جمانى
(
jomm niy
) ص . ع . آنكه موهاى سرش انبوه و دراز باشد . منسوب الى الجمة على غير قياس .
جماهير
(
jam hir
) ع . ج . جمهور .
جمائر
(
jam er
) ع . ج . جميرة .
جمائل
(
jam el
) ع . ج . جمل .
جمة
(
jammat
) ا . ع . چاه بسيار آب .
و جمة الظهيرة : معظم گرمگاه . و جمة الماء : جاى ژرف از آب . ج : جمام .
و جمة السفينة : جائى از كشتى كه آب تراويدهء از درزها در آن جمع شود .
جمة
(
jammat
) و (
jommat
) ا . ع .
جماعت انبوه از مردمان كه ديت خواهند يق جاء فى جمة عظيمة . و كذلك فى جمة عظيمة . ج : جمم .
جمة
(
jommat
) ا . ع . تمامى موى سر و انبوهى آن و موى فرود بناگوش .
جمتود
(
jamtud
) ا . پ . نيل مقصود و شادى نفس بواسطهء امور حسنهاى كه از آن صادر شود .
جمثورة
(
jomsurat
) ا . ع . تودهء خاك .
جمجاه
(
jam - j h
) ص . پ . از القاب پادشاهان يعنى پادشاهى كه قدر و مرتبهء او مانند جم است .
جمجم
(
jamjam
) ا . ع . - مأخوذ از جمجم فارسى و بمعنى آن .
جمجم
(
jomjom
) ا . پ . گيوه كه پا افزارى است زيرش ازلته و رويش از ريسمان .
جمجم
(
jomjom
) ع . ج . جمجمة .
جمجمة
(
jamjamat
) م . ع . سخن نا پيدا گفتن . و پنهان داشتن چيزى در دل . و هلاك گردانيدن .
جمجمة
(
jomjomat
) ا . ع . كاسهء سر و استخوانى كه در آن دماغ مىباشد . ج : جمجم .
و نوعى از پيمانه . و چاه در شورهزار . و قدح چوبين . و چوب قلبه كه در آن آهن تعبيه كنند . ج : جماجم .
جمجمه
(
jomjome
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كاسهء سر كه تفاغ و كدفت نيز گويند .
جمح
(
jamh
) م . ع . جمح الفرس جمحا و جموحا و جماحا ( از باب فتح ) :
توسنى كرد آن اسب . و جمحت المراة زوجها : برآمد زن از خانه و رفت پيش اهل خود بدون اجازت شوهر قبل از طلاق . و جمح الرجل : خودراى گرديد آن مرد . و نيز جمح : شتافتن يق جمح فى اثره جمحا . و قوله تعالى
لَوَلَّوْا إِلَيْهِ وَ هُمْ يَجْمَحُونَ
اى يسرعون . و جمح الصبى الكعب بالكعب : انداخت كودك كعب را بر كعب تا ببرد آن را از جاى وى .
جمحظة
(
jamhazat
) ا . ع . خرفهاى كه بچهء خرد را در گهواره بدان پيچند و رسنى كه دست و پاى گاو و گوسپند را در وقت كشتن بدان بندند .
جمحل
(
jommahl
) ا . ع . گوشت اندرون صدف .
جمخ
(
jamx
) ا . ع . بزرگى و فخر .
جمخ
(
jommax
) ع . ج . جامخ .
جمخر
(
jamxar
) ا . ع . هر ناى مانندى از استخوان كه ميان تهى باشد .
جمخور
(
jomxur
) ا . ع . كاواك ميان تهى .
جمد
(
jamd
) م . ع . جمده جمدا ( از باب نصر ) : بريد آن را . و جمد حقى :
واجب شد حق من و ثابت گرديد . و جمد الماء و كل سائل جمدا و جمودا ( از باب كرم و نصر ) : افسرده و بسته گرديد .
جمد
(
jamd
) ا و ص . ع . ماء جمد :
آب بسته و فسرده . و از اعلام است .
جمد
(
jomd
) و (
jomod
) و (
jamad
) ا . ع . زمين بلند و سخت . ج : اجماد و جماد .
جمد
(
jamad
) ا . ع . برف و آب منجمد و ج . جامد .
جمد
(
jomod
) ا خ . ع . نام كوهى دو نجد .
جمد چينى
(
jamade - cini
) ا . پ .
ملح چينى .
جمدر
(
jamdar
) ا . پ . - مأخوذ از سانسكريت - سلاحى دودمه كه بهندى كتاره و به فارسى كنونى قداره گويند .
جمر
(
jamr
) م . ع . جمر القوم على الامر جمرا ( از باب نصر ) : گر آمدند آن قوم بر آن كار . و جمر الفرس : در قيد جست اسب . و جمره : خدرك آتش داد آن را . و جمر فلانا : دور و يكسو گردانيد فلان را .
جمر
(
jamr
) ا . ع . ج . جمرة .
جمرات
(
jamar t
) ع . ج . جمرة . و جمرات حج : سه موضع است . مر .
جمرة . و جمرات العرب : بنو ضبة بن ادو نبو حارث بن كعب و بنو نمير بن عامر و يا عبس و حارث و ضبة لان امهم رات فى المنام انه خرج من فرجها ثلاث جمرات فتزوجها كعب بن المدان فولدت له الحارث و هم اشراف اليمن ثم تزوجها بغيض بن ريث فولدت له عبسا و هم فرسان العرب ثم تزوجها اد فولدت له ضبة فجمرتان فى مضر و جمرة فى اليمن .
جمرة
(
jamrat
) ا . ع . خدرك آتش .
ج : جمر و جمرات . و تف زمين . و هزار سوار . و قبيلهاى كه دست يكى كند و با قبيلهء ديگر نياميزد . و قبيلهاى كه در آن سه صد سوار باشد . و يك سنگريزه . و يكبار انداختن سنگ .
و يكى از جمرات حج كه در آن رمى جمار كنند و آن را سه موضع است در منى : جمرة الاولى و جمرة الوسطى و جمرة العقبة .
جمره
(
jamre
) ا . پ . - مأخوذ از تازى -