[ حرف ج ]
ج
پ . كه جيم تلفظ مىكنند و آن را جيم ابجد و جيم عربى و جيم تازى نيز مىگويند و عبارت است از حرف ششم از الفباى فارسى و حرف سيوم از الفباى ابجدى و حرف پنجم از الفباى لاتينى و در حساب جمل سه مىباشد و اين حرف در زبان فارسى به ت و چ و ز و ژ و ش و گ و ى گاه بدل مىگردد .
جا
(
ja
) ا . پ . مكان و محل و موضع و عوض و بدل و موقع و مرتبه و مقام و وسعت .
و جا انداختن : نهادن و برپا كردن و آراستن . و جا دادن : وسعت دادن و مكان دادن و پذيرفتن و پناه دادن . و شغل دادن و حمايت كردن و فرو كردن و داخل كردن . و جا داشتن : مكان و محل و وسعت داشتن و روا داشتن و امكان داشتن . و جا شدن : واقع شدن . و جا كردن : گنجانيدن و داخل كردن و فرو كردن . و جا گرفتن : گنجيدن و اندازه بودن . و از جا شدن . بشدت آزرده شدن . و بجاى فلان : بعوض فلان . و بجا آمدن : بموقع آمدن . و بجاى خود : بمرتبه و مقام خود .
جآء
(
je '
) و جآءة (
je at
) ا . ع .
غلاف ديگ از چرم و جز آن . مر . جواء .
جآء
(
ja ' '
) ا . ع . آينده و يا نزديكشوندهء در راه .
جأب
(
ja'b
) ا . ع . خر ستبر و درشت و يا گور خر ستبر و درشت . ج : جؤوب (
joub
) . و ناف . و شير بيشه . و سخت و درشت از هر چيز . يق فلان جأب الصبر اى غليظ الصبر فى الامور . و خاكى سرخ كه از روم خيزد و ا خ .
نام موضعى . و دارة الجأب : نيز موضعى .
جأب
(
ja'b
) م . ع . جاب جأبا ( از باب فتح ) : كسب كرد و خاك سرخ فروخت .
جابجا
(
j - be - j
) م ف . پ . موقعى دون موقعى و موضعى دون موضعى .
جأبة
(
ja'bat
) ا . ع . تهيگاه . و جأبة المدرى : آهوى مادهء شاخ برآورده و جأبة البطن : شكم .
جابة
(
j bat
) ا . ع . پاسخ المثل اساء سمعا و اساء جابة يعنى بد شنيد سخن را و بد جواب داد . و جابة المدرى : آهوى مادهء شاخ برآورده ( لغة فى المهموز ) .
جابذ
(
j bez
) ص . ع . كشنده و جذب كننده ( مقلوب جاذب ) .
جابر
(
j ber
) ا . ع . شكستهبند . و ا خ . نام نيست و دو صحابى . و جابر بن حبة : نام نان و كنيهء آن ابو جابر .
جابر
(
j ber
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - ستمكننده و ظلمكننده .
جابرة
(
j berat
) ا خ . ع . مدينهء منوره .
جابرسا
(
j bors
) ا . پ . جابلسا .
جأبزة
(
ja'bazat
) م . ع . گريختن .
جابزة
(
j bezat
) ا . ع . فرار و سعى .
جابق
(
j baq
) ا . پ . تازيانه و شلاق .
و ا خ : دهى بوده در حوالى طوس .
جابلسا
(
j bols
) ا . پ . مغرب . و ا خ :
نام شهرى در مغرب بدون سكنه . و نام شهرى در عالم مثال .
جابلص
(
jabalas
) ا . ع . جابلسا .
جابلق
(
j balaq
) ا . ع . جابلقا .