جأر
(
j r
) م . ع . جار الى الله جارا و جؤرا ( از باب فتح ) : فرياد و زارى كرد بسوى خدا . و جأرت البقرة بانگ كرد گاو . و كذلك جأر الثور و جأر النبات : دراز شد آن گياه . و جأرت الارض : دراز شد گياه زمين .
جأر
(
jaar
) م . ع . اندوهگين و گرفته خاطر شدن ( و الفعل من سمع ) .
جار
(
j r
) ا . ع . همسايه . و زنهار داده از ظلم و زنهار دهنده و زنهار خواهنده .
و شريك در تجارت . و شوهر . و فرج زن و دبر . و خانههاى نزديك . و هم سوگند . و يارىدهنده . ج : جيران و جيرة و اجوار .
و ا خ : شهرى بر ساحل دريا ميان آن و مدينه راه يك شباروز . و دهى باصفهان و دهى در بحرين و كوه شرقى موصل . و جار الجنب :
همسايهء بيگانه . و جار النهر : رستنى مانند نيلوفر كه پيوسته در نهرها و آبهاى ايستاده رويد و سلق الماء نيز گويند .
جار
(
j r
) ا . پ . اخبار و اعلان بآواز بلند و قسمى از چراغ كه داراى چند شاخه باشد .
و جار زدن و يا جار كشيدن : بآواز بلند در كوى و برزن خبر تازهاى را منتشر كردن .
جار
(
j r
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - همسايه . و جار سوء : همسايهء بد و آنكه همسايهء خود آزار مىدهد .
جآر
(
ja ' r
) ا . ع . مرد ستبر .
جار
(
j rr
) ص . ع . كسى و يا چيزى كه بكشد و جذب نمايد . و باصطلاح نحو حرف جار حرفى كه به آخر اسم كسره مىدهد . و سيل جار الضبع : سيل شديدى كه كفتار را از لانهاش بيرون كشد .
جارات
(
j r t
) ا . ع . همسايههاى زنانه .
جارة
(
j rat
) ا . ع . زوجه . و زن همسايه .
و دبر . و بنانج .
جارة
(
j rat
) ص . ع . ج . جائر .
جارة
(
j rat
) م . ع . اجار الرجل اجارة و جارة : مر . اجارة .
جارة
(
j rrat
) ا . ع . شترى كه بمهار كشيده شود . الحديث لا صدقة فى الابل الجارة و هى ركائب القوم لان الصدقة فى السوائم . و راه بسوى آب .
جارجى
(
j r - ji
) و جارچى (
j r - ci
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - كسى كه جار مىكشد و به آواز بلند حكم و يا خبرى را منتشر مىكند .
جارچيان
(
j r - ci n
) پ . ج . جارچى .
جارچى باشى
(
j r - ci - b ci
) ا . پ .
سالار جارچيان .
جارح
(
j reh
) ص . ع . كسى كه زخم زند و يا چيزى كه زخم كند .
جارحة
(
j rehat
) ا . ع . اسب ماده .
و اندام مردم كه بدان كار كنند . و دست . و شكارى از مرغ و دده . ج : جوارح . و قولهم هذه الناقة و الاتان من جوارح المال يعنى اين ماده شتر و ماده خرجوان و بچه ده است .
جارحه
(
j rehe
) ص . پ . آلت جارحه : هر افزارى كه زخم كند و جراحت وارد كند .
جارز
(
j rez
) ا . ع . سرفهء سخت و بسيار سرفه . وزن نازاينده .
جارزة
(
j rezat
) ص . ع . ارض جارزة : زمين خشك درشت كه در ريگ فرو رفته باشد و يا زمين هموار . ج : جوارز .
جارش
(
j rec
) ا . ع . جانى و گناهكار .
ج : جراش (
jorr c
) .
جارف
(
j ref
) ا . ع . مرگامرگى ستور و جز آن . و طاعون و بلا و شومى كه مال و قوم را هلاك كند .
جارگون
(
j rgun
) ا . پ . بز باز و بسباسه .
جارم
(
j rem
) ا . ع . درونده و فراهم آورنده . ج : جرم (
jorram
) و و جرام . و بنو جارم ا خ : دو بطناند از تازيان .
جارن
(
j ren
) ص . ع . رجل جارن :
مرد خوگر . و ثوب جارن : جامهء نرم و سوده . و كذلك درع جارن . ج :
جوارن .
جارن
(
j ren
) ا . ع . بچهء مار . و راه كهنه و ناپيدا .
جارنة
(
j renat
) ا . ع . زره نرم و سوده .
ج : جوارن .
جارو
(
j ru
) ا . پ . ابزارى كه بدان گرد و خاك و غبار را از چيزى پاك مىكنند .
و جارو كردن : پاك كردن با جارو .
جاروب
(
j rub
) و جاروبه (
j rube
) ا . پ . جارو و هر چيزى كه بدان فرش و بساط و اطاق و حياط و جز آن را پاك و پاكيزه كنند . و روبندهء جاى و پاككنندهء آن .
و جاروب از مژگان نمودن : مراقبه كردن و سجده نمودن .
جاروب زن
(
j rub - zan
) و جاروب كش (
j rub - kac
) ا . پ . نوكر و خادمى كه با جاروب جايها را مىروبد . و نوكر پست و فراش و فراش مسجد و روضات مقدسه .
جاروب كشى
(
j rub - kaci
) ا . پ .
شغل كسى كه با جاروب جايها را مىروبد . و جاروب كشى كردن : روفتن با جاروب .
جارود
(
j rud
) ص . ع . رجل جارود : مرد شوم و بدفال . و سنة جارود : سال سخت و قحط .
جارود
(
j rud
) ا خ . ع . لقب ابو منذر بشر عبدى و از اعلام است .
جارودة
(
j rudat
) ص . ع . سنة جارودة : سال سخت و قحط .