تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 779

مساهمون:

ص٧٧٩

تافتن

(
t ftan
) ف ل . م . پ . برگردانيدن . و چاپ كردن . و پيچيدن . و محدب كردن . و ملتوى ساختن . و تاب دادن رشته و مانند آن . و روى برگردانيدن . و آزرده و مكدر شدن . و افروختن . و گرم گرديدن . و روشنائى و پرتو انداختن . و طلوع كردن . و مجعد كردن . و آشفته و مضطرب گرديدن . و آه كشيدن .

تافته

(
t fte
) ا و ص . پ . پرتو اندازنده مانند آفتاب و ماه و ستاره و چراغ و آتش . و آزردهء از كوفت راه و سوارى . و مغموم و اندوهگين و مكدر شده . و موى زلف و گيسو . و ريسمان و نخ ابريشم تابيده و پيچيده شده و هر چيز كه آن را تابيده باشند . و برگشته و برگرديده . و روى گردانيده . و معطوف . و نوعى از بافته و پارچهء ابريشمى . و جامه‌اى از كتان بافته شده . و چيزى و كسى كه از تابش و حرارت آفتاب و آتش و قهر و غضب و تب بر افروخته و گرم شده باشد .

تافته جگر

(
t fte - jegar
) ص . پ . عاشق . و كسى كه علت دق داشته باشد .

تافر

(
t fer
) ا . ع . مرد چركين .

تافشك

(
t facak
) ا . پ . ديوك و ارضه .

تافف

(
taaffof
) م . ع . اف گفتن .

تافق

(
taaffoq
) م . ع . تافق‌بنا : آمد ما را از افق .

تافل

(
taaffol
) م . ع . تكبر نمودن .

تأفن

(
taaffon
) م . ع . عيب كردن . و گرفتن خوئى كه در شخص نباشد . و به زور خود را زيرك نمودن و تأفن اواخر الامور : تتبع كرد اواخر امور را .

تافه

(
t fe
) ا . ع . اندك و حقير . الحديث : كانت اليد لا تقطع فى الشيئى التافه . و ابن تافه ا خ : محدثى .

تافيف

(
ta'fif
) م . ع . اف گفتن .

تأفيك

(
ta'fik
) م . ع . دروغ گفتن .

تافيل

(
ta'fil
) م . ع . افله تأفيلا : افزون كرد آن را .

تأق

(
taaq
) م . ع . تاق السقاء تأقا ( از باب سمع ) : پر شد آن مشك از آب . و تاق زيد : پر خشم شد زيد و يا اندوهناك گرديد .

تأق

(
taeq
) ص . ع . شتابندهء ببدى . المثل : انت تأق و انا ماق فكيف نتفق يضرب للمختلفين اخلاقا . و اسب جوان پر نشاط .

تاق

(
t q
) ا . پ . درخت تاغ .

تأقة

(
taaqat
) ا . ع . سختى غضب و شتاب‌زدگى بسوى بدى يق به تأقة .

تأقط

(
taaqqot
) م . ع . تأقط اللبن : كشك شد شير .

تأقيت

(
ta'qit
) م . ع . معين كردن وقت .

تاك

(
t k
) ا . پ . درخت رز و نهال رز .

تاك

(
t ka
) ع . اسم اشاره مؤنث ذاك .

تاك

(
t kk
) ص . ع . لاغر . و هلاك شده . و احمق . ج : تاكون و تكلة (
takalat
) و تكاك (
tokk k
) و تكك (
tokak
) .

تا كجا

(
t - koj
) پ . كلمهء استفهام كه در تعيين جا و مكان استعمال مىگردد .

تاكد

(
taakkod
) م . ع . تاكد الامر : استوار گرديد آن كار . و نيز تاكد : بستن و محكم كردن عهد و جز آن .

تاكر

(
taakor
) م . ع . گودال كندن و گود كردن زمين براى نشانيدن درخت .

تاكرنى

(
t korron
) ا خ . ع . شهرى از اندلس كه در كنار بحر الروم واقع شده و داراى 353 ر 23 نفر جمعيت و اكنون مشهور به كاتالونى مىباشد .

تاكستان

(
t kest n
) ص . پ . باغستان درخت رز .

تآكل

(
ta kol
) م . ع . تآكل القوم : با هم خوردند قوم . و تآكل الابطال فى الحرب : كشتند دليران در جنگ بعضى مر بعض را .

تاكل

(
taakkol
) م . ع . تاكل العضو : خورد بعض آن عضو مر بعضى را . و تاكل منه : خشم گرفت از آن و بر انگيخته شد . و نيز تاكل : سخت درخشيدن سرمه و شمشير و برق و سيم و جز آن .

تاكوب

(
ta'kub
) ا . پ . - مأخوذ از بربرى - فرفيون .

تاكى

(
t - key
) پ . كلمهء استفهام تا چه زمان و تا چه وقت .

تآكيد

(
ta kid
) ا . ع . دو الهائى كه بدان قرپوس زين را با دو پهلوى آن بندند .

تاكيد

(
ta'kid
) م . ع . اكده تاكيدا : استوار كرد آن را و محكم نمود .

تاكيد

(
ta'kid
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - استوارى . و الزام و اثبات . و استحكام . و اهتمام . و حكم و فرمان . و مذاكره . و سفارش . و تقاضا . و اقدم . و اصرار . و مبالغه . و جد و جهد . و تاكيد كردن : در اجراى كارى مبالغه و اصرار كردن و جد و جهد كردن .

تاكيدا

(
ta'kidan
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بطور استوارى . و حتما و حكما و جدا .

تاكيدات

(
ta'kid t
) ا . ع . - مأخوذ از تازى - دستور العمل‌ها . و سفارشها .

تاكيف

(
ta'kif
) م . ع . اكف الحمار تاكيفا : بست عرق‌گير را بر پشت خر . و اكفه الاكاف خوىگير ساخت آن گليم را .

تاكيل

(
ta'kil
) م . ع . اكله الشيئى تاكيلا : دعواى اين چيز كرد بر وى . و اكل مالى و شربه : بخورد و نوش مردم
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 779 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )