تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1053

مساهمون:

ص١٠٥٣
ستاره شمر دانائى بوده و كتاب جاماسب نامه منسوب به اين شخص بزرگ است .

جام پيما

(
j m - paym
) ص . پ . شراب‌خوار .

جامة

(
j mat
) ا . ع . واحد جام يعنى يك جام .

جامتونتن

(
j mtunetan
) ف ل . پ . بلغت زند رسيدن .

جامح

(
j meh
) ص . پ . اسب سركش و شرور .

جامخ

(
j mex
) ا . ع . متكبر و فخار . ج : جمخ (
jommax
) .

جام‌خانه

(
j m - x ne
) ا . پ . آئينه خانه يعنى خانه‌اى كه بر در و ديوار آن آئينه‌ها نصب كرده باشند .

جامد

(
j med
) ا و ص . ع . حد زمين . ج : جوامد و جمد (
jamad
) . و كلمه‌اى كه از آن اشتقاق كلمهء ديگر نتوان كرد . و رجل جامد العين : مرد خشك چشم بىاشك . و ماء جامد : آب افسرده و بسته شده يعنى يخ . و مال جامد : زر و سيم و مانند آن كه مال صامت هم گويند ضد مال نائب كه مال ناطق باشد .

جامد

(
j med
) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - هر جسمى كه اجزا و ذرات آن بشدت به روى يكديگر منضغط و متراكم شده باشند و همهء اجسام اين عالم يا جامد و يا مايع و يا بخاراند و اجسام جامد جسمهائى مىباشند كه با اثر فشارهاى خارجى مقاومت مىكنند .

جامدار

(
j mad r
) ا . پ . رخت‌دار و صندوق‌دار .

جامدار خانه

(
j mad r - x ne
) ا . پ . صندوق‌خانه و رخت‌خانه .

جامدارى

(
j mad ri
) ا . پ . حمايت و دفاع . و رخت‌دارى .

جامدان

(
j ma - d n
) ا . پ . خانه و يا صندوقى كه رخت و جامه در آن گذارند .

جامدانى

(
j m - d ni
) ا . پ . يك نوع پارچه پنبهء ظريف كه منقش باشد .

جامده

(
j mede
) ص پ . - مأخوذ از تازى - جامد .

جامس

(
j mes
) ص . ع . گياه پژمريده . و ماء جامس اى جامد .

جامسة

(
j mesat
) ص . ع . صخرة جامسة : سنگ ثابت و مستقر در جاى خود .

جامسة

(
j mese
) ا . پ . بافلاى مصرى .

جامع

(
j me '
) ا و ص . ع . گردآورنده . و يكى از نامهاى بارى تعالى هو الذى يجمع الخلائق ليوم الحساب و از اعلام است . و جامع الجار ا خ : ساحلى است مر اهل مدينه را . و المسجد الجامع : مزگت آدينه . و ان شئت قلت على الاضافة مسجد الجامع على تقدير المسجد اليوم الجامع كقولك الحق اليقين و حق اليقين اى حق الشيئ اليقين لان اضافة الشيئ الى نفسه لا يجوز الا على هذا التقدير . و ا خ : دهى بغوطه . و لقب نوح مروزى بن ابراهيم . و ابو جامع : كنيت خوان . و دابة جامع : ستور جوانه كه قابل سوارى شده باشد . و قدر جامع : ديگ بزرگ . ج : جمع (
jom '
) . و اتان جامع : ماده خر كه بار نخستين آبستن شده باشد . و جمل جامع و ناقة جامعة : شتر دندان نيش بر آورده . و لا يقال هذا الا بعد اربع سنين .

جامع

(
j me '
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گردآورنده و جمع‌كننده . و مسجد جامع : مزگت آدينه . و جامع علوم : آنكه داراى همهء علوم باشد .

جامعان

(
j me ne
) ا . ع . به صيغهء تثنيه حلهء مزيدية .

جامعة

(
j meat
) ا و ص . ع . غل . ج : جوامع . و مؤنث جامع يق قدر جامعة : و كذلك ناقة جامعة . مر . جامع .

جامعية

(
j meiyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عموميت و كليت .

جامغول

(
j mqul
) ا . پ . حرامزاده و لطيفه‌گوى اوباش .

جامكان

(
j mk n
) و جامكن (
j mkan
) ا . پ . جامه خانهء حمام .

جامكاه

(
j mk h
) ا . پ . چيزى كه با شراب از براى مزه مىخورند .

جامكية

(
j makiyat
) ا . ع . معرب جامگى ماهانه و انعام و وظيفه و راتبه .

جامگاه

(
j mg h
) ا . پ . جامكان .

جامگك

(
j magak
) ا . پ . مصغر جامه - جامهء كوچك و خرد .

جامگى

(
j magi
) و (
j mgi
) ا . پ . راتبه و ماهانه و وظيفه و آنچه بملازم و نوكر و غلام دهند بجهة جامه بها و خوراك . و قطعه اى از پارچهء پنبئين كه براى يك جامه بس باشد و فتيلهء تفنگ . و دردى پياله .

جامگى خوار

(
j magi - x r
) ا . پ . مردم علوفه‌دار . و مردم شراب‌خوار . و پرستار و خدمتگار .

جامگى دار

(
j magi - d r
) ا . پ . تفنگ‌چى و شمخالچى .

جامل

(
j mel
) ا . ع . گلهء شتر با شتربانان و اسباب . و قبيلهء بزرگ . ج . جمل .

جامنونتن

(
j mnunetan
) ف ل . م . پ . بلغت زند گفتن .

جاموار

(
j mav r
) و جاموارى (
j mav ri
) ا . پ . چيزى كه مناسب و لايق باشد مر ساختن لباس را .

جاموتله

(
j mutale
) ا . پ . شخص سخن‌گو و سخن‌ران و متكلم و گوينده .