تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1055

مساهمون:

ص١٠٥٥
گل و ميوه . و جان سپردن و يا جان شدن : مردن و وفات كردن . و جان عالم : روح عالم و حضرت ختمى مرتبت صلى اللّه عليه و آله . و جان كردن : جان كندن . و جان كندن : مردن و وفات نمودن و سخت محنت كشيدن .

جان

(
j nn
) ا . ع . مار سپيد بزرگ سياه چشم كه چندان اذيت نمىكند . ج : جنان (
jenn ne
) و اسم . ج . جن و ابو جان : پدر ديوان .

جان آزار

(
j n - z r
) ص . پ . ظالم و جفاپيشه .

جان آزارى

(
j n - z ri
) ا . پ . ظلم و ستم و جفاپيشگى .

جاناغ

(
j n q
) ا . پ . جاتاغ و كماچه و كليچهء خيمه .

جان آفرين

(
j n - farin
) ص . پ . روان آفرين و خالق روح و اين از صفات خداوند عالم جل شأنه مىباشد .

جان افزا

(
j n - afz
) ص . پ . روح بخش و حيوة بخش و ممد حيوة .

جانان

(
j n n
) پ . ج . جان ارواح و روانها . و خوب روى و زيبا و دلكش و نازنين و معشوق و محبوب و شاهد .

جانانه

(
j n ne
) ا . پ . معشوق و مطلوب و مقصود و مراد . و دلاور و سخت جان و در همه كار حريف .

جان آور

(
j n - var
) ا . پ . جان‌دار و مردم بىعقل و بىشعور .

جاناور

(
j n var
) ا . پ . جانور .

جانب

(
ja'nab
) ص . ع . كوتاه و خوار از مردم و از اسب .

جانب

(
j neb
) ا . ع . پهلو . ج : جوانب و كرانه . و بيگانه و غريب و نافرمان . ج : جناب . و محقر و اجتناب كرده شده . و اسب گشاده پا . و سوى . و جانبا الانف : دو پهلوى بينى . و غليظ الجانب : درشت خوى و بىادب . و لين الجانب : ظريف خوش و نيك سيرت .

جانب

(
j neb
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سوى و جهت و طرف و كنار و پهلو و ضلع و ناحيه . و جانب گرفتن : هموثاق شدن و يك دل گشتن . و از جانب : از طرف . و اين جانب : كلمه‌ايست كه شخص به خود خطاب مىكند نسبت بزيردست خود .

جانباز

(
j n - b z
) ص . پ . كسى كه با جان خود بازى كند و آن را در معرض خطر اندازد و بىباك و دلير . و ريسمان باز . و سوداگر اسب .

جانبازى

(
j n - b zi
) ا . پ . دليرى و مردانگى . و ريسمان بازى و ريسمان سست .

جانبة

(
ja'nabat
) ص . ع . مؤنث جأنب يعنى زن كوتاه و خوار .

جان بخش

(
j n - baxc
) ص . پ . حيوةدهنده و بخشندهء جان و مفرح و تازه‌كنندهء روان . و يكى از صفات خداى تعالى كه آمرزندهء گناهانى است كه لايق سياست‌اند .

جان بخشى

(
j n - baxci
) ا . پ . حيوة بخشى و احيا . و آمرزش و بخشش گناهان مستحق سياست .

جانبدار

(
j neb - d r
) ص . پ طرفدار و مددگار و دستگير و ياور و وكيل و حامى .

جانبدارى

(
j neb - d ri
) ا . پ . طرفدارى و مددگارى و حمايت .

جان بر

(
j n - bar
) ص . پ . كسى كه مىرهاند جان خود را . و جان بر شدن : گريختن و خود را گريزانيدن .

جان بر ميان

(
j n - bar - mi n
) ص . پ . مستعد و آماده و منتظر مرگ و مانده شدهء از زندگانى .

جان بن جان

(
j n - ben - j n
) ا . پ . نژاد افسانه‌اى و توهمى كه در تواريخ ذكر شده و پادشاه آن طايفه را تازيان جان و يا جن و مردمان ايران جانيان و يا جنيان نامند . و نيز جان بن جان : پادشاه پريان .

جانبى

(
j nebi
) ص . پ . منسوب بجانب يعنى طرفى و كنارى .

جانبيدن

(
j nebidan
) ف م . پ . نفرت داشتن و مكروه داشتن و ناپسند كردن .

جانبين

(
j nebayn
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - طرفين و مدعى و مدعى عليه .

جان پرور

(
j n - parvar
) ص . پ . پرورندهء روان .

جان جان

(
j n - j n
) ا . پ . خداى تعالى و روح اعظم . و نان و هر طعامى كه به ته ديگ چسبيده باشد .

جانح

(
j neh
) ص . ع . مايل و گناهكار .

جانحة

(
j nehat
) ا . ع . مفرد جوانح كه استخوانهاى پهلو نزديك سينه باشد . مر جوانح .

جاندار

(
j n - d r
) ا و ص . پ . ذى روح و داراى روان و حيوان . و قادر و توانا . و حافظ و نگاهبان و سلاح‌دار . و رزق و روزى و قوت لا يموت و قوت روزانه .

جان‌دارو

(
j n - d ru
) ا . پ . ترياق و افيون و ترياك .

جاندارى

(
j n - d ri
) ا . پ . حيوة و زندگانى .

جان‌دانه

(
j nd ne
) ا . پ . يافوخ يعنى آنجاى از كاسهء سر انسانى كه در كودكى نرم و جهنده است .

جاندر

(
j n - dar
) ا و ص . پ . جلاد و جاندار و ذى روح .

جان درازى

(
j n - der zi
) ا . پ . درازى عمر .

جان در ميان

(
j n - dar - mi n
) ص . پ . مستعد بفداكارى جان خود براى ديگرى .

جان در يك قالب

(
j n - dar - yak - q leb
) ص . پ . عاشق پاك .