تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 782

مساهمون:

ص٧٨٢

تاموره

(
t mure
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آفتابه و ابريق .

تأمورى

(
ta'muriy
) ا . ع . كسى واحدى يق ما بالدار تأمورى اى احد .

تامول

(
t mul
) ا . پ . تانبول .

تامه

(
taaminoh
) م . ع . تامه اما : مادر گرفت .

تامى

(
taammi
) م . ع . تامى امة : كنيزك گرفت .

تامية

(
ta'meyat
) م . ع . اما هاتامية : كنيزك گردانيد او را .

تاميت

(
ta'mit
) م . ع . امته تاميتا : اندازه كرد و حرز نمود آن را .

تاميد

(
ta'mid
) م . ع . بيان كردن غايت وحد .

تآمير

(
ta mir
) ع . ج . تؤمور (
to'mur
) .

تامير

(
ta'mir
) م . ع . امره على القوم : امارت داد او را بر قوم . و امره : تيز كرد آن را و داغ و نشان نمود بر آن . و مسلط ساخت او را . و امر القناة : سنان كرد در نيزه . و امر الله القوم : بسيار كرد خداى قوم را .

تاميل

(
ta'mil
) م . ع . املته تاميلا : اميد داشتم آن را .

تاميم

(
ta'mim
) م . ع . قصد كردن يق اممه تاميما .

تامين

(
ta'min
) م . ع . اعتماد كردن كسى را . و راستى كردن با كسى . و امين پنداشتن او را . و آمين گفتن دعاى كسى را .

تامين

(
ta'min
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - امنيت و امنيت دادن به كسى .

تان

(
t n
) ا . ع . رشتهء نگنده .

تان

(
t n
) ا . پ . دهان و اندرون دهان . و تار - نقيض پود - و رشتهء چندى كه جولاهگان از پهناى كار زياد آورند و نبافند .

تان

(
t n
) ب . دويم شخص ضمير متصل مخاطب كه به آخر اسم در آمده و افادهء ملكيت مىكند و هميشه اسم را بوى آن اضافه مىكنند يعنى آخر آن را كسره مىدهند مانند كتابتان و رخت‌تان و چون آخر اسم‌هاى غير ملفوظ بود آن را حذف كرده و كسره بجاى آن ايراد مىنمايند مانند انگشتانتان يعنى انگشتانهء شما .

تان

(
t n
) ع . تثنيهء مؤنث ذا .

تاناك

(
t n ? k
) ص . پ . كسى كه در وقت تكلم بيشتر حرف ( ت ) را تكلم مىكند .

تانان

(
t n n
) م . ع . ان انا و انانا و انينا و تانانا ( از باب ضرب ) : ناليد . و ان الماء : ريخت آب را و بمعنى كان مانند لا افعله ما ان فى السماء نجم : نكنم اين كار را تا در آسمان ستاره است . و همچنين لا افعله ما ان فى الفرات قطرة اى ما كانت . و اننته : خشنود كردم او را .

تانبول

(
t nbul
) ا . پ . رنگ سرخى كه از خوردن مركب برگ پان و فوفل و آهك در لب و دندان بهم رسد و اين تركيب را پان نيز گويند و در منتهى الارب مىگويد و هو خمر الهند يمازج العقل قليلا .

تانث

(
taannos
) م . ع . نرم گرديدن . و مؤنث شدن يق انث الاسم تانيثا فتانث .

تاند

(
t nad
) پ . كلمهء فعل بمعنى تواند .

تانس

(
taannos
) م . ع . آرام يافتن به چيزى و رفتن وحشت كسى .

تانست

(
t nest
) پ . كلمهء فعل يعنى توانست .

تانف

(
taannof
) م . ع . تانف المراة : راغب شد زن از باردارى به خوردن مأكولات گوناگون و نوبنويق انها لتتانف الشهوات .

تانق

(
taannoq
) م . ع . تانق فى الامر : ريزه‌كارى نمود در كار خود . و تانق فى - الروضة : خوش آمد او را مرغزار . و تانق المكان : پسنديد آن جاى را .

تانك

(
t nk
) ا . پ . وزنه‌اى كه تقريبا معادل دوازده مثقال است .

تانك

(
t neka
) و (
t nneka
) ع . اسم اشاره بصيغهء تثنيه از براى مؤنث .

تانگر

(
t ngar
) و تانگو (
t ngu
) و (
t nagu
) ا . پ . مزين . و سرتراش . و حجام .

تانم

(
t nam
) پ . كلمهء فعل يعنى توانم .

تانن

(
taannon
) م . ع . تانتته تاننا : خشنود كردم آن را .

تانند

(
t nand
) پ . كلمهء فعل يعنى توانند .

تانول

(
t nul
) ا و ص . پ . پيرامون و اطراف دهان و كج‌دهان .

تانه

(
t ne
) ا . پ . تان و تار - نقيض پود .

تانى

(
t ni '
) ا . ع . مقيم به جائى و دهقان . ج . تنا (
tonn '
) .

تانى

(
taanni
) م . ع . درنگ كردن . و انتظار نمودن .

تانى

(
taanni
) ا . ع . درنگى و سستى .

تانى

(
taanni
) ا . پ . - مأخوذ از تازى آرامى و آهستگى . و سستى و درنگى و تأخير . و دفع الوقت . و تانى كردن : درنگى كردن و بآهستگى و با احتياط رفتن . و با صبر و آرامى كار كردن و با سعى و هوشيارى و زيركى كار فرمودن . و اهمال كردن و ترديد داشتن .

تانيب

(
ta'nib
) م . ع . سرزنش كردن . و غالب آمدن كسى را در حجت و انب - السائل : راند و باز داشت آن سائل را .

تانية

(
ta'neyat
) م . ع . سستى نمودن . و درنگى كردن .

تانيث

(
ta'nis
) م . ع . انث تانيثا : نرم كرد . و انث الاسم تانيثا : مؤنث كرد آن اسم را يعنى ملحق كرد به آن علامت تأنيث را فتانث : پس مؤنث شد .

تانيث

(
ta'nis
) ا . ع . مادگى - ضد نرى -