تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 784

مساهمون:

ص٧٨٤
و بستانى . و تاويل الرؤيا : بيان خواب و تعبير آن .

تاويل

(
ta'vil
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بيان و تفسير و تعبير و شرح . و برگردانيدن بيان عبارت را به بيانى واضح و آشكار . و تاويل كردن : بيان كردن و شرح و تفسير نمودن و ترجمه كردن . و تاويل خواب : تعبير خواب .

تاويلة

(
ta'vilat
) ا . ع . نام گياهى .

تاويلى

(
ta'vili
) ص . پ . منسوب بتأويل .

تاويم

(
ta'vim
) م . ع . اومه تاويما : تشنه گردانيد او را . و نير تأويم : فربه و كلان خلقت گردانيدن علف ستور رايق اوم - المال الكلاء .

تاوين

(
ta'vin
) م . ع . اون الحمار تاوينا : علف و آب خورد خر تا شكمش در آگنده شد همچون اون (
avn
) . و اون على قدرك ( بصيغهء امر ) يعنى آهسته باش و تحمل ورز .

تاويه

(
ta'vih
) م . ع . اوه تاويها : آه گفت .

تاه

(
t h
) ا . پ . زنگى كه بر روى شمشير و هر چيز صيقلى نشيند . و طاق و فرد - مقابل جفت - . و ته و لاى مانند يك تاه و دو تاه يعنى يك لاى و دو لاى . و محض .

تاهب

(
taahhob
) م . ع . تاهب كلامر : ساختگى كرد براى آن كار و آماده شد .

تاهل

(
taahhol
) م ع . تاهل - الرجل تاهلا : زن گرفت آن مرد و داراى اهل گرديد .

تاهل

(
taahhol
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زن گرفتن و خداوند اهل و عيال شدن .

تاهم

(
t - ham
) م ف . پ . هنوز و تا حال . و با وجود آن .

تاهم

(
taahhom
) م . ع . اين فعل بر خلاف قياس و بيقاعده مشتق از تهم (
tahama
) و بمعنى اتهم اتهاما مىباشد يعنى بتهامه در آمد و يا فروكش شد در آن .

تا همچنين

(
t - ham - conin
) م ف . پ . تا اين‌قدر و تا اين‌طور .

تاهو

(
t hu
) ا . پ . عرق شراب و مادهء مايع و مسكرى كه از تقطير شراب و يا كشمش و يا خرماى تخمير شده در آب بدست مىآيد و مخلوطى است از الكل و آب و بهترين تاهوها تاهوئى است كه از تقطير شراب و يا كشمش حاصل شده باشد و تاهوئى كه از تقطير سيب زمينى و چغندر و بعضى غلات مانند گندم و برنج و ارزن و جز آن بدست آورده باشند شرب وى مخل سلامتى و مولد بسيارى از امراض مهلك است .

تاهور

(
t hur
) ا . ع . ابر و سحاب .

تأهه

(
taahhoh
) م . ع . ناله كردن و آه گفتن .

تأهيب

(
ta'hib
) م . ع . اهب كلامر تأهيبا : ساختگى كرد براى كار .

تأهيل

(
ta'hil
) م . ع . اهل به تاهيلا : گفت او را اهلا و مرحبا . و اهله لذلك : سزاوار كرد او را براى اين كار . و منه اهلك الله للخير .

تاى

(
t y
) ا . پ . شبيه و نظير و مانند . و جامه‌وار از قماش . و عدد يك تاى و دو تاى يعنى يك عدد و دو عدد . و طاقه . و لاى و يك تاى : يك لاى و دو تاى : دو لاى . و فرد مقابل جفت . و عدل و بار كه نصف خروار باشد .

تاياق

(
t y q
) ا . پ . تاباق و چوب دستى و چوب گنده‌اى كه قلندران در دست گيرند .

تائب

(
t eb
) ص . ع . كسى كه از گناه بازگشت مىكند .

تائب

(
t eb
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - توبه‌كننده و بازگردندهء از گناه بسوى خدا . و پشيمان .

تايب

(
taayyob
) م . ع . بازگشتن . و بشب آمدن .

تايباد

(
t yb d
) ا خ . پ . قريه‌اى از باخرز كه مولد شيخ زين الدين پير امير تيمور بوده .

تاية

(
t yat
) ا . ع . لغتى است در طاية يعنى بام و خشك كرد نگاه خرما . و خرسنگ در زمين ريگستان و زمينى كه در آن سنگ نبود .

تاية

(
taayyat
) م . ع . تاييته : قصد نمودم شخص و آيت او را . و تايى بالمكان : توقف كرد و درنگ نمود در آن جاى .

تاية

(
taayyat
) ا . ع . جاى توقف و درنگ يق ليس هذا منزل تاية اى منزل تلبث و تحبس .

تايج

(
t yej
) ص . ع . تاجدار و امام تايج : امام تاجدار .

تايد

(
taayyod
) م . ع . قوى و توانا گشتن .

تائر

(
t er
) ا . ع . مداومت‌كنندهء بر كارى بعد فتور در آن .

تايس

(
taayyos
) م . ع . زم و خوار گرديدن .

تائق

(
t eq
) ص . ع . آرزوكننده و كسى كه آرزومند باشد .

تائك

(
t ek
) ا و ص . ع . جد محمد سمرقندى محدث . و احمق تائك : سخت گول .

تايم

(
taayyom
) م . ع . تايم الرجل : ناكدخدا ماند آن مرد . و كذلك تايمت المراة : ناكدخدا ماند آن زن . و تايمت من زوجها : بيوه گرديد آن زن .

تايه

(
t ye
) ا . پ . رشتهء باريك . و جلوهء
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 784 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )