تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1119

مساهمون:

ص١١١٩
ديگ كلان .

جماع

(
jem '
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - وطى در قبل زن و جز آن و گان و چالش و سكند و گايان و گايه و مرز و نيوتش . و جماع كردن : وطى كردن .

جماع

(
jamm '
) ا و ص . ع . بسيار گرد آورنده . و بسيار جماع‌كننده و از اعلام است .

جماع

(
jomm '
) ا . ع . هر چيز گرد . و فراهم آمده و فراهم آمدنگاه اصل هر چيز . و جماع الكف : مشت . و جماع الناس : مردم در آميختهء از هر قبيله .

جماعات

(
jam at
) ع . ج . جماعة .

جماعة

(
jam at
) ا . ع . همگى چيزى . و گروه مردم . ج : جماعات . المثل : جماعة على اقذاء اى اجتماع بالابدان و افتراق بالقلوب يضرب لمن يضمر اذى و يظهر صفاء . و نيز جماعة : از اعلام است .

جماعت

(
jam at
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گروه مردم و ازدحام و انبوهى و جمعيت و اجتماع و انجمن و اتفاق و معاهده . و نماز جماعت : نمازى كه در آن مردمان رديف هم ايستاده به پيشنماز اقتدا كنند . و جماعت كردن : اتفاق و اتحاد كردن .

جماعت دار

(
jam at - d r
) ا . پ . سرهنگ گروهان .

جمال

(
jam l
) ا . ع . خوبى صورت و سيرت و ا خ . نام زنى . و جمالك ان لا تفعل كذا : ترغيب و تحريص بر نيكوكارى است اى الزم الاجمل و لا تفعل ذلك .

جمال

(
jam l
) م . ع . جمل جمالا ( از باب كرم ) : خوب صورت و نيكوسيرت گرديد .

جمال

(
jem l
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زيبائى و حسن و رونق و خوبى صورت و خوشگلى . و جمال داشتن : خوشگلى داشتن و صورت خوب داشتن .

جمال

(
jem l
) ع . ج . جمل .

جمال

(
jom l
) ا . ع . خوب‌صورت نيكوسيرت . و ا خ . نام شهرى .

جمال

(
jamm l
) ا . ع . مالك شتر و يا شتربان . ج . جمالون .

جمال

(
jomm l
) ا . ع . خوب‌صورت و نيكوسيرت .

جمالات

(
jam l t
) و (
jem l t
) و (
jom l t
) ع . ج . جمل .

جمالة

(
jem lat
) ا . ع . گلهء شتران نر كه ماده در آن نباشد .

جمالة

(
jam lat
) و (
jem lat
) و (
jom lat
) ا . ع . گلهء شتران ماده كه نر در آن نباشد و اسبان . و ج . جمل . و يك طايفه از قبيله‌اى .

جمالة

(
jamm lat
) ا . ع . شتربانان .

جمالستان

(
jem lest n
) ا . پ . جائى كه در آن مردمان زيبا فراوان باشد .

جمالوگ

(
jem lug
) و (
jem lovg
) ا خ . پ . نام دزد و راهزنى معروف .

جمالون

(
jamm luna
) ع . ج . جمال .

جمالى

(
jom liy
) ص . ع . رجل جمالى : مرد استوار خلقت . و كذلك جمل جمالى .

جمالية

(
jom leyyat
) ص . ع . ناقة جمالية : ناقهء استوار خلقت مانند شتر نر .

جمام

(
jam m
) ا . ع . آسايش و آسودگى اسب بعد از ماندگى .

جمام

(
jam m
) م . ع . جم الفرس جماما ( از باب نصر و ضرب ) : گشنى نكرد آن اسب پس فراهم آمد آب منى آن . و جم الفرس جما و جماما : سوارى كرده نشد اسب پس آسوده گرديد .

جمام

(
jam m
) و (
jem m
) و (
jom m
) م . ع . جم المكيال جما و جماما و جماما و جماما . مر . جم .

جمام

(
jam m
) و (
jem m
) و (
jom m
) ا . ع . آنچه بر سر پيمانه باشد پس از پرى .

جمام

(
jem m
) ا . ع . قبيله‌ها . و ج . جم . و ج . جمة .

جمام

(
jom m
) و (
jem m
) ا . ع . منى گرد آمدهء اسب از ترك گشنى .

جمام

(
jamm m
) ا . ع . پيمانهء سر بر آورده بعد پرى . و ا خ . نام شخصى .

جمامح

(
jam meh
) و جماميح (
jam mih
) ع . ج . جماح .

جماميس

(
jam mis
) ا . ع . نوعى از غارچ و سماروغ .

جمان

(
jom n
) ا . پ . گيل دارو كه چوبكى است سياه رنگ و كاره‌اش سبز پستهء و كرم روده را بكشد .

جمان

(
jom n
) ا . ع . مرواريد . و غوزهء نقرة . و نوعى حميل زنان كه از رشته‌هاى چرم بافند و در آن مهره‌هاى گوناگون تعبيه كنند و يا مهرهء ملمع كرده شدهء به نقره : و ا خ . نام شتر نرى . و نام كوهى .

جمان

(
jamm n
) ا . ع . پيمانهء سر بر آورده بعد پرى . و ا خ . نام شخصى .

جمانا

(
jam n
) ا خ . پ . نام رودى در هندوستان كه از جبال هيمالايا بر مىخيزد و مشروب مىكند دهلى و آگره و اللّه‌آباد را و پس از طى 375 ، 1 كيلومتر در اللّه‌آباد برود عظيم گنگ داخل مىگردد . و جون و جمنه نيز گويند .

جمانة

(
jom nat
) ا . ع . واحد . جمان يعنى يك دانهء مرواريد و يك دانهء غوزهء نقرة .

جمانى

(
jam ni
) ا . پ . ساقى و شراب دهنده .