تيز ناى
(
tiz - n y
) ا . پ . لبهء شمشير و يا تبر .
تيزوير
(
tiz - vir
) ص . پ . تندهوش و تيزهوش . و بسيار تيز و برنده .
تيزهش
(
tiz - hac
) ص . پ . چابك و چالاك در جنبش .
تيزهش
(
tiz - hoc
) و تيز هوش (
tiz - huc
) ص . پ . زيرك و عاقل و هوشمند و ذهين و خداوند فراست .
تيزى
(
tizi
) ا . پ . حدت و سختى و تندى و برندگى . و سوزش . و نوك و نقطه . و سرو عربى يعنى عربى نژاد فارسى زبان و اسب تازى . و زنجبيل . و تيزى بينى : نوك بينى .
و تيزى دريافت : سهولت ادراك . و تيزى كوه : نوك كوه و سر كوه .
تيزى باخرز
(
tizi - b xarz
) ا . پ .
پردهاى از موسيقى .
تيزيدن
(
tizidan
) ف ل . پ . شتاب كردن و خشمناك شدن و قهر گرفتن .
تيزيدن
(
tizidan
) ف م . پ . رها كردن باد از دهان و يا از پائين .
تيزى راست
(
tizi - r st
) ا . پ . نغمه اى از موسيقى كه گردانيه نيز گويند و آن از جملهء شش آواز است كه سلمك و شهناز و گردانيه و گوشت و مايه و نوروز باشد .
تيژ
(
tij
) ا . پ . محل سبز مزرعهء كاشته شده . و غرش شكم و ضرطه و بادى كه از سوراخ پائين خارج شود .
تيژه
(
tije
) ا . پ . تيرخانه و سراب .
تيس
(
tays
) ا . ع . تكه و آهوى نر و يا آهوى نرى كه بر آن يك سال گذشته باشد . ج :
تيوس و اتياس و تيسة و متيوساء .
تيس
(
tayas
) ا . ع . مانستن هر دو شاخ حيوانى به شاخهاى بز كوهى .
تيساء
(
tays '
) ص . ع . عنز تيساء :
ماده بزى كه شاخهاى وى بشاخهاى بز كوهى ماند .
تيسة
(
teyasat
) ع . ج . تيس .
تيسر
(
tayassar
) م . ع . آسان شدن .
و سرد گرديدن روز . و آماده شدن .
تيسور
(
taysur
) ا . ع . دابة حسن التيسور : دابهء نيكو بردارندهء قوائم را . و ستور فربه .
تيسوسية
(
taysuseyat
) ا . ع . تكبر و بزرگمنشى يق فى فلان تيسية و تيسوسية .
تيسه
(
tise
) ا . پ . پرندهاى مانند كبوتر .
تيسى
(
tis
) ا . ع . كلمهء ابطال و تكذيب است و يا بازى و دشنام و يقال للضبع تيسى جعار ( بصيغهء امر از ثلاثى ) .
تيسية
(
tayseyat
) ا . ع . تكبر و بزرگمنشى .
تيسير
(
taysir
) م . ع . آسانى كردن .
و آسان گردانيدن يستعمل فى الخير و الشر . و توفيق دادن . و يسر الرجل تيسيرا : آسان زاى شدند شتر مادگان و گوسپندان آن مرد .
و يسرت الغنم : بسيار شير و يا بسيار بچه گرديدند گوسپندان .
تيسير
(
taysir
) ا . ع . دابة حسن التيسير : ستور نيكو بر دارندهء قوائم را .
تيشه
(
tice
) ا پ . افزارى كه مركب است از قطعهء آهنين برنده و از دستهاى كه بدان چوب را مىبرند و مىشكافند و تبر . و تيشه بر پاى خوردن : كار و بار خود را ضايع كردن و بر هم زدن . و تيشه بسوى خود زدن : حريص و طامع بودن و حرص و شره داشتن . و تيشهء فرهاد تيز كردن : شروع در عشق و عاشقى نمودن .
تيشه كار
(
tice - k r
) ا . پ . تبردار .
تيصيص
(
taysis
) م . ع . يصص الجر و تيصيصا : باز كرد آن سگ بچه چشم را . و هى لغة فى جصص لان بعض العرب يجعل الجيم ياء فيقول للشجرة شيرة و للجثجاث جثياث . و يصصت الارض : گشاده و دروا شد زمين بروئيدن گياه . و يصصت النبات : در و اشد گياه بشكوفه . و يصص على القوم : حمله كرد بر قوم .
تيضيض
(
tayziz
) م . ع . چشم باز كردن سگ بچه ( لغة فى تيصيص ) .
تيع
(
tay '
) و (
taya '
) م . ع . تاع القئ تيعا و تيعا و تيعانا ( از باب ضرب ) :
بيرون آمد قى . و تاع المايع : روان شد مايع . و تاع الطريق : طى كرد راه را .
و تاع اليه : شتافت بسوى وى و رفت . و تاع السمن : بپارهء نان برداشت روغن را .
و تاع به : گرفت آن را .
تيع
(
tayye '
) ص . ع . شتابندهء بسوى بدى و يا بسوى هر چيز كه باشد يق رجل تيع .
تيعان
(
taya n
) م . ع . تاع تيعا و تيعا و تيعانا . مر . تيع و تيع (
taya '
) .
تيعان
(
tayya n
) ص . ع . رجل تيعان : مرد شتابندهء بسوى بدى و يا بسوى هر چيز كه باشد .
تيعة
(
ti'at
) ا . ع . چهل عدد از گوسپند و يا كمتر يعنى بقدرى كه در آن زكات واجب باشد . كانها الجملة التى للسعاة اليها ذهاب لاخذ الصدقة من تاع اليه اذا ذهب .
تيعيط
(
tay'it
) م . ع . زجر كردن و بانگ بر زدن .
تيغ
(
tiq
) ا . پ . شمشير و سيف و كارد و چاقو و استره و سرتراش و نيشتر و درفش . و خار نوك تيز و شعاع خورشيد و پرتو ماه . و سر پيكان . و بلندى كوه و هر چيز بلند و راست ايستاده . و بالاى خانه .
و نوك بينى . و برق و روشنى و تاب و حرارت و شعله . و جوهر فولاد . و تيغ آبدار :
شمشير از فولاد دمشقى . و تيغ آتشبار :