تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1125

مساهمون:

ص١١٢٥
الامر بجنه اى بحدثانه . و هى بجن ضراسها اى اول نتاجها و جن الليل : تاريكى شب . و جن الناس : جماعت مردم . و لاجن اى لاخفاء .

جن

(
jen
) و (
jenn
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ديو و پرى و غول .

جنا

(
jan
) ا . ع . كوزپشتى . و ميوهء تازه و چيده . و زر . و شبه سفيد . و خرماى تر . و شهد . ج : اجناء . و سماروغ و گياه و مانند آن المثل هذا جناى و خياره فيه اذ كل جان يده الى فيه يضرب لمن آثر صاحبه بخير ما عنده .

جنأ

(
jan '
) م . ع . جنئ جنأ ( از باب سمع ) : كوز پشت گرديد . و جنئ عليه : بر روى افتاد .

جناء

(
jen '
) ص . ع . بر روى افتادن .

جنآء

(
jan ? ?
) ص . ع . مؤنث اجناء زن كوز پشت . و گوسپندى كه سرون آن پس رفته باشد .

جناء

(
jan ' '
) ع . ج . جانى .

جناب

(
jan b '
) ا . پ . شرط و گروى كه دو نفر با هم بندند و جناع نيز گويند . و آستانه و دربند .

جناب

(
jan b
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - از القاب مردمان بزرگ و عالم و نجيب است بمعنى تيمسار مانند جناب مستطاب و جناب جلالت‌مآب و جز آن . و جناب عالى : خطابى است كه در تكلم به مردمان بزرگ مىكنند .

جناب

(
jan b
) و (
jon b
) ا . پ . جناغ زين اسب كه دامنهء زين و تسمهء ركاب باشد .

جناب

(
jan b
) ا . ع . درگاه و آستانه . ج : اجنبة يق اخصب جناب القوم و فلان خصيب الجناب و جديب الجناب و رحب الجناب . و پالان . و كرانه . و ا خ . نام كوهى و نام موضعى و از اعلام است .

جناب

(
jen b
) ا . ع . داغ كه بر پهلوى شتر نهند . و فرس طوع الجناب : اسب رام و لج فى جناب قبيح : ستيزه كرد در مجانبت اهل خود .

جناب

(
jen b
) م . ع . جانب مجانبة و جنابا . مر . مجانبة .

جناب

(
jen b
) ع . ج . جنيب .

جناب

(
jon b
) ا . ع . بيمارى ذات الجنب .

جناب

(
jonn b
) ا . ع . رفيق هم پهلو در رفتن . و ج . جانب .

جناباء

(
jan b '
) ا . ع . نوعى از بازى كودكان .

جنابان

(
janab ne
) ا . ع . به صيغهء تثنيه دو جناب و دو كرانه .

جنابة

(
jan bat
) م . ع . جنب الرجل جنابة ( از باب كرم و سمع ) : جنب گرديد آن مرد . و جنب زيد فى نبى فلان جنابة ( از باب نصر ) : فرود آمد زيد در بنى فلان بغريبى . و جنب فلان : آرزومند شد فلان .

جنابة

(
jan bat
) ا . ع . دورى . و جانب و پهلو . و جنابتا الانف : دو پهلوى بينى . و نيز جنابة : ماده شترى كه با دراهم به كسى دهند تا غله آورد . و منى . و بيگانگى و غريبى .

جنابة

(
jan bat
) و (
jen bat
) ا . ع . درگاه و آستانه .

جنابة

(
jann bat
) ا . خ . ع . شهرى محاذى خارك كه گروه قرامطه از آن شهر بوده‌اند .

جنابت

(
jan bat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جنب‌شدگى .

جنابذ

(
jan bez
) ع . ج . جنبذة (
jonbozat
) و (
jonbazat
) .

جنابه

(
jan be
) ا . پ . بازى و قمار با رهن و گرو .

جنابه

(
jon be
) ا . پ . توامان و دو كودك كه با هم از مادر زائيده شوند .

جناة

(
jan t
) ا . ع . واحد جناكه ميوهء تازه و چيده شده باشد .

جناة

(
jon t
) ع . ج جانى المثل جناتها نباتها . مر . اجناء .

جنات

(
jann t
) ع . ج . جنة .

جنات

(
jann t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بهشتها و باغها و بستانها . و جنات عدن : بهشت زيرا كه هميشه در وى اقامت دارند .

جناثر

(
jan ser
) ع . ج . جنثر .

جناجن

(
jan jen
) ع . ج . جنجن (
jenjen
) و (
janjan
) و جنجنة (
jenjenat
) (
janjanat
) .

جناح

(
jan h
) ا . ع . بال و دست . ج : اجنحة و اجنح . و بازو و بغل . و جانب . و ذات چيزى . و نوعى از نظم مرواريد در پهنا . و مرواريد در رشته كشيده . و پناه و حمايت . و كرانه . و گروهى كه بر دو سوى لشكر براى استظهار باشند . و روزن و دريچه . و گوسپند مادهء سياه . و نام چند اسب . و نحن على جناح السفر يعنى آمادهء سفر هستيم . و ذو الجناح ا خ : نام اسب آن حضرت صلى اللّه عليه و آله .

جناح

(
jan h
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بال و بازو . و جناح بعوضه : چيز بسيار خرد . و روزنهء جناح گشاده : روزنه‌اى كه دريچهء آن باز باشد . و در جناح سفر و يا در جناح حركت : آمادهء سفر و يا آمادهء حركت . و جناح لشكر : بازوى