تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1019

مساهمون:

ص١٠١٩
شاطران در بالاى قنطوره بر ميان بندند و بر يك سر آن زهگير و خلالدان و مانند آن آويزند و زنگها را بدان بند كنند .

تير پرتاب

(
tir - part b
) ا . پ . قسمى از تير كه به كار دور اندازى آيد و به نشان نمىرسد و تير هوائى را نيز گويند .

تير خورده

(
tir - xorde
) ص . پ . زخمى با گلوله و يا تير .

تيردان

(
tir - d n
) ا . پ . تركش و تيركش .

تير رس

(
tir - ras
) ا . پ . فاصلهء ما بين تيرانداز و نشانه .

تيرزن

(
tir - zan
) ا . پ . تيرانداز .

تيرساز

(
tir - s z
) ا . پ . كسى كه تير مىسازد .

تيرست

(
tirest
) ص . پ . سيصد .

تيرك

(
tirak
) ا . پ . مصغر تير يعنى تير كوچك . و آبله‌هائى كه در ديگ آب جوشان . بواسطهء پخته شدن گوشت و يا در ميان روغن جوشان بهم مىرسد و بخارى كه از پاره شدن آبلهء ديگ شله و هليم و مانند آن مىجهد . و و دردى كه مانند سوزن در اعضاى آدمى مىخلد . و تيرك زدن : بالا آمدن آبله‌هاى ديگ جوشان .

تيركش

(
tir - kac
) ا . پ . تركش و تيردان و سوراخى در ديوار قلعه براى انداختن تير و گلوله بجانب دشمن .

تيرگان

(
tir - g n
) ا . پ . روز سيزدهم از تير ماه گويند در اين روز منوچهر با افراسياب صلح كرد .

تيرگر

(
tir - gar
) ا پ . سازندهء تير .

تيرگرى

(
tir - gari
) ا . پ . شغل تير سازى .

تيرگى

(
tiragi
) ا . پ . تاريكى و سياهى اندك و ظلمت و كدورت .

تير لگام

(
tir - leg m
) ا . پ . تيره لگام .

تيرم

(
tiram
) و (
tirom
) ا . پ . بانوى بزرگ و خاتون سترگ .

تيرمار

(
tir - m r
) ا . پ . افعى و دندانهاى افعى .

تيرماه

(
tir - m h
) ا . پ . ماه چهارم از سال جلالى كه ماه اول تابستان باشد .

تيرماهى

(
tir - m hi
) ا . پ . نوعى از انگور و گزر و زردك . و يك قسم داروئى .

تيرماهى

(
tir - m hi
) ص . پ . منسوب به تيرماه و تابستانى و خريفى .

تير نشانه

(
tir - nec ne
) ا . پ . هدف و جاى نشانهء تير .

تيروان

(
tirv n
) ا . پ . تركش و تيردان .

تيره

(
tire
) ص . پ . تار و تاريك و سياه فام و مظلم و مكدر و ملول و حزين و غمگين . و گل‌آلود و ناصاف . و شب تيره : شب تاريك . و تيره شدن : تاريك شدن و ناصاف و مكدر شدن و بىطراوت و رونق شدن .

تيره باطن

(
tire - b ten
) ص . پ . بدخواه و گمراه .

تيره بخت

(
tire - baxt
) ص . پ . بدبخت و سياه‌بخت .

تيره چهره

(
tire - cehre
) ص . پ . سيه چرده و آنكه داراى سيماى مكدر باشد .

تيره حال

(
tire - h l
) ص . پ . بدحال .

تيره خاك

(
tire - x k
) و تيره خاكدان (
tire - x kd n
) ا . پ . دنيا .

تيره خرد

(
tire - xerd
) ص . پ . نادان و كودن .

تيره دست

(
tire - dast
) ا . پ . دنيا .

تيره دل

(
tire - del
) ص . پ . نادان و جاهل و بدخواه و گمراه .

تيره راى

(
tire - r y
) ص . پ . بدراى و ناراست و نادرست .

تيره رنگ

(
tire - rang
) ص . پ . سياه رنگ و كدررنگ . و اسب كميت كه سرخ تيره باشد .

تيره روز

(
tire - ruz
) و تيره روزگار (
tire - ruzg r
) ص . پ . بدبخت .

تيره ضمير

(
tire - zamir
) ص . پ . مكدر خاطر .

تيره كامل

(
tire - k mel
) ا . پ . ماه و قمر .

تيره كوز

(
tire - kovz
) ا . پ غربيل .

تيره گل

(
tire - gel
) ص . پ . آب و يا شراب كدر و دردآلود و هر مايع كدر دردآلودى .

تيره‌گون

(
tire - gun
) ص . پ . سياه فام و مظلم و مكدر .

تيره لگام

(
tire - leg m
) ا . پ . جزء زير گلوئى لگام و علاقه و منگله‌اى كه در زير گلوى اسب مىآويزند .

تيره مغز

(
tire - maqz
) ص . پ . احمق و كودن .

تير هنين

(
tirehenyan
) ا خ . پ . نام درياى واقع در ميان ايتاليا و جزيرهء كورس و ساردين و سيسيل .

تيريز

(
tiriz
) ا . پ . چابوق و شاخ جامه . و بال مرغان .

تئز

(
taez
) ص . ع . عير تئز : خر استوار خلقت .

تيز

(
tayz
) م . ع . تازتيزا ( از باب ضرب ) : غلبه نمود . و نيز تيز : لرزيدن تير كه در نشانه زده باشند يق تاز السهم فى الرمية .

تيز

(
tiz
) ص . پ . بران و قاطع و حاد و نوكدار و برنده . و تند و باد و زوذهين و بىباك و بهادر . و شديد و سخت . و جلد و