . گناه . و ميل .

جناحان

(
jan h ne
) و جناحين (
jan hayne
) ا . ع . به صيغهء تثنيه دو بال . و ذو الجناحين ا خ : لقب جعفر بن ابى طالب رضى اللّه عنه قاتل يوم موتة حتى قطعت يداه فقتل فقال صلى اللّه عليه و آله ان اللّه سبحانه قد ابدله بيديه جناحين يطير بهما فى الجنة حيث يشاء . و يقال ركبوا جناحى الطائر : گذاشتند وطن خود را . و ركب جناجى النعامة : كوشش كرد در كار .

جناح جناح

(
jan ha - jan ha
) ا . ع . كلمه‌اى كه بدان گوسپندان را براى دوشيدن خوانند .

جناخ

(
jan x
) ا . ع . دستهء زين . و جناغ .

جناخ

(
jon x
) ا . پ . كاسه و جام بزرگ .

جنادب

(
jan deb
) ع . ج . جندب .

جنادة

(
jon dat
) ا خ . ع . قبيله‌اى بيمن . و نام چند صحابى .

جنادغ

(
jan de '
) ا . ع . حشرات زمين چون ملخ و مار و سوسمار و جز آن . و بلايا و آفات . و سخن سخت و درشت . و يقال ان جنادع كل شيئ اوائله . و نيز گويند جاءت جنادع الشر . و ذات الجنادع : بلا و سختى . و نيز جنادع : ج جندعة .

جنادف

(
jon def
) ص . ع . ستبر كلفت از مردم و شتران . و آنكه در رفتن كتف بجنباند . و كوتاه ستبر . و ناقة جنادف : ناقهء فربه قوى .

جنادفة

(
jon defat
) ص . ع . ناقة جنادفة : ناقهء فربه قوى . و كذلك امة جنادفة . و زنان آزاد را بدان وصف نكنند .

جنادل

(
jan del
) ع . ج . جندل .

جنادل

(
jon del
) ص . ع . قوى و بزرگ .

جنار

(
jonn r
) ا . ع . درختى .

جنازة

(
jen zat
) و (
jan zat
) ا . ع . مرده . و تخت كه مرده را به روى بردارند . ج : جنائز . و هرچه بر مرده گران و دشوار آيد . و بيمار . و خيك مى . و رمى فى جنازته يعنى مرد . و كذلك طعن فى جنازته .

جنازه

(
jen ze
) ا . پ . تابوت مرده و كاهو و كاهوكب و لاشهء مرده .

جنازه روان

(
jen ze - rav n
) ا . پ . اسب .

جنازه كش

(
jen ze - kac
) ا . پ . كسى كه تابوت مرده را حمل مىكند .

جناس

(
jen s
) م . ع جانس مجانسة و جناسا . مر . مجانسة .

جناس

(
jen s
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تجنيس و هم‌جنسى و مشابهت . و باصطلاح عروض آوردن دو و يا چند لفظ متحد اللفظ و و مختلف المعنى .

جناسرية

(
jon sereyyat
) ا . ع . نوعى از خرما بن كه پست‌تر از همه بار آورد .

جناغ

(
jan q
) ا . پ . استخوان سينهء مرغ و ساير حيوانات كه بتازى ترقوه گويند . و طاق پيش زين . و دستهء زين . و شرط و گروى كه دو كس با هم بندند و مرا ياد و تو را فراموش گويند . و جناغ بستن يا جناغ شكستن : گرو بستن دو كس با هم به مرا ياد و تو را فراموش .

جناغ

(
jon q
) ا . پ . دامنهء زين اسب كه يون نيز گويند . و تسمهء ركاب . و نوعى از اسباب زائد زين كه براى زينت نقاشى كنند . و تنگ اسب . و زين‌پوش . و روى دامنهء زين كه بيشتر از پوست پلنگ سازند . و كاسه و پياله . و ماهى منشارى كه اره‌ماهى نيز گويند .

جناف

(
jen f
) ا . ع . لج فى جناف قبيح : ستيزه كرد در مجانبت اهل خود .

جنافى

(
jon fiy
) ا . ع . متكبر مايل از حق .

جنافير

(
jan fir
) ع . ج . جنفور .

جناق

(
jon q
) ا . پ . دامن زين .

جنان

(
jan n
) پ . ج . جن يعنى زنان .

جنان

(
jan n
) ا . ع . جامه يق ما على جنان الا ما ترى اى ثوب يوارينى . و شب . و بيم آن چيز كه به نظر نمىآيد . و حريم . و قلب و يا موضع فزع از قلب و روح . ج : اجنان . و كوهى . و جنان الليل : تاريكى شب و يا اندك تاريكى كه در اول شب باشد . و جنان الناس : جماعت مردم .

جنان

(
jen n
) ع . ج . جنة . و ا خ . نام دخترى . و باب الجنان ا خ : محله‌اى به حلب .

جنان

(
jon n
) ا . ع . سپر . و ظلمت

جنان

(
jenn n
) جان .

جنانة

(
jon nat
) ا . ع . سپر .

جنايا

(
jen y
) و جنايات (
jen y t
) ع . ج . جناية .

جنايات

(
jen y t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گناهها و جرمها و تقصيرات .

جنائب

(
jan eb
) ع . ج . جنيب . و ج . جنبة . و ج . جنوب و ج . جنب .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1126 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )