تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 997

مساهمون:

ص٩٩٧
زمين زدن شتر . و شتافتن . و بعصا زدن . و كامل كردن عضو شتر كشتنى را .

توحيم

(
tavhim
) م . ع . ذبح كردن . و آرزوانه خورانيدن مر زن آبستن را . و چكيدن آب از چوب شكستهء سبز و تازه .

توخ

(
tux
) ا . پ . درخت گزنه .

توخ

(
tavx
) م . ع . فرو رفتن انگشت در چيزى نرم و آماسيده ( و الفعل من نصر ) .

توختن

(
tuxtan
) ف م . پ . واپس دادن و ادا كردن وام و عاريه گرفتن . و اندوختن و يافتن و فراهم كردن بتدريج . و خواستن و آرزو كردن و جستن و جستجو نمودن . و كشيدن . و نمودن و آشكار كردن و گستردن . و دوختن . و بخيه كردن .

توخته

(
tuxte
) ص . پ . ادا شده و فراهم شده و يافته شده و حاصل شده و كشيده شده و گسترده و دوخته .

توخج

(
tuxaj
) ا . پ . آواز بلند و شور و غوغا و فرياد و هنگامه .

توخچه

(
tux - ce
) ا . پ . مكانى كه در ديوار جهة گذاشتن چيزى سازند و اكنون طاقچه مىگويند .

توخش

(
tavaxc
) ا . پ . رسم و كشيدگى و نقش .

توخم

(
tavaxxom
) م . ع . گران و ناگوارد شدن طعام و جز آن .

توخن

(
tavaxxon
) م . ع . آهنگ كردن به چيزى خواه خير باشد يا شر .

توخى

(
tavaxxi
) م . ع . صواب جستن . و خشنودى خواستن .

توخية

(
tavxeyat
) م . ع . و خاه للامر : متوجه كرد او را در آن كار . و وخى رضاه : جست خشنودى او را .

توخيش

(
tavxic
) م . ع . كم كردن دهش را . و بدست كسى سپردن خويشتن را . و فرمان بردارى او را كردن .

تود

(
tud
) ا . پ . توت .

تود

(
tud
) ا . پ . توده و روى هم ريخته و انبار و كوه . و افراز و قله . و كوهان شتر .

تود

(
tud
) ا . ع . درختى . و ذو التود : موضعى كه داراى درخت تود است .

توءدة

(
to'dat
) و (
ta'dat
) ا . ع . درنگى و آهستگى .

تودد

(
tavaddod
) م . ع . تودده : كشيد دوستى او را . و تودد اليه : دوست داشت آن را .

تودد

(
tavaddod
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دوستى و محبت

تودر

(
tavaddor
) م . ع . باسراف رفتن و پريشان شدن مال . و تودر فى الامر : به كار دشوار افتاد . و قد يكون التودر فى الصدق و الكذب و هو ايرادك صاحبك فى مهلكة .

تودره

(
tudare
) ا . پ . هوبره و حبارى .

تودرى

(
tudari
) ا . پ . تخمى لعابى كه قدامه و تخم مادر دخت نيز گويند و سماق .

تودريون

(
tudaryun
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - خزبق .

تودس

(
tavaddos
) م . ع . چرانيدن ستور در گياه و داس .

تودستى

(
tudasti
) ا . پ . مدد و كمك و يارى و معاونت .

تودع

(
tavaddo '
) م . ع . در ميدع نگاهداشتن و در حاجت خودش داشتن - از اضداد است و تودع منى ( مجهولا ) اى سلم على . و قوله صلى اللّه عليه و آله اذ رايت امتى تهاب الظالم ان تقول انك ظالم فقد تودع منهم اى استريح منهم و خذلوا و خلى بينهم و بين المعاصى او تحفظ منهم و توقى كما يتوقى من شرار الناس .

تودف

(
tavaddof
) م . ع . باز كاويدن از خبر . و بر سر كوه بر آمدن بز كوهى يق تودفت الا وعال فوق الجبل .

تودن

(
tavaddon
) م . ع . نرم گرديدن چرم . و دباغى كردن . و تر نهادن در آب . و تر نهاده شدن ( لازم و متعدى است ) .

تودؤ

(
tavaddo '
) م . ع . تودات عليه الارض : برابر شد به روى زمين و يا فرا گرفت و يا ويران كرد و يا بشكست . و تودات عليه و عنه الاخبار : منقطع گرديد و پنهان شد به روى خبرها . و تودأ زيد على ماله : گرفت زيد مال آن را . و تودأ عليه : هلاك كرد آن را .

تودوه

(
tuduh
) ا . پ . جفت ضد طاق كه تروده و زوج و دوگانه نيز گويند .

توده

(
tude
) ا . پ . تل و پشته و انبار و خرمن . و تپه و پشتهء خاكستر و هر چيز روى هم انباشته . و تودهء خاك : تل خاك و تپهء خاك . و تودهء كافور : انبار برف و تن و سرين سفيد . و توده‌هاى خاك : طبقات زمين و هفت اقليم و كالبدهاى آدمى

تودئ

(
tavdi '
) و تودئة (
tavdeat
) م . ع . ودا عليه الارض : برابر كرد زمين را بر آن . و ودا فلان بالقوم : هلاك كرد فلان قوم را .

تودية

(
tavdeyat
) م . ع . ودى انداختن .

تودية

(
tavdeyat
) ا . ع . چوبى كه چون ماده شتر كم شير گردد بر پستان وى بندند تا شير در آن جمع شود . ج : توادى . و مرد كوتاه .

توديج

(
ta dij
) م . ع . رگ گردن بريدن .

توديج

(
tavdij
) ا خ . ع . نام شهرى .

تودير

(
tavdir
) م . ع . در مهلكه افگندن كسى را . و ياور غلانيدن بر آنچه در مهلكه افتد . و پيك فرستادن . و يك سو و دور كردن يق و در وجهك عنى . و دفع نمودن بدى و فساد را . و گمراه ساختن . و بيهوده پريشان