تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1025

مساهمون:

ص١٠٢٥

[ حرف ] ث

ث

پ . حرف پنجم از الفباى فارسيان و حرف چهارم از الفباى تازيان و به حساب جمل 500 و آن را ث مثلث نيز گويند و اين حرف از حروف مخصوص بتازيان است و در كلمات پارسى يافت نمىشود مگر در كلمات مأخوذ از زبان تازى مانند ثناء و يا يونانى مانند ليثرغس و يا كلمات پارسى كه تازيان در آنها تصرف كرده باشند مانند كيومرث .

ثاء

(
s
) ع . حرف چهارم . از الفباى ابتثى و حروف بيست و سيوم از الفباى ابجدى و آن را ثاء مثلثه نيز گويند .

ثآدة

(
sa dat
) ا . ع . فربهى يق فيها ثآدة .

ثآليل

(
saa'lil
) ع . ج . ثؤلول .

ثأب

(
s b
) م . ع . ثئب ثأبا ( مجهولا ) ( از باب نصر ) : خميازه كرد .

ثأب

(
saab
) ا . ع . خميازه و دهن‌دره . و نام درختى .

ثابة

(
s bbat
) ص . ع . زن جوان يق جارية ثابة اى شابة .

ثابت

(
s bet
) ص . ع . دائم و بر جاى و ايستاده و بر جاى مانده و قرار گرفته .

ثابت

(
s bet
) ا . ع . از اعلام است .

ثابت

(
s bet
) ص . م ف . پ . - مأخوذ از تازى - . بر جاى و برقرار و استوار و پايدار و ساكن و غير متحرك . و واضح و مسلم و مدلل و محقق و معلوم و مبرهن و آشكار . و ثابت بودن : بر جاى و برقرار بودن و ساكن و غير متحرك بودن و استوار بودن و واضح و آشكار بودن و مسلم و محقق بودن . و ثابت شدن : بر جاى ماندن و برقرار شدن و ساكن گشتن و محكم شدن و آشكار و واضح گشتن و مبرهن و محقق شدن . و ثابت كردن : مدلل و مبرهن كردن و واضح كردن . و غير ثابت : مشكوك و پر شبهه و غير مبرهن و نامحقق و نااستوار و غير محكم .

ثابتة

(
s betat
) ص . ع . مؤنث ثابت . ج : ثوابت . و البروج الثابتة : برج ثور و اسد و عقرب و دلو .

ثابت قدم

(
s bet - qadam
) ص . پ . استوار و پايدار و محكم .

ثابت قدمى

(
s bet - qadami
) ا . پ . پايدارى و استوارى .

ثابته

(
s bete
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - ثابت و بر جاى و برقرار و استوار .

ثابق

(
s beq
) ص . ع . لب‌ريز . و بىنهايت سخى .

ثاثاء

(
sa's '
) ا . ع . كلمه‌اى كه بدان تكه را براى جهيدن بر ماده خوانند .

ثأثأة

(
sa'saat
) م . ع . دفع كردن از كسى يق ثأثأ عن القوم . و باز داشتن يق ثأثأت الرجل عنى . و دور كردن از جاى . و فرو خوردن غضب يق ثأثأت الغضب اذا سكنته . و ثأثأ الابل : سيراب گردانيد شتران را و تشنه كرد - از اضداد است - و كذا ثأثأت الابل : سيرآب شدند شتران و تشنه گرديدند . و ثأثأ النار : فرو نشاند آتش را . و ثأثأ بالتيس : خواند تكه را .

ثأج

(
sa'j
) م . ع . ثأجت الشاة ثأجا ( از باب فتح ) : بانگ كرد گوسپند .