تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 995

مساهمون:

ص٩٩٥
آهن و يا مفرق سازند و به روى چرخ گردون حمل كنند . و يك قسمت از يك فوج لشكر . و يك بسته از قماش و جز آن . و توپ اسب رو : اسب توپخانه . و توپ زدن : توب انداختن . و باصطلاح قمار بازى به روى دست حريف برخاستن درصورتىكه دست خودش پست‌تر از دست حريف باشد .

توپا

(
tup
) ا . پ . بلغت زند و پازند سيب و تفاح .

توپال

(
tup l
) ا . پ . ريزه‌هاى زر و سيم و آهن و مس . مر . توبال .

توپ انداز

(
tup - and z
) ا و ص . پ . كسى كه توپ مىاندازد . توپچى .

توپچى

(
tup - ci
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - لشكرى توپ‌دار و لشكرى كه سلاحش توپ است .

توپخانه

(
tup - x ne
) ا . پ . آن قسمت از ادارهء لشكرى كه سلاحشان توپ است و جائى كه توپها را در آن مىگذارند .

توپك

(
tupak
) و (
tovpak
) ا . پ . مخزن و گنجينه و انبار خانه و صندوق پول .

توة

(
tavvat
) ا . ع . ساعت يق ما مضت الاتوة .

توت

(
tut
) ا . پ . ميوه‌اى كه داراى دو قسم است يكى سفيد و شيرين و ديگرى سياه و ترش كه شاه توت و توت شامى و شخرور و شخروز نيز گويند و درخت هر اين دو قسم . و توت سه گل : توت وحشى و تمش و توت فرنگى كه بتركى چيالك گويند كهج نامند .

توتر

(
tavattor
) م . ع . سخت گرديدن پى و گردن .

توتك

(
tutak
) ا . پ . انبار خانه و گنجينه و مخزن و صندوق پول و تپنگو .

توتك

(
tutak
) ا . پ . طوطى سخن گوى . و قسمى از نى كه شبانان نوازند . و يك قسم نان كه در قزوين و راوند خوب آن را مىپزند . و اخ . نام محله‌اى در شيراز .

توتگى

(
tutagi
) ا . پ . يك قسم درمى كه در قديم رايج بوده و توبكى نيز گويند .

توتماج

(
tutm j
) ا . پ . آش رشته .

توتن

(
toton
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - تنباكوى چپق و سيگار .

توتو

(
tu - tu
) ا . پ . چيزهائى كه به روى يكديگر واقع شده و همديگر را احاطه نمايند مانند پرده‌هاى پياز .

توته

(
tute
) ا . پ . گوشت زيادتى كه در اندرون پلك چشم و گاه در بيرون آن در آيد و آويخته باشد .

توته

(
tute
) ا . پ . طوطى

توتى

(
tuti
) ا پ . طوطى . و جهاز و كشتى . و جهاز عروس و رخت عروس .

توتيا

(
tuti
) ا . پ . اكسيد روى كه در كوره‌هائى كه روى و سرب را مىگدازند حاصل مىشود . و توتياى اكبر : نوعى از صدف . و توتياى دولت : چارهء كارهاى عمومى و ملتى . و توتياى چشم و يا توتياى ديده : سرمه . و توتياى زرد : يك نوع سنگى . و توتياى سبز : زاج سبز .

توتيا مثال

(
tuti - mes l
) ص . پ . مانند توتيا .

توتيح

(
tavtih
) م . ع . كم كردن دهش را .

توتيخ

(
tavtix
) م . ع . زدن با چوب خرما .

توتيد

(
tavtid
) م . ع . ميخ بر پا كردن . و برخيزانيدن ذكر را .

توتير

(
tavtir
) م . ع . سخت گردانيدن زه كمان را و يا بزه كردن آن را و وتر الصلاة بمعنى وتر الصلاة است يعنى وتر كرد نماز را .

توث

(
tus
) ا . ع . مأخوذ از توت فارسى و بمعنى آن . واخ : نام چند ده .

توثب

(
tavassob
) م . ع . برجستن و به ستم مستولى شدن يق توثب فى ضيعتى اى استولى عليه ظلما .

تؤثور

(
to'sur
) ا . ع . آهنى كه بدان مىرندند سپل شتر را تا پى آن گرفته شود . و سرهنگ و خدمتگار . ج : تواثير و تآثير .

توثيب

(
tavsib
) م . ع . بر نهالين نشاندن . و نهالين پيش كسى افگندن تا بر آن نشيند .

توثير

(
tavsir
) م . ع . پايمال نمودن و نرم كردن .

توثيف

(
tavsif
) م . ع . ديگ پايه جهة ديگ ساختن .

توثيق

(
tavsiq
) م . ع . استوار كردن . و معتمد داشتن و ثقه گفتن كسى را .

توثيل

(
tavsil
) م . ع . محكم و استوار گردانيدن . و توانا كردن و فراهم آوردن مال را .

توج

(
tavj
) م . ع . فرو رفتن انگشت در چيزى كه آماسيده و تر باشد ( و الفعل من نصر ) يق تاجت اصبعى فيه .

توج

(
tuj
) ا . پ . ميوه‌اى كه سفرجل و بهى نيز گويند . و فلزى كه مركب است از مس و روى و آن را برنج نيز گويند .

توج

(
tavvaj
) ا . ع . بيشه‌اى شيرناك . واخ . شهرى بفارس كه توز نيز گويند .

توجبه

(
tujabe
) و (
tujebe
) ا . پ . سيل و سيلاب . و فرشته .

توجد

(
tavajjod
) م . ع . شكايت نمودن مر بيخوابى و جز آن را . و اندوهگين شدن يق توجدت لفلان اى حزنت له .

توجر

(
tavajjor
) م . ع فرو خوردن دارو را . و بناپسندى آب آشاميدن .

توجز

(
tavajjoz
) م . ع . روائى حاجت خواستن و جستن آن را .