تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1050

مساهمون:

ص١٠٥٠

جارودية

(
j rudeyyat
) ا خ . ع . گروهى از زيديه منسوب به ابو الجارود زياد ابن ابى زياد خراسانى .

جارور

(
j rur
) ا . ع . نهرى كه از آب سيل پديد آيد .

جاروس

(
j rus
) ا . ع . بسيار خوار .

جاروف

(
j ruf
) ص . ع . بدفال و حريص . و رجل جاروف : مرد بسيار جماع و شادمان . و سيل جاروف : توجبه‌اى كه همه چيز را ببرد .

جارى

(
j ri
) ص . ع . روان . و الماء الجارى : آب روان .

جارى

(
j ri
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - هر چيز روان و گذرنده و عبوركننده و مروركننده و واقع شونده و پديد آينده و هر چيز رايج و معمول و پيوسته و دايم و برقرار و منتشر . و جارى بودن : روان شدن و اتفاق افتادن . و واقع شدن و برقرار گشتن . و جارى شدن : روان شدن و برقرار شدن و پيوسته و دائم بودن . و جارى كردن : روان كردن و برقرار كردن . و آب جارى : آب روان و آب درگذرنده .

جارى

(
j ri
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زن چند برادر كه هر يك جارىاند مر ديگرى را .

جاريات

(
j ri t
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - خيراتيكه هميشه دائم و برقرار باشد .

جارية

(
j reyat
) ص . ع . مؤنث جارى . و صدقة جارية : صدقه‌اى كه متصل و پيوسته باشد .

جارية

(
j reyat
) ا . ع . آفتاب . و كشتى . و نعمت خدا . و داه و دختر خرد . ج : جوارى و از اعلام است . و ابو عمر جارية بن قدامه و يزيد بن جارية از رجال صحيح مسلم و صحيح بخارىاند .

جارى مجرا

(
j ri - majr
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - قائم مقام .

جاريه

(
j rie
) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - كنيز و داه . و هر چيزى كه دائم و برقرار باشد و پيوسته باقى بود .

جأز

(
ja'z
) ا . ع . جهندگى آب به گلو .

جأز

(
jaaz
) م . ع . آب به گلو جستن . ( و الفعل من سمع ) يق جئز بالماء . و كذلك جئز بالغيظ .

جازءة

(
j zeat
) ا . ع . وحشى ج : جوازى .

جازح

(
j zeh
) ص . ع . دهنده . و عطاء جازح : دهش بزرگ .

جازر

(
j zer
) ا . ع . شتر كشتنى .

جازع

(
j ze '
) ا . ع . چوب و اديج كه بر آن شاخه‌هاى انگور اندازند و هر چوب كه ميان دو چيز در پهنا نهاده بر آن چيزى اندازند .

جازع

(
j ze '
) ص . ع . ناشكيبا و زارى كننده .

جازعة

(
j zeat
) ا . ع . چوب و اديج كه بر آن شاخه‌هاى انگور اندازند و هر چوب كه ميان دو چيز در پهنا نهاده بر آن چيزى اندازند .

جازم

(
j zem
) ا . پ . جاجيم .

جازم

(
j zem
) ص . ع . سقاء جازم : مشك پر آب . و بعير جازم : شتر سيرآب . ج : جوازم . و نيز جازم : قاطع . و الحرف الجازم : حرف جزم‌دهنده . ج : جوازم .

جازم

(
j zem
) ص . م ف . پ . - مأخوذ از تازى - قصدكننده و اقدام‌كننده و تعهد نماينده . و جازم شدن بر كارى : اقدام بر آن كردن و مصمم شدن .

جازمة

(
j zemat
) ص . ع . مؤنث جازم . ج : جوازم . و الحروف الجازمة : لم و لما و لام امر و ان شرطيه .

جازئ

(
j ze '
) ا . ع . بسنده و كافى يق جازئك من رجل : كافى و بسنده است تو را .

جازى

(
j zi
) ا . ع . كافى و بسنده يق هذا رجل جازيك من رجل اى حسبك . و نام اسبى .

جازئة

(
j zeat
) ا . ع . جازءة .

جازية

(
jazeyat
) ا . ع . پاداش . و ا خ : نام شخصى .

جاست

(
j st
) ا . پ . جائى كه انگور را در آن لگد كنند و بفشرند تا شيرهء وى برآيد .

جاسد

(
j sed
) ص . ع . خون خشك چسبيدهء بر جائى .

جاسر

(
j ser
) ص . ع . بىباك و گستاخ . و دلير و بهادر .

جاسع

(
j se '
) ص . ع . سفر جاسع : جرمزهء دور و دراز .

جاسوس

(
j sus
) ا . ع . جستجوكنندهء خبر براى بدى . ج : جواسيس .

جاسوس

(
j sus
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خبرگير و خبرآور و كسى كه از جائى به جائى و از ملكى به ملكى خبر برد . و پژوده و خشخاش سپيد كه خشخاش زبدى نيز گويند .

جاسوسى

(
j susi
) ا . پ . تفحص و تجسس اخبار مخفيه و تفتيش از راز مردم . و جاسوسى كردن : تحصيل اطلاع و خبر كردن و تجسس اخبار مخفيانه كردن .

جاسوسية

(
j suseyyat
) ا . پ . جاسوسى كردن .

جاسونتن

(
j sunetan
) ف م . پ . بلغت زند داشتن و دارا بودن .

جاسئ

(
j se '
) ص . ع . سخت و درشت .

جاسى

(
j si
) ص . ع . سخت و درشت و بىرحم . و نامرد . و لجوج .

جاسياء

(
jasey '
) ا . ع . سختى و ستبرى .

جأش

(
ja'c
) و جاش (
j c
) ا . ع .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1050 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )