تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1058

مساهمون:

ص١٠٥٨

جاهد

(
j hed
) ص . ع . آرزومند طعام و جز آن . و جهد جاهد براى مبالغه است يعنى كوشش بسيار .

جاهد

(
j hed
) ص . ع . - مأخوذ از تازى - ساعى و سعىكننده و كوشش نماينده و داراى جد و جهد و رنج‌بر .

جاهدار

(
j h - d r
) ص . پ . نگاهدارندهء مقام هركس .

جاهشة

(
j hecat
) ا . ع . گروه مردم .

جاهض

(
j hez
) ا . ع . مرد تيز و سبك . و كوهان بلند . و بلند از هر چيزى .

جاهضة

(
j hezat
) ا . ع . خر كرهء مادهء يك ساله . ج : جواهض .

جاهك

(
j hak
) ا . پ . جناغ سينه و ترقوه .

جاهل

(
j hel
) ا . ع . شير بيشه .

جاهل

(
j hel
) ص . ع . نادان . ج جهل (
johl
) و (
johol
) و (
johh l
) و جهال و جهلاء و جهلة . و هو جاهل منه يعنى او نمىداند آن را .

جاهل

(
j hel
) ص . پ . مأخوذ از تازى - نادان و بىعلم و بىسواد و جوان و كم تجربه . و جاهل بودن : نادان و بىعلم بودن و جوان بودن و كم تجربه بودن .

جاهلى

(
j heli
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نادانى و كم تجربگى . و جاهلى كردن : نادانى كردن و جوانى كردن .

جاهلى

(
j heliy
) ص . ع . منسوب بجاهل .

جاهلية

(
j heleyyat
) ا . ع . زمان قبل از اسلام كه تازيان در آن زمان جهل مىداشتند به خدا و رسول وى و شرايع دين و مانند آن . و جاهلية جهلاء : در تأكيد گويند مانند « ليلة ليلاء و داهية دهياء » .

جاهليت

(
j heliyat
) ا . پ . مأخوذ از تازى - نادانى و ناآزمودگى و جوانى .

جاهنبار

(
j hanb r
) ا . پ . گاهنبار .

جاهى

(
j hi
) ص . ع . ويران يق بيت جاه : خانهء ويران .

جاهى

(
j hi
) ا . ع . اتيته جاهيا يعنى علانيه و آشكار آمدم او را .

جاى

(
j y
) ا . ع . رنگى از رنگهاى اسب يعنى سرخى كه بسياهى مايل باشد .

جأى

(
ja'y
) م . ع . جاى جأيا و جأوا ( يائية واوية ) . مر . جأو .

جاى

(
j y
) ا . پ . مكان و خانه و مسكن و محل و جا . مر . جا . و ا خ . نام رودى . و جاى اعتراض : محل اعتراض و هنگام اعتراض . و جاى انديشه : محل تشويش از جهة توهم . و جاى با شش : محل لايق سكنا . و جاى پناه : ملجأ و پناگاه و نيز جاى امن و جائى كه كسى پيدا نباشد . و جاى براى كسى خالى كردن : احترام نمودن از آن‌كس . و جاى بر كسى تنگ كردن : سخت فشردن آن‌كس را . و جاى خوراك : طعام‌گاه و محل غذا خوردن . و جاى در ديده دادن كسى را : عشق بسيار بآنكس داشتن . و جاى در ديدهء كسى كردن : بسيار عزيز شدن نزد آن‌كس . و جاى ديگر : مقعده . و جاى سپردن : مردن . و جاى ضرور و يا جاى لازم : بيت الخلا . و جاى عذر : محل معذرت . و جاى فلان پيدا و يا خالى و يا سبز : براى كسى گويند كه غايب باشد . و جاى قرار : جاى باش . و جاى كس گرفتن : در مسكن آن‌كس نشستن . و جاى گرم داشتن و يا كردن : در جائى قرار و آرام گرفتن و بمراقبه رفتن . و جاى گريز : محل فرار . و جاى نماز : بساط گسترده‌اى كه در روى آن نماز مىخوانند . و جاى وا كردن : راه دادن .

جايباش

(
j y - b c
) ا . پ . خانه و سرا و منزل و محل و مكان .

جائب العين

(
j ebol'ayn
) ا . ع . شير بيشه .

جائبه

(
j ebat
) ا . ع . خبرى كه از دور رسيده باشد . ج : جوائب . و يق هل جائكم من جائبة خير يعنى آيا هست در نزد شما خبرى كه از دور رسيده باشد . و قيل اى طريقه خارقه .

جائحة

(
j ehat
) ا . ع . سختى كه شتران را هلاك كند . ج : جوائح . و بلا و و سختى و فتنه .

جائد

(
j ed
) ص . ع . باران نيكو و يا بارانى كه فوق آن بارانى نباشد . ج . جود . و نيكوكار و جوانمرد .

جايداد

(
j yd d
) ا . پ . ملكى كه جهة معاش لشكر مقرر شده . و سرمايه و سر چشمه . و مالى كه براى اداى وام معين شده .

جايداشتن

(
j y - d ctan
) ف ل . پ . ممكن بودن و واقع شدن .

جائر

(
j er
) ص . ع . ستمگار و جوركننده . ج : جورة و جارة و جائرون . و ميل‌كنندهء از راه حق به راه باطل .

جائرات

(
j er t
) ع ج . جائرة .

جائرة

(
j erat
) ص . ع . مؤنث جائر . ج : جائرات .

جاى روب

(
j y - rub
) ا . پ . جاروب .

جائرون

(
j eruna
) ع . ج . جائر .

جائز

(
j ez
) ا . ع . تشنه گذرندهء بر قوم و و بستان . و شاه تير . ج : اجوز و اجوزة و جوزان و جيزان و جوائز . و روا و روان و گذرنده .

جايز

(
j yez
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - روا و مشروع و حلال و ممكن و شايسته
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1058 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )